[PAULUS libro quinquagensimo quarto ad edictum. ] §41.2.3.prPossideri autem possunt, quae sunt corporalia.
[파울루스, 고시 주해 제54권] 그러나 유체물인 것들만이 점유될 수 있다.
§41.2.3.1Et apiscimur possessionem corpore et animo, neque per se animo aut per se corpore.
그리고 우리는 신체와 의사로써 점유를 취득하는 것이지, 의사만으로 또는 신체만으로 취득하는 것이 아니다.
quod autem diximus et corpore et animo adquirere nos debere possessionem, non utique ita accipiendum est, ut qui fundum possidere uelit, omnes glebas circumambulet: sed sufficit quamlibet partem eius fundi introire, dum mente et cogitatione hac sit, uti totum fundum usque ad terminum uelit possidere.
그러나 우리가 신체와 의사 모두에 의해 점유를 취득해야 한다고 말한 것은, 토지를 점유하고자 하는 자가 모든 흙덩이를 두루 걸어 돌아다녀야 한다는 식으로 이해되어서는 결코 안 된다. 오히려 그 토지의 어떤 부분이든 들어가는 것으로 충분하다. 다만 그의 마음과 생각이, 경계에 이르기까지 토지 전체를 점유하고자 하는 상태에 있는 한에서 그러하다.
§41.2.3.2Incertam partem rei possidere nemo potest, ueluti si hac mente sis, ut quidquid Titius possidet, tu quoque uelis possidere.
어떤 물건의 불특정한 부분을 점유하는 것은 아무도 할 수 없다. 예를 들어, 티티우스가 점유하는 것은 무엇이든 너 역시 점유하기를 바라는 의사를 가지고 있는 경우가 그러하다.
§41.2.3.3Neratius et Proculus et solo animo non posse nos adquirere possessionem, si non antecedat naturalis possessio.
네라티우스와 프로클루스는 만약 자연적 점유가 선행하지 않는다면, 우리가 의사만으로는 점유를 취득할 수 없다고 한다.
ideoque si thensaurum in fundo meo positum sciam, continuo me possidere, simul atque possidendi affectum habuero, quia quod desit naturali possessioni, id animus implet.
그렇기 때문에 만약 내 토지에 매장물이 묻혀 있다는 것을 내가 안다면, 점유하려는 의사를 가짐과 동시에 나는 즉시 그것을 점유하게 된다. 왜냐하면 자연적 점유에 결여된 부분을 의사가 채워주기 때문이다.
ceterum quod Brutus et Manilius putant eum, qui fundum longa possessione cepit, etiam thensaurum cepisse, quamuis nesciat in fundo esse, non est uerum: is enim qui nescit non possidet thensaurum, quamuis fundum possideat.
그건 그렇고, 브루투스와 마닐리우스가 장기점유로 토지를 취득한 자는 토지 안에 매장물이 있음을 모를지라도 그 매장물 또한 취득했다고 생각하는 것은 진실이 아니다. 왜냐하면 모르는 자는 토지를 점유하고 있을지라도 매장물을 점유하지는 않기 때문이다.
sed et si sciat, non capiet longa possessione, quia scit alienum esse.
그러나 알지라도 장기점유로 취득하지는 못하는데, 그것이 타인의 것임을 알기 때문이다.
quidam putant Sabini sententiam ueriorem esse nec alias eum qui scit possidere, nisi si loco motus sit, quia non sit sub custodia nostra: quibus consentio.
어떤 이들은 사비누스의 견해가 더 진실하여, 아는 자라 할지라도 그것이 장소에서 이동되지 않는 한 점유하는 것이 아니라고 생각하는데, 왜냐하면 그것이 우리의 보관 하에 있지 않기 때문이며, 나는 이들에게 동의한다.
§41.2.3.4Ex plurimis causis possidere eandem rem possumus, ut quidam putant et eum, qui usuceperit et pro emptore, et pro suo possidere: sic enim et si ei, qui pro emptore possidebat, heres sim, eandem rem et pro emptore et pro herede possideo: nec enim sicut dominium non potest nisi ex una causa contingere, ita et possidere ex una dumtaxat causa possumus.
우리는 아주 많은 원인으로부터 동일한 물건을 점유할 수 있는데, 어떤 이들이 생각하기에 시효취득한 자는 매수인으로서도 자기의 것으로서도 점유한다는 것이 그러하다. 이와 같이, 만일 내가 매수인으로서 점유하던 자의 상속인이라면, 나는 동일한 물건을 매수인으로서도 상속인으로서도 점유하기 때문이다. 왜냐하면 소유권이 단 하나의 원인으로부터만 발생할 수 있는 것과는 달리, 점유 역시 오직 하나의 원인으로부터만 가능할 수 있는 것은 아니기 때문이다.
§41.2.3.5Ex contrario plures eandem rem in solidum possidere non possunt: contra naturam quippe est, ut, cum ego aliquid teneam, tu quoque id tenere uidearis.
반대로, 복수의 사람들이 동일한 물건을 온전히 점유할 수는 없다. 왜냐하면 내가 무언가를 소지하고 있을 때 너 역시 그것을 소지하는 것으로 여겨진다는 것은 실로 자연에 반하기 때문이다.
Sabinus tamen scribit eum qui precario dederit et ipsum possidere et eum qui precario acceperit.
그러나 사비누스는 사용대차로 준 자 자신도 점유하고 사용대차로 받은 자도 점유한다고 쓰고 있다.
idem Trebatius probabat existimans posse alium iuste, alium iniuste possidere, duos iniuste uel duos iuste non posse.
동일한 점을 트레바티우스도 승인하였는데, 그는 한 사람은 적법하게 다른 사람은 불법하게 점유할 수는 있지만, 둘 다 불법하게 또는 둘 다 적법하게 점유할 수는 없다고 생각했다.
quem Labeo reprehendit, quoniam in summa possessionis non multum interest, iuste quis an iniuste possideat: quod est uerius.
라베오가 그를 비판하였는데, 왜냐하면 점유의 본질에 있어서는 누군가 적법하게 점유하느냐 혹은 불법하게 점유하느냐가 크게 중요하지 않기 때문이며, 이것이 더 진실하다.
non magis enim eadem possessio apud duos esse potest, quam ut tu stare uidearis in eo loco, in quo ego sto, uel in quo ego sedeo, tu sedere uidearis.
왜냐하면 동일한 점유가 두 사람에게 있을 수 있다는 것은, 내가 서 있는 바로 그 자리에 네가 서 있는 것으로 여겨지거나, 내가 앉아 있는 자리에 네가 앉아 있는 것으로 여겨지는 것보다 더 가능할 수 없기 때문이다.
§41.2.3.6In amittenda quoque possessione affectio eius qui possidet intuenda est: itaque si in fundo sis et tamen nolis eum possidere, protinus amittes possessionem.
점유를 상실하는 것에 있어서도 점유하는 자의 내적 상태가 고려되어야 한다. 그러므로 만일 네가 토지 안에 있을지라도 그것을 점유하기를 원하지 않는다면, 너는 즉시 점유를 상실할 것이다.
igitur amitti et animo solo potest, quamuis adquiri non potest.
따라서 의사만으로 상실될 수는 있으나, 의사만으로 취득될 수는 없다.
§41.2.3.7Sed et si animo solo possideas, licet alius in fundo sit, adhuc tamen possides.
그러나 비록 다른 이가 토지 안에 있을지라도, 네가 의사만으로 점유하고 있다면 너는 여전히 점유하고 있는 것이다.
§41.2.3.8Si quis nuntiet domum a latronibus occupatam et dominus timore conterritus noluerit accedere, amississe eum possessionem placet.
만일 누군가가 집이 강도들에게 점거당했다고 알렸는데 주인이 두려움에 질려 접근하려 하지 않는다면, 그가 점유를 상실한 것으로 인정된다.
quod si seruus uel colonus, per quos corpore possidebam, decesserint discesserintue, animo retinebo possessionem.
반면에 만일 내가 그들을 통하여 신체적으로 점유하고 있던 노예나 소작인이 사망하거나 떠나갔다면, 나는 의사로써 점유를 유지할 것이다.
§41.2.3.9Et si alii tradiderim, amitto possessionem.
그리고 만일 내가 다른 이에게 인도하였다면 나는 점유를 상실한다.
nam constat possidere nos, donec aut nostra uoluntate discesserimus aut ui deiecti fuerimus.
왜냐하면 우리가 우리의 자발적 의사로 떠나가거나 폭력으로 쫓겨나기 전까지는 우리가 점유하고 있다는 것이 확실하기 때문이다.