[ULPIANUS libro nono decimo ad edictum. ]
[울피아누스, 『고시 주해』 제19권에서] 폼포니우스는 다음과 같이 다룬다.
§41.1.44.prPomponius tractat: cum pastori meo lupi porcos eriperent, hos uicinae uillae colonus cum robustis canibus et fortibus, quos pecoris sui gratia pascebat, consecutus lupis eripuit aut canes extorserunt: et cum pastor meus peteret porcos, quaerebatur, utrum eius facti sint porci, qui eripuit, an nostri maneant: nam genere quodam uenandi id erant nancti.
나의 목자로부터 늑대들이 돼지들을 빼앗아 갔을 때, 이웃 농장의 소작인이 자신의 가축을 위해 기르고 있던 강건하고 강력한 개들을 데리고 추적하여 늑대들로부터 돼지들을 빼앗아 왔거나, 혹은 개들이 그것들을 빼앗아 왔다. 그리고 나의 목자가 돼지들을 요구했을 때, 그 돼지들이 빼앗아 온 사람의 소유가 되었는지, 아니면 우리의 소유로 남아 있는지가 문제되었다. 왜냐하면 그들은 일종의 사냥 방식으로 그것을 손에 넣었기 때문이다.
cogitabat tamen, quemadmodum terra marique capta, cum in suam naturalem laxitatem peruenerint, desinerent eorum esse qui ceperunt, ita ex bonis quoque nostris capta a bestiis marinis et terrestribus desinant nostra esse, cum effugerunt bestiae nostram persecutionem.
그러나 그는 다음과 같이 생각했다. 마치 육지나 바다에서 포획된 것들이 자신들의 자연스러운 자유 상태에 이르렀을 때에는 그것들을 포획한 자들의 소유이기를 그치는 것과 같이, 바다나 육지의 야수들에 의해 우리의 재산으로부터 빼앗긴 것들도 그 야수들이 우리의 추적을 벗어났을 때에는 우리의 소유이기를 그치는 것이 아닌가 하고 말이다.
quis denique manere nostrum dicit, quod auis transuolans ex area aut ex agro nostro transtulit aut quod nobis eripuit? si igitur desinit, si fuerit ore bestiae liberatum, occupantis erit, quemadmodum piscis uel aper uel auis, qui potestatem nostram euasit, si ab alio capiatur, ipsius fit.
결국, 날아가는 새가 우리의 마당이나 밭에서 물고 가버린 것이나 우리에게서 빼앗아 간 것이 우리의 소유로 남아 있다고 누가 말하겠는가? 따라서 만약 (우리의 소유이기를) 그친다면, 야수의 입에서 풀려났을 때에는 그것은 선점자(점유자)의 소유가 될 것이다. 마치 우리의 지배를 벗어난 물고기나 멧돼지나 새가 다른 사람에게 잡혔을 때 그 사람의 소유가 되는 것과 같다.
sed putat potius nostrum manere tamdiu, quamdiu recuperari possit: licet in auibus et piscibus et feris uerum sit quod scribit.
그러나 그(폼포니우스)는 오히려 회수될 수 있는 한은 우리의 소유로 남아 있다고 생각한다. 비록 그가 새와 물고기 및 야수에 대해 쓰고 있는 바가 사실일지라도 말이다.
idem ait, etsi naufragio quid amissum sit, non statim nostrum esse desinere: denique quadruplo teneri eum qui rapuit.
그는 또한 난파로 무언가를 잃어버렸다고 해서 그것이 즉시 우리의 소유이기를 그치는 것은 아니라고 말한다. 결국 그것을 강탈한 자는 4배의 책임을 진다는 것이다.
et sane melius est dicere et quod a lupo eripitur, nostrum manere, quamdiu recipi possit id quod ereptum est.
그리고 참으로 늑대에게서 빼앗긴 것도 그것이 회수될 수 있는 한은 우리의 소유로 남아 있다고 말하는 것이 더 낫다.
si igitur manet, ego arbitror etiam furti competere actionem: licet enim non animo furandi fuerit colonus persecutus, quamuis et hoc animo potuerit esse, sed et si non hoc animo persecutus sit, tamen cum reposcenti non reddit, supprimere et intercipere uidetur.
그러므로 만약 남아 있다면, 나(울피아누스)는 절도 소송 역시 성립한다고 판단한다. 왜냐하면 비록 소작인이 절도 의사로 추적한 것은 아닐지라도(비록 그러한 의사를 가졌을 수도 있었겠지만, 그러나 설령 그러한 의사 없이 추적했을지라도), 반환을 청구하는 자에게 반환하지 않을 때에는 그것을 은닉하고 횡령하는 것으로 보이기 때문이다.
quare et furti et ad exhibendum teneri eum arbitror et uindicari exhibitos ab eo porcos posse.
그러므로 나는 그가 절도 및 제시의 책임을 지며, 그가 제시한 돼지들은 반환 청구될 수 있다고 판단한다.