Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §41.1.10.pr-41.1.10.5

지배하의 노예 및 제3자를 통한 소유권과 점유의 취득

9271개 구절 중 6640번째 · 라틴어

요약

자신의 권력 하에 있는 자, 용익권을 가진 노예, 또는 선의로 점유하고 있는 자를 통해 소유권 및 점유를 취득할 때의 법적 요건과 효과의 차이에 대해 논한다.

[IDEM libro secundo institutionum. ] §41.1.10.prAdquiruntur nobis non solum per nosmet ipsos, sed etiam per eos quos in potestate habemus, item per seruos, in quibus usum fructum habemus, item per homines liberos et seruos alienos, quos bona fide possidemus: de quibus singulis diligentius dispiciamus.
[같은 저자의 『법학요강』 제2권] 우리는 우리 자신을 통해서뿐만 아니라, 우리가 권력 하에 두고 있는 자들을 통해서도, 마찬가지로 우리가 용익권을 가지고 있는 노예들을 통해서도, 또한 우리가 선의로 점유하고 있는 자유인이나 타인의 노예들을 통해서도 재산을 취득한다. 이들 각각에 대해 더 자세히 살펴보기로 하자.
§41.1.10.1Igitur quod serui nostri ex traditione nanciscuntur siue quid stipulentur uel ex qualibet alia causa adquirant, id nobis adquiritur: ipse enim, qui in potestate alterius est, nihil suum habere potest, ideoque si heres institutus sit, nisi nostro iussu hereditatem adire non potest, et si iubentibus nobis adierit, hereditas nobis adquiritur, perinde atque si nos ipsi heredes instituti essemus.
그러므로 우리의 노예들이 인도에 의해 얻는 것이나, 문답계약으로 약속받는 것, 혹은 다른 어떠한 원인으로부터 취득하는 것이든, 그것은 우리를 위해 취득된다. 왜냐하면 타인의 권력 하에 있는 자 자신은 자신의 것을 아무것도 가질 수 없기 때문이며, 따라서 만약 그가 상속인으로 지정되더라도 우리의 명령이 없으면 상속을 승인할 수 없고, 우리의 명령에 따라 그가 승인한다면 마치 우리 자신이 상속인으로 지정된 것처럼 상속재산은 우리를 위해 취득된다.
et his conuenienter scilicet legatum nobis per eundem adquiritur.
그리고 이에 상응하여 당연히 유증도 동일한 노예를 통해 우리를 위해 취득된다.
§41.1.10.2Non solum autem proprietas per eos, quos in potestate habemus, adquiritur nobis, sed etiam possessio: cuiuscumque enim rei possessionem adepti fuerint, id nos possidere uidemur.
또한 우리가 권력 하에 두고 있는 자들을 통해서 소유권뿐만 아니라 점유도 우리를 위해 취득된다. 그들이 어떠한 물건의 점유를 취득하든 우리는 그것을 점유하는 것으로 간주되기 때문이다.
unde etiam per eorum longam possessionem dominium nobis adquiritur.
이로 인해 그들의 장기점유를 통해서도 소유권이 우리를 위해 취득된다.
§41.1.10.3De his autem seruis, in quibus tantum usum fructum habemus, ita placuit, ut quidquid ex re nostra uel ex operis suis adquirant, id nobis adquiratur, si quid uero extra eas causas persecuti sint, id ad dominum proprietatis pertinet.
그러나 우리가 오직 용익권만을 가지고 있는 노예들에 관해서는, 그들이 우리의 재산으로부터 혹은 그들 자신의 노동으로부터 취득하는 것은 무엇이든 우리를 위해 취득되고, 만약 이 원인들 이외에 그들이 얻은 것은 소유권의 소유자에게 귀속하는 것으로 결정되었다.
itaque si is seruus heres institutus sit legatumue quid aut ei donatum fuerit, non mihi, sed domino proprietatis adquiritur.
따라서 만약 그 노예가 상속인으로 지정되거나 무언가를 유증 또는 증여받았다면, 내가 아니라 소유권의 소유자를 위해 취득된다.
§41.1.10.4Idem placet de eo, qui nobis bona fide possidetur, siue liber sit siue alienus seruus: quod enim placuit de usufructuario, idem probatur etiam de bonae fidei possessore.
우리가 선의로 점유하고 있는 자에 관해서도, 그가 자유인이든 타인의 노예이든 마찬가지로 결정되어 있다. 용익권자에 관해 결정된 것은 선의의 점유자에 관해서도 동일하게 인정되기 때문이다.
itaque quod extra duas causas adquiritur, id uel ad ipsum pertinet, si liber est, uel ad dominum eius, si seruus est.
따라서 이 두 가지 원인 외에 취득된 것은, 그가 자유인이라면 그 자신에게 귀속하고, 노예라면 그의 소유자에게 귀속한다.
§41.1.10.5Sed bonae fidei possessor cum usuceperit seruum, quia eo modo dominus fit, ex omnibus causis per eum sibi adquirere potest: usufructuarius uero usucapere seruum non potest, primum quia non possidet, sed habet ius utendi fruendi, deinde quoniam scit seruum alienum esse.
그러나 선의의 점유자가 노예를 시효취득했을 때에는, 그 방식으로 그가 소유자가 되기 때문에 모든 원인으로부터 그 노예를 통해 자신을 위해 취득할 수 있다. 반면에 용익권자는 노예를 시효취득할 수 없는데, 첫째로 그는 점유하는 것이 아니라 사용하고 수익하는 권리를 가지고 있을 뿐이기 때문이며, 둘째로 그는 그 노예가 타인의 것임을 알고 있기 때문이다.

어휘·문법 주석

  1. 41.1.10.1nisi nostro iussu — 주인의 권력(potestas) 하에 있는 노예는 독립된 재산 능력을 가지지 않기 때문에, 상속인으로 지정되더라도 주인의 '명령(iussus)'이라는 명확한 의사표시가 없으면 상속을 승인(adire)하는 법률행위를 할 수 없음을 나타낸다.
  2. 41.1.10.3ex re nostra uel ex operis suis — 타인의 노예에 대해 용익권(usum fructum)만을 가지는 자가 그 노예를 통해 권리를 취득할 수 있는 제한적인 두 가지 원인(이후 10.4에서 언급되는 `duae causae`)을 정의한다. 이 외의 원인으로 인한 취득은 본래의 소유권자(dominus proprietatis)에게 귀속된다.
  3. 41.1.10.5non possidet, sed habet ius utendi fruendi — 용익권자(usufructuarius)가 노예를 시효취득(usucapere)할 수 없는 이론적 근거를 설명한다. 용익권자는 목적물을 사실상 소지(detentio)하고는 있으나 시효취득의 요건인 법적 점유(possessio)를 결여하고 있으며, 단지 타물권인 '권리(ius)'를 누리고 있을 뿐이라는 사실상 소지와 법적 점유의 엄격한 구별을 보여준다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §41.1.10.pr-41.1.10.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:41.1.10.pr-41.1.10.5

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.