[IDEM libro sexto decimo ad Plautium. ] §40.9.18.prSi mortis tempore soluendo sit hereditas, si tamen cum aditur desierit esse soluendo, libertas a testatore in fraudem creditorum relicta non competet: nam sicut aucta hereditas prodest libertatibus, ita nocet deminuta.
[같은 저자, 『플라우티우스 주석』 제16권] 만약 사망 시점에 상속재산이 채무변제 능력이 있었다 하더라도, 상속이 승인될 때 변제 능력이 없어졌다면, 유언자가 채권자들을 해하기 위해 남겨둔 자유는 효력을 발생하지 않는다. 왜냐하면 증가한 상속재산이 자유의 유증에 유리하게 작용하듯이, 감소한 상속재산은 불리하게 작용하기 때문이다.
§40.9.18.1Si is, cui libertas relicta est, iussus sit heredi dare tantum, quanti est, et liber esse, uideamus, an adhuc fraus sit creditorum, quia heres mortis causa accepturus est, an uero, si alius pro eo uel ipse non de peculio det, nulla sit fraus.
만약 자유를 유증받은 자가 상속인에게 자신의 가치와 동등한 액수를 지급하도록 명령받고 자유인이 되기로 되어 있다면, 상속인이 사인(死因)으로 인하여 이를 받게 될 것이기 때문에 여전히 채권자에 대한 사해행위가 존재하는 것인지, 아니면 다른 사람이 그를 대신하여 지급하거나 그 자신이 특유재산(페쿨리움)에서 내는 것이 아니라면 사해행위가 전혀 존재하지 않는 것인지 검토해 보자.
sed si heres locuples non proficit ad libertatem, nec qui dat pecuniam prodesse potest.
그러나 상속인이 부유하다는 사실이 자유의 효력에 도움이 되지 않듯이, 돈을 지급하는 자가 도움이 될 수도 없다.