[IAUOLENUS libro sexto ex Cassio. ] §40.7.28.prSi hereditas eius, qui seruum, intra dies triginta mortis suae si rationes reddidisset, liberum esse iusserat, post dies triginta adita est, iure quidem stricto ita manumissus liber esse non potest, quoniam condicione deficitur: sed fauor libertatis eo rem perduxit, ut respondeatur expletam condicionem, si per eum, cui data esset, non staret quo minus expleretur.
[야볼레누스, 『카시우스 주석』 제6권] 자신의 사망 후 30일 이내에 회계 보고를 한다면 노예를 자유롭게 하라고 명했던 사람의 상속이 30일이 지난 후에 승인되었다면, 엄격한 법에 따를 때 이와 같이 해방된 노예는 자유롭게 될 수 없다. 왜냐하면 그가 조건에 미치지 못했기 때문이다. 그러나 자유에 대한 우호적 배려가 사태를 다음과 같은 결론에 이르게 하였다. 즉, 조건이 부과된 사람에게 그것이 충족되는 것을 방지할 만한 귀책사유가 없었다면, 조건은 충족된 것으로 판단된다는 것이다.
§40.7.28.1Statuliber, antequam condicio libertatis optigerit, si quid comparasset, peculio legato non cessurum in libris Gaii Cassii scriptum. est, nisi id legatum in tempus libertatis collatum esset.
조건부 자유 노예가 자유의 조건이 성취되기 전에 무언가를 취득했다면, 그 유증이 자유의 시기로 연기되어 있었던 것이 아닌 한, 그것은 유증된 특유재산에 속하지 않는다고 가이우스 카시우스의 책들에 기록되어 있다.
uideamus, ne, cum peculium et accessionem et decessionem habeat, augmentum quoque eius peculii, si modo ab herede ei ablatum non sit, legato cessurum sit: et magis hoc iure utimur.
특유재산은 증가와 감소를 겪기 마련이므로, 상속인에 의해 그에게서 회수된 것이 아닌 한, 그 특유재산의 증가분 역시 유증에 귀속된다고 보아야 하지 않을까? 그리고 우리는 오히려 이 법리를 따르고 있다.