[ULPIANUS libro quinto fideicommissorum. ] §40.5.26.4Apparet igitur ex hoc rescripto, item eo quod a diuo Pio rescriptum diximus, noluisse eos moram libertati fortuitam nocere edito ex ea, cui fideicommissa libertas data est.
따라서 이 답신과, 신피우스 황제에 의해 답신되었다고 우리가 언급한 바에 의해서도, 그들은 신탁유증된 자유를 부여받은 여성에게서 태어난 자식에 대하여, 자유에 대한 우연한 지체가 불이익을 주는 것을 원치 않았음이 명백하다.
§40.5.26.5Non tamen si a substituto impuberis fideicommissa libertas data sit ancillae eaque uiuo impubere partum ediderit, uel si post tempus uel sub condicione libertatem acceperit et ante diem uel condicionem partum ediderit, ad libertatem partus perducetur, quia horum alia condicio est: non enim moram fortuitam, sed ex uoluntate testantis passi sunt.
그러나 만약 미성년자의 대체상속인에 의해 여노예에게 신탁유증된 자유가 주어졌고 그녀가 미성년자의 생존 중에 자식을 낳았거나, 혹은 그녀가 기한 후 또는 조건부로 자유를 받았는데 그 기한 전 또는 조건 성취 전에 자식을 낳았다면, 자식이 자유로 인도되지는 않을 것이다. 왜냐하면 이들의 상황은 다르기 때문이다. 즉, 그들이 겪은 것은 우연한 지체가 아니라 유언자의 의사에 따른 지체이기 때문이다.
§40.5.26.6Si pro non scripto habitus sit seruus alicui legatus, cui seruo per fideicommissum libertas adscripta est, quaestionis est, num fideicommissa libertas debeat intercidere et an, si seruus petat fideicommissam libertatem ab eo, penes quem remansisset pro non scripto habito legato quod erat relictum ei qui eum rogatus fuerat manumittere, uel si ipse seruus, ut supra dictum est, fuit legatus, an libertas non debeat intercidere.
만약 어떤 사람에게 유증된 노예에 대하여 신탁유증을 통해 자유가 덧붙여졌는데 그 유증이 '기재되지 않은 것'으로 간주되었다면, 신탁유증된 자유가 소멸해야 하는지, 그리고 만약 노예가, 자신을 해방하도록 요청받은 자에게 남겨졌던 것이 유증의 무효로 인하여 그 손에 남아있게 된 자에게 신탁유증된 자유를 청구한다면, 혹은 위에서 언급한 바와 같이 그 노예 자체가 유증의 대상이었다면, 자유가 소멸하지 않아야 하는지가 문제된다.
et putem debere dici fideicommissam libertatem saluam esse, licet ad eum nihil peruenerit, qui eum rogatus erat manumittere: cogetur igitur libertatem praestare is ad quem peruenit legatum, quia libertas fideicommissa nullum impedimentum pati debet.
그리고 나는 비록 그를 해방하도록 요청받았던 자에게 아무것도 귀속되지 않았을지라도 신탁유증된 자유는 유지된다고 말해야 한다고 생각한다. 따라서 유증이 귀속된 자가 자유를 제공하도록 강제될 것이다. 왜냐하면 신탁유증된 자유는 어떠한 장애도 겪어서는 안 되기 때문이다.
§40.5.26.7Subuentum libertatibus est senatus consulto, quod factum est temporibus diui Traiani Rubrio Gallo et Caelio Hispone consulibus in haec uerba: 'si hi, a quibus libertatem praestari oportet, euocati a praetore adesse noluis'sent, si causa cognita praetor pronuntiasset libertatem his deberi, eodem iure statum 'seruari, ac si directo manumissi essent'. §40.5.26.8Hoc senatus consultum ad eos pertinet, quibus ex causa fideicommissi libertas debeatur.
신트라야누스 황제 시절 루브리우스 갈루스와 카일리우스 히스포가 집정관이었을 때 이루어진 원로원 결의에 의해 자유에 대하여 다음과 같은 어구로 구제가 베풀어졌다. "만약 자유를 제공해야 마땅한 자들이 법무관에 의해 소환되었음에도 출두하기를 거부하고, 법무관이 사안을 심리한 후 그들에게 자유가 의무 지워져 있다고 선고하였다면, 마치 직접 해방된 것처럼 동일한 법에 의해 그들의 신분이 유지된다." 이 원로원 결의는 신탁유증의 원인에 기하여 자유가 의무 지워져 있는 자들에게 적용된다.
proinde si libertas non deberetur, obreptum tamen praetori est de libertate pronuntiatumque, ex hoc senatus consulto libertas non competit.
따라서 만약 자유가 의무 지워져 있지 않음에도 불구하고 법무관이 기만당하여 자유에 관한 선고가 내려졌다면, 이 원로원 결의에 근거해서는 자유가 인정되지 않는다.
et ita imperator noster cum patre suo rescripsit.
그리고 우리 황제는 그의 부친과 함께 이와 같이 답신하였다.
§40.5.26.9Euocari autem a praetore oportet eos, qui fideicommissam libertatem debent: ceterum nisi fuerint euocati, cessat Rubrianum senatus consultum.
또한 신탁유증된 자유를 제공할 의무가 있는 자들은 법무관에 의해 소환되어야 한다. 그렇지 않고 만약 그들이 소환되지 않았다면, 루브리우스 원로원 결의는 적용되지 않는다.
proinde denuntiationibus et edictis litterisque euocandi sunt.
따라서 그들은 통지, 고시 및 서신에 의해 소환되어야 한다.
§40.5.26.10Hoc senatus consultum ad omnes pertinet latitantes, quos fideicommissam libertatem praestare oportet.
이 원로원 결의는 신탁유증된 자유를 제공해야 마땅함에도 잠적하고 있는 모든 자들에게 적용된다.
proinde siue heres rogatus siue quis alius, senatus consulto locus est: omnes enim omnino, qui deberent fideicommissam libertatem praestare, in ea causa sunt, ut ad senatus consultum pertineant.
따라서 요청을 받은 자가 상속인이든 혹은 다른 누구든 간에 원로원 결의가 적용될 여지가 있다. 왜냐하면 신탁유증된 자유를 제공할 의무가 있는 모든 자는 예외 없이 이 원로원 결의의 적용 대상이 되는 상황에 있기 때문이다.
§40.5.26.11Quare si heres quidem latitet, legatarius autem uel fideicommissarius, qui rogatus sit libertatem praestare, praesens sit, senatus consultum deficit et nihilo minus impedietur libertas: proponamus enim legatarium nondum dominium serui nactum esse.
그러므로 만약 상속인은 잠적해 있는 반면, 자유를 제공하도록 요청받은 수증자 또는 신탁유증수령자가 출석해 있다면, 원로원 결의는 작동하지 않으며 그럼에도 불구하고 자유는 방해받을 것이다. 왜냐하면 수증자가 아직 노예의 소유권을 취득하지 못했다고 가정해 보자.