[PAPINIANUS libro nono decimo quaestionum. ] §40.5.21.pr'Rogo, ne Stichus alterius ser'uitutem experiatur'.
[파피니아누스의 『설문집』 제19권으로부터] “스티쿠스가 타인의 노예 상태를 겪지 않기를 요청하노라.” 황제는 신탁유증에 의한 자유가 부여된 것으로 이해되어야 한다는 판단을 지지하였다.
intellegi datam fideicommissam libertatem placuit principi: quid enim tam contrarium est seruituti quam libertas? nec tamen quasi post mortem heredis data uidebitur: quod eo pertinet, ut, si uiuus eum alienauerit, confestim libertas petatur nec prosit ad impediendam libertatis petitionem, si redemerit eum, cuius semel condicio extitit.
왜냐하면 노예 상태에 대해 자유만큼 정반대되는 것이 또 무엇이겠는가? 그러나 이것이 마치 상속인의 사후에 부여된 것처럼 여겨져서는 안 된다. 이 점은, 만약 생전에 그를 양도하였다면 즉시 자유가 청구되어야 하며, 한 번 조건이 성취된 자에 대해 만약 그를 다시 사들였다 하더라도 그것이 자유의 청구를 가로막는 데 도움이 되지 않는다는 취지이다.
idem probandum est et si non uoluntaria alienatio ab herede facta est: nec refragabitur, quod non per ipsum alienatio facta est.
상속인에 의해 자발적이지 않은 양도가 이루어진 경우에도 동일한 점이 인정되어야 한다. 그 양도가 그 자신에 의해 행해진 것이 아니라는 사실은 방해가 되지 않을 것이다.
fuit enim quasi statuliber et quacumque ratione condicio impleta est.
왜냐하면 그는 마치 조건부 자유인과 같았으며, 어떤 방식으로든 조건이 성취되었기 때문이다.