[IDEM libro uicesimo quarto digestorum. ] §40.5.19.prHarede instituto marito per fideicommissum libertatem seruis dedit, in quibus et Sticho actori mariti: quaesitum est, cum absente domino isti praesidem prouinciae adierint, ut libertas sibi praestaretur, quasi ex iusta causa heres abesset, et praeses prouinciae pronuntiauerit libertatem deberi, an agi cum Sticho possit, ut rationem actus a se administrati reddere compellatur.
[동일한 저자의 『학설휘찬』 제24권으로부터] 남편을 상속인으로 지정하고 신탁유증을 통해 노예들에게 자유를 주었는데, 그중에는 남편의 대리인이었던 스티쿠스도 포함되어 있었다: 주인이 부재한 사이에 그들이 속주 총독에게 나아가, 마치 상속인이 정당한 사유로 부재하는 것처럼 자신들에게 자유가 부여되도록 청구하였고, 속주 총독이 자유가 부여되어야 한다고 판결하였을 때, 스티쿠스를 상대로 그가 관리했던 업무에 대한 회계 보고를 제출하도록 강제하기 위해 소송을 제기할 수 있는지 질문되었다.
respondit non posse.
불가능하다고 답변하였다.
§40.5.19.1Uxori dotem et alias res plures legauit et eius fidei commisit, ut Aquilinum seruum proprium mulieris apud consilium manumitteret: id negat se facere debere, quod ipsius proprius esset: quaero, an libertas ei debeatur.
아내에게 지참금과 그 밖의 여러 재산을 유증하고, 그녀의 신탁에 그녀 자신의 노예인 아퀼리누스를 평의회 앞에서 해방하도록 위임하였다: 그녀는 그가 자기 자신의 소유라는 이유로 이를 이행할 의무가 없다고 부인한다: 나는 그에게 자유가 부여되어야 하는지 묻는다.
respondit uxorem, si ex testamento non solum dotem, sed etiam cetera legata praestari sibi uellet, compellendam ex causa fideicommissi Aquilinum manumittere eumque, cum liber erit, petiturum ea quae sibi legata sunt.
아내가 유언에 따라 지참금뿐만 아니라 다른 유증물도 자신에게 급부되기를 원한다면, 신탁유증에 따라 아퀼리누스를 해방하도록 강제되어야 하며, 그(아퀼리누스)는 자유로워졌을 때 자신에게 유증된 것들을 청구할 것이라고 답변하였다.