[ULPIANUS libro secundo de officio consulis. ] §40.2.20.prSi rogatus sit minor uiginti quinque annis manumittere per fideicommissum, incunctanter debet ei permitti, nisi si proprium seruum rogatus fuit manumittere: hic enim conferenda erit quantitas emolumenti, quae ad eum peruenit ex iudicio eius qui rogauit, cum pretio eorum quos rogatus est manumittere.
[울피아누스, 《집정관의 직무에 관하여》 제2권] 만약 25세 미만의 자가 유언신탁을 통해 해방할 것을 요구받았다면, 그에게 지체 없이 해방이 허용되어야 한다. 다만, 그가 자기 소유의 노예를 해방할 것을 요구받은 경우는 예외로 한다. 왜냐하면 이 경우에는, 해방을 요구한 자의 의사표시로부터 그에게 귀속된 이익의 액수와 그가 해방할 것을 요구받은 노예들의 가격이 비교되어야 하기 때문이다.
§40.2.20.1Sed et si hac lege ei seruus fuerit donatus, ut manumittatur, permittendum erit manumittere, ne constitutio diui Marci superueniens cunctationem consulis dirimat.
그러나 또한, 만약 노예가 해방된다는 조건 하에 그에게 증여되었다면, 신군 마르쿠스의 칙령이 개입하여 집정관의 주저함을 중단시키는 일이 없도록 해방이 허용되어야 한다.
§40.2.20.2Matrimonii causa manumittere si quis uelit et is sit, qui non indigne huiusmodi condicionis uxorem sortiturus sit, erit ei concedendum.
만약 누군가가 혼인을 이유로 해방하기를 원하고, 그가 그러한 신분의 아내를 맞이하는 것이 부적절하지 않은 인물이라면, 그에게 허용되어야 한다.
§40.2.20.3Mulieri quoque uolenti suum filium naturalem uel quem ex supra scriptis manumittere permittendum esse Marcellus scribit.
마르켈루스는 자신의 자연법상의 아들 또는 위에 기록된 자들 중 누구를 해방하기를 원하는 여성에게도 해방이 허용되어야 한다고 기술한다.
§40.2.20.4Consul apud se potest manumittere, etiamsi euenerit, ut minor annis uiginti sit.
집정관은 비록 자신이 20세 미만인 일이 일어날지라도, 자신의 면전에서 해방할 수 있다.