[PAULUS libro primo ad legem Aeliam Sentiam. ] §40.2.15.prEtiam condicionis implendae causa minori uiginti annis manumittere permittendum est, ueluti si quis ita heres institutus sit, si seruum ad libertatem perduxerit.
[파울루스, 《아엘리아 센티아 법 주해》 제1권] 조건을 성취하기 위함이라는 이유로도, 20세 미만의 자에게 해방이 허용되어야 한다. 예를 들어, 누군가가 노예를 자유로운 신분으로 인도하는 것을 조건으로 하여 상속인으로 지정된 경우가 그러하다.
§40.2.15.1Ex praeterito tempore plures causae esse possunt, ueluti quod dominum in proelio adiuuauerit, contra latrones tuitus sit, quod aegrum sanauerit, quod insidias detexerit.
과거의 사실에 근거하여 여러 사유가 존재할 수 있다. 예컨대 전투에서 주인을 도왔다거나, 강도들로부터 보호했다거나, 병든 주인을 치료했다거나, 음모를 폭로했다는 것 등이다.
et longum est, si exequi uoluerimus, quia multa merita incidere possunt, quibus honestum sit libertatem cum decreto praestare: quas aestimare debebit is, apud quem de ea re agatur.
우리가 이를 일일이 열거하고자 한다면 너무 길어질 것이다. 왜냐하면 결정을 거쳐 자유를 부여하는 것이 영예로운 일이 되게 하는 여러 공적들이 발생할 수 있기 때문이다. 이 사건에 대해 심리를 진행하는 자가 이 사유들을 평가해야 할 것이다.
§40.2.15.2Plures uindicta pariter manumitti possunt et sufficit praesentia seruorum, ut uel plures manumitti possint.
여러 명을 동시에 막대기(uindicta)에 의해 해방할 수 있으며, 더 많은 자들이 해방될 수 있도록 하기 위해서는 노예들이 출석하는 것으로 충분하다.
§40.2.15.3Absens quoque causam probare per procuratorem poterit.
부재자 역시 대리인을 통해 사유를 증명할 수 있을 것이다.
§40.2.15.4Si duo matrimonii causa manumittent, recipi causa non debet.
만일 두 사람이 결혼을 목적으로 [동일한 여노예를] 해방하고자 한다면, 그 사유는 받아들여져서는 안 된다.
§40.2.15.5Hi qui in Italia uel alia prouincia domicilium habent, apud alterius prouinciae praesidem consilio adhibito manumittere possunt.
이탈리아 또는 다른 속주에 주소를 둔 자들은, 다른 속주의 총독 앞에서 평의회를 소집한 후 해방할 수 있다.