[IDEM libro decimo responsorum. ] §40.1.20.prCausam minor uiginti annis, qui seruum donatum manumittendi gratia accepit, ex abundanti probat post diui Marci litteras ad Aufidium Victorinum: etenim, si non manumiserit, ad libertatem seruus perueniet.
[같은 저자, 『답변집』 제10권] 해방할 목적으로 증여받은 노예를 인수한 20세 미만의 자는, 신군 마르쿠스가 아우피디우스 빅토리누스에게 보낸 서한 이후로는, 그 정당한 이유를 필요 이상으로(여분으로) 증명하는 셈이다. 왜냐하면 그가 해방하지 않더라도 그 노예는 자유에 이르게 될 것이기 때문이다.
§40.1.20.1Non idem in fideicommissaria libertate iuris est, cuius causam minor debet probare: nam libertas nisi ita manumisso non competit.
신탁유증에 의한 해방의 경우에는 동일한 법리가 적용되지 않으며, 미성년자는 그 사유를 증명해야만 한다. 왜냐하면 그렇게 해방된 자가 아니라면 자유는 귀속되지 않기 때문이다.
§40.1.20.2Puellam ea lege uendidit, ut post annum ab emptore manumitteretur: quod si non manumisisset, conuenit, uti manum iniceret aut decem aureos emptor daret.
어떤 사람이 1년 후에 매수인에 의해 해방될 것을 조건으로 하여 여종을 매도하였다. 만일 매수인이 해방하지 않는다면, 매도인이 손을 얹어(데려가거나) 매수인이 10아우레우스화를 지급하기로 합의되었다.
non seruata fide nihilo minus liberam ex sententia constitutionis fieri respondit, quoniam manus iniectio plerumque auxilii ferendi causa interuenit: itaque nec pecunia petetur, cum emolumentum legis uoluntatem uenditoris secutum sit.
신의가 지켜지지 않았더라도, 그럼에도 불구하고 그녀는 칙법의 취지에 따라 자유롭게 된다고 그는 답변하였다. 왜냐하면 손을 얹는 행위는 대체로 원조를 제공하기 위해 개입하는 것이기 때문이다. 따라서 돈 역시 청구되지 않을 것인데, 왜냐하면 법의 혜택이 매도인의 의도를 따랐기 때문이다.
§40.1.20.3Tempore alienationis conuenit, ut homo libertatis causa traditus post quintum annum impletum manumitteretur et ut certam mercedem interea menstruam praeberet.
양도 당시에, 해방을 목적으로 인도된 노예가 5년이 만료된 후에 해방될 것과 그동안 일정한 월세를 지급할 것이 합의되었다.
condicionem libertati mercedes non facere, sed obsequio temporariae seruitutis modum praestitutum esse respondi: neque enim in omnibus libertatis causa traditum comparari statulibero.
나는 그 차임들이 자유를 위한 조건을 형성하는 것이 아니라, 일시적인 예속 상태에서의 복종의 한도가 미리 정해진 것일 뿐이라고 답변하였다. 왜냐하면 모든 점에서 해방을 목적으로 인도된 자가 조건부 해방 노예와 동등하게 비교되는 것은 아니기 때문이다.