[PAULUS libro primo decretorum. ] §4.4.38.prAemilius Larianus ab Ouinio fundum Rutilianum lege commissoria emerat data parte pecuniae, ita ut si intra duos menses ab emptione reliqui pretii partem dimidiam non soluisset, inemptus esset, item si intra alios duos menses reliquum pretium non numerasset, similiter esset inemptus.
[파울루스, 《결정집》 제1권] 에밀리우스 라리아누스는 오비니우스로부터 대금의 일부를 지급하고 실권약관부로 루틸리우스 토지를 매수하였다. 즉, 매수일로부터 2개월 이내에 잔대금의 절반을 지급하지 않으면 매매는 무효(불매)가 되고, 마찬가지로 다시 다른 2개월 이내에 잔대금을 지급하지 않으면 똑같이 무효가 된다는 조건이었다.
intra priores duos menses Lariano defuncto Rutiliana pupillaris aetatis successerat, cuius tutores in solutione cessauerunt.
첫 2개월 이내에 라리아누스가 사망하여 미성년인 루틸리아나가 상속하였으나, 그녀의 후견인들은 지급을 해태하였다.
uenditor denuntiationibus tutoribus saepe datis post annum eandem possessionem Claudio Telemacho uendiderat.
매도인은 후견인들에게 자주 최고를 한 후, 1년 뒤에 동일한 점유를 클라우디우스 텔레마쿠스에게 매도하였다.
pupilla in integrum restitui desiderabat: uicta tam apud praetorem quam apud praefectum urbi prouocauerat.
피후견 여아는 원상회복을 원하였으나, 법무관 앞에서도 도시장관 앞에서도 패소하여 상소하였다.
putabam bene iudicatum, quod pater eius, non ipsa contraxerat: imperator autem motus est, quod dies committendi in tempus pupillae incidisset eaque effecisset, ne pareretur legi uenditionis.
나는 그녀 자신이 아니라 그녀의 아버지가 계약을 체결하였으므로 그 판결이 정당하다고 생각하였다. 그러나 황제는 실권의 기일이 피후견인의 기간 중에 도래하였고 그 사정이 매매 약관을 준수하지 못하게 만들었다는 이유로 마음이 움직였다.
dicebam posse magis ea ratione restitui eam, quod uenditor denuntiando post diem, quo placuerat esse commissum, et pretium petendo recessisse a lege sua uideretur: non me moueri quod dies postea transissent, non magis quam si creditor pignus distraxisset, post mortem debitoris die solutionis finita.
나는 매도인이 실권이 발생하기로 합의된 기일 이후에 최고를 하고 대금을 청구함으로써 자신의 약관으로부터 이탈한 것으로 보인다는 이유로 그녀가 원상회복될 수 있는 가능성이 더 크다고 말했다. 나중에 기일이 경과하였다는 사실에 내 마음이 움직이지 않으며, 이는 채무자의 사망 후 변제기가 종료되어 채권자가 질물을 처분한 경우와 다를 바 없다고 말했다.
quia tamen lex commissoria displicebat ei, pronuntiauit in integrum restituendam.
그러나 황제는 실권약관을 싫어하였기 때문에 그녀를 원상회복시켜야 한다고 판결하였다.
mouit etiam illud imperatorem, quod priores tutores, qui non restitui desiderassent, suspecti pronuntiati erant.
또한 원상회복을 청구하지 않았던 전임 후견인들이 '기피 대상자'로 선고받았다는 사실도 황제의 마음을 움직였다.
§4.4.38.1Quod dicitur non solere filiis familias post emancipationem adhuc minoribus succurri in his, quae omississent manentes in potestate, tunc recte dicitur, cum patri adquirere possunt.
가족 권력 하에 머무는 동안 해태한 일들에 관하여, 자권을 얻은 후에도 여전히 미성년자인 가자들에게 보통 구제수단이 주어지지 않는다고 말하는 것은, 그들이 아버지를 위해 획득할 수 있었던 경우에 한하여 옳게 말해진 것이다.