[ULPIANUS libro undecimo ad edictum. ] §4.4.13.prIn causae cognitione uersabitur, utrum soli ei succurrendum sit, an etiam his qui pro eo obligati sunt, ut puta fideiussoribus.
[울피아누스 《고시주해》 제11권] 사건 심리에서는, 그(미성년자) 자신만을 구제해야 할 것인가, 아니면 그를 위해 채무를 부담한 자들, 예를 들어 보증인들도 구제해야 할 것인가가 검토될 것이다.
itaque si cum scirem minorem et ei fidem non haberem, tu fideiusseris pro eo, non est aequum fideiussori in necem meam subueniri, sed potius ipsi deneganda erit mandati actio.
따라서 만약 내가 그가 미성년자임을 알고 그를 신용하지 않고 있을 때, 당신이 그를 위해 보증을 섰다면, 나를 해하는 방식으로 보증인에게 구제가 주어지는 것은 공평하지 않으며, 오히려 보증인 자신에게 위임 소송이 거부되어야 할 것이다.
in summa perpendendum erit praetori, cui potius subueniat, utrum creditori an fideiussori: nam minor captus neutri tenebitur.
요컨대 법무관은 채권자와 보증인 중 누구를 우선하여 구제해야 할지 신중히 고려해야 한다. 왜냐하면 손해를 입은 미성년자는 양쪽 모두에게 책임을 지지 않을 것이기 때문이다.
facilius in mandatore dicendum erit non debere ei subuenire: hic enim uelut adfirmator fuit et suasor, ut cum minore contraheretur.
위임인(신용위임인)에 대해서는 그에게 구제를 주어서는 안 된다고 더 쉽게 말할 수 있을 것이다. 왜냐하면 이 자는 미성년자와 계약이 체결되도록 보증하고 권유한 자나 다름없기 때문이다.
unde tractari potest, minor in integrum restitutionem utrum aduersus creditorem an et aduersus fideiussorem implorare debeat.
이로부터 미성년자가 채권자에 대해서만 원상회복을 청구해야 하는지, 아니면 보증인에 대해서도 청구해야 하는지 논의될 수 있다.
et puto tutius aduersus utrumque: causa enim cognita et praesentibus aduersariis uel si per contumaciam desint in integrum restitutiones perpendendae sunt.
그리고 양쪽 모두에 대해 청구하는 것이 더 안전하다고 생각한다. 왜냐하면 사건이 심리되고 상대방이 출석한 상태에서, 또는 불출석으로 인해 결석한 상태에서라도 원상회복은 검토되어야 하기 때문이다.
§4.4.13.1Interdum autem restitutio et in rem datur minori, id est aduersus rei eius possessorem, licet cum eo non sit contractum.
그러나 때로는 원상회복이 미성년자에게 대물적으로도 주어진다. 즉, 그와 계약을 체결하지 않았더라도 그 물건의 점유자에 대하여 주어지는 것이다.
ut puta rem a minore emisti et alii uendidisti: potest desiderare interdum aduersus possessorem restitui, ne rem suam perdat uel re sua careat, et hoc uel cognitione praetoria uel rescissa alienatione dato in rem iudicio.
예를 들어, 당신이 미성년자로부터 물건을 사서 다른 사람에게 판 경우이다. 미성년자는 자신의 물건을 잃거나 그것이 결여되지 않도록, 때로는 점유자에 대하여 회복되기를 바랄 수 있으며, 이는 법무관의 심리에 의하거나 또는 양도가 취소된 후 대물 소송이 주어짐으로써 이루어진다.
Pomponius quoque libro uicensimo octauo scribit Labeonem existimasse, si minor uiginti quinque annis fundum uendidit et tradidit, si emptor rursus eum alienauit, si quidem emptor sequens scit rem ita gestam, restitutionem aduersus eum faciendam: si ignorauit et prior emptor soluendo esset, non esse faciendam: sin uero non esset soluendo, aequius esse minori succurri etiam aduersus ignorantem, quamuis bona fide emptor est.
폼포니우스 또한 제28권에서 라베오가 다음과 같이 생각했다고 적고 있다. 만약 25세 미만의 미성년자가 토지를 매도하고 인도하였는데, 매수인이 그것을 다시 타인에게 처분한 경우, 만약 다음 매수인이 사건이 그렇게 진행된 것을 알고 있었다면 그에 대해 원상회복이 행해져야 하고, 만약 그가 알지 못했고 이전 매수인에게 변제 자력이 있었다면 행해져서는 안 된다. 하지만 이전 매수인에게 변제 자력이 없다면, 비록 그가 선의의 매수인일지라도, 그 알지 못한 자에 대해서도 미성년자가 구제받는 것이 더 공평하다.