Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §39.2.7.pr-39.2.7.2

미생손해 고시와 담보 제공 전 붕괴에 대한 구제

9271개 구절 중 6128번째 · 라틴어

요약

울피아누스는 미생손해에 관한 법무관 고시의 규정을 인용하고, 사전 담보 없이 건물이 붕괴한 경우의 사후적 구제 수단에 대해 유리아누스의 견해를 바탕으로 해설한다.

[ULPIANUS libro quinquagensimo tertio ad edictum. ]
[울피아누스, 지방고시주해 제53권] 법무관은 말한다.
§39.2.7.prPraetor ait: 'damni infecti suo nomine promitti, alieno satisdari iubebo ei, qui iurauerit non calumniae causa id se postulare eumue cuius nomine aget postulaturum fuisse, in eam diem, quam causa cognita statuero.
"아직 발생하지 않은 손해(미생손해)에 대하여, 자신의 이름으로는 약속되고, 타인의 이름으로는 담보가 제공되도록, 나는 그것을 부당소송(calumnia)의 의도 없이 청구하고 있다고 선서했거나 자신이 그 이름으로 대리하여 소송할 자가 청구했을 것임을 선서한 자에게, 사정을 심리한 후 내가 정할 기한까지 명령할 것이다.
si controuersia erit, dominus sit nec ne qui cauebit, sub exceptione satisdari iubebo.
만약 담보를 제공할 자가 소유자인지 여부에 관해 다툼이 있다면, 항변(exceptio)의 유보 하에 담보가 제공되도록 명령할 것이다.
de eo opere, quod in flumine publico ripaue eius fiet, in annos decem satisdari iubebo.
공공 하천이나 그 제방에서 행해질 공사에 대해서는 10년간 담보를 제공하도록 명령할 것이다.
eum, cui ita non cauebitur, in possessionem eius rei, cuius nomine ut caueatur postulabitur, ire et, cum iusta causa esse uidebitur, etiam possidere iubebo.
이와 같이 담보를 제공받지 못한 자에 대해서는, 담보 제공이 청구된 그 물건의 점유로 들어가고, 정당한 이유가 있다고 보일 때에는 또한 소유하도록 명령할 것이다.
in eum, qui neque cauerit neque in possessione esse neque possidere passus erit, iudicium dabo, ut tantum praestet, quantum praestare eum oporteret, si de ea re ex decreto meo eiusue, cuius de ea re iurisdictio fuit quae mea est, cautum fuisset.
담보를 제공하지도 않고 점유하거나 소유하는 것을 허용하지도 않은 자에 대해서는, 나의 결정 또는 나와 같은 관할권을 가졌던 자의 결정에 따라 그 일에 관해 담보가 제공되었더라면 그가 지급해야 했을 만큼을 지급하도록 소권을 줄 것이다.
eius rei nomine, in cuius possessionem misero, si ab eo, qui in possessione erit, damni infecti nomine satisdabitur, eum, cui non satisdabitur, simul in possessione esse iubebo'. §39.2.7.1Hoc edictum prospicit damno nondum facto, cum ceterae actiones ad damna, quae contigerunt, sarcienda pertineant, ut in legis Aquiliae actione et aliis.
내가 점유를 허가한 그 물건에 관해, 만약 점유를 유지하고 있는 자에 의해 미생손해의 명목으로 담보가 제공된다면, 담보를 제공받지 못하는 자에게 동시에 공동점유를 하도록 명령할 것이다." 이 고시는 아직 발생하지 않은 손해에 대비하는 것이다. 반면 다른 소권들은 아퀼리우스법에 따른 소권이나 다른 소권들에서와 같이 이미 발생한 손해를 배상하는 것과 관련되어 있기 때문이다.
de damno uero facto nihil edicto cauetur: cum enim animalia, quae noxam commiserunt, non ultra nos solent onerare, quam ut noxae ea dedamus, multo magis ea, quae anima carent, ultra nos non deberent onerare, praesertim cum res quidem animales, quae damnum dederint, ipsae extent, aedes autem, si ruina sua damnum dederunt, desierint extare.
그러나 이미 발생한 손해에 대해서는 고시에 아무런 규정이 없다. 왜냐하면 해를 입힌 동물들은 우리가 그것들을 가해물인도(noxae deditio)에 처하는 것 이상으로 우리에게 부담을 지우지 않는 것이 상례이므로, 생명이 없는 것들은 더욱더 우리에게 그 이상의 부담을 지우지 않아야 하기 때문이다. 특히 손해를 입힌 동물 자체는 그대로 존재하는 반면, 건물은 붕괴하여 손해를 입혔다면 이미 존재하지 않게 되기 때문이다.
§39.2.7.2Unde quaeritur, si ante, quam caueretur, aedes deciderunt neque dominus rudera uelit egerere eaque derelinquat, an sit aliqua aduersus eum actio.
따라서 담보가 제공되기 전에 건물이 무너졌고 소유자가 잔해를 치우려 하지 않고 그것을 방치하는 경우, 그를 상대로 어떤 소권이 있는지 문제된다.
et Iulianus consultus, si prius, quam damni infecti stipulatio interponeretur, aedes uitiosae corruissent, quid facere deberet is, in cuius aedes rudera decidissent, ut damnum sarciretur, respondit, si dominus aedium, quae ruerunt, uellet tollere, non aliter permittendum, quam ut omnia, id est et quae inutilia essent, auferret, nec solum de futuro, sed et de praeterito damno cauere eum debere: quod si dominus aedium, quae deciderunt, nihil facit, interdictum reddendum ei, in cuius aedes rudera decidissent, per quod uicinus compelletur aut tollere aut totas aedes pro derelicto habere.
그리고 유리아누스는 미생손해 약정(stipulatio)이 맺어지기 전에 하자가 있는 건물이 무너져 내린 경우, 그 건물의 잔해가 떨어진 건물 소유자가 손해를 배상받기 위해 무엇을 해야 하는지 질문을 받고 다음과 같이 답변했다. 만약 무너진 건물의 소유자가 잔해를 치우고자 한다면, 모든 것, 즉 쓸모없는 것까지도 치우는 것이 아니라면 허용되어서는 안 되며, 장래의 손해뿐만 아니라 과거의 손해에 대해서도 그가 담보를 제공해야 한다. 그러나 만약 무너진 건물의 소유자가 아무것도 하지 않는다면, 잔해가 무너져 내린 건물 소유자에게 금지명령(interdictum)이 주어져야 하며, 이를 통해 이웃은 잔해를 치우거나 건물 전체를 버려진 것으로 취급하도록 강제된다.

어휘·문법 주석

  1. §39.2.7.prpostulaturum fuisse — 대격 및 능동 미래분사 뒤에 fuisse가 결합한 부정사 구문으로, iurauerit에 종속되는 간접화법 내에서 과거의 가정적 상황이나 개연성을 나타낸다. 관계절인 cuius nomine aget과 함께 쓰여 '자신이 대리하여 소송할 자가 원래 스스로 청구했을 것임'을 의미한다.
  2. §39.2.7.2non aliter permittendum, quam ut — 제한적 구문으로, non aliter와 quam ut이 호응하여 '~하는 경우 외에는 허용되어서는 안 된다'는 강력한 조건을 나타낸다. ut절 내의 동사 auferret은 접속법 미완료과거 시제로, 주절의 동사 respondit의 시제 일치에 따른 것이다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §39.2.7.pr-39.2.7.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.2.7.pr-39.2.7.2

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.