Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §38.10.10.17#1

제6등친 친족의 세부 분류와 인원 산정

9271개 구절 중 6056번째 · 라틴어

요약

제6등친에 속하는 448명의 친족에 대하여 사세조부(tritauus) 및 대대대백숙부(patruus maximus)를 비롯한 여러 직계·방계 호칭과 인원수 계산을 제시하고, 특히 대백숙부의 손자·손녀에 이르는 64가지 조합의 도출 과정을 수학적으로 설명한다.

[IDEM libro singulari de gradibus et adfinibus et nominibus eorum. ] §38.10.10.17#1Sexto gradu continentur personae quadringentae quadraginta octo hae.
제6등친에는 다음과 같은 448명의 인물이 포함된다.
tritauus: est autem tritauus patris et matris atauus, aui uel auiae abauus, proaui proauiae proauus, abaui uel abauiae auus, ataui uel atauiae pater, dictus quasi tertius auus: personas autem complectitur triginta duo: geminetur enim necesse est numerus, qui in atauo fuit immutatione per singulas personas propter atauiam facta, ut sedecies tritauus intellegatur ataui pater et totiens atauiae.
사세조부. 사세조부는 아버지와 어머니의 삼세조부이고, 할아버지 또는 할머니의 고조부이며, 증조부 또는 증조모의 증조부이고, 고조부 또는 고조모의 할아버지이며, 삼세조부 또는 삼세조모의 아버지로서 소위 '제3의 할아버지'라 불리는 자이다. 이 명칭은 서른두 명의 인물을 포함한다. 삼세조모로 인해 개별 인물들을 거치며 일어난 대체 때문에, 삼세조부에서 존재했던 인원수가 배가 되어야만 하기 때문이며, 그리하여 사세조부는 열여섯 번은 삼세조부의 아버지로, 동수는 삼세조모의 아버지로 이해된다.
tritauia similiter numerata faciet personas triginta duo.
사세조모도 마찬가지로 계산되어 서른두 명의 인물을 이룬다.
patruus maximus: is est abaui frater, ataui et atauiae filius, patris uel matris patruus maior: personas continebit sedecim sic.
대대대백숙부: 그는 고조부의 형제이자, 삼세조부와 삼세조모의 아들이며, 아버지 또는 어머니의 대대백숙부이다. 다음과 같이 열여섯 명의 인물을 포함한다.
pater auus proauus abauus atauus abaui frater pater auus proauus abauus atauia frater abaui pater auus proauia abauus atauus frater abaui pater auus proauia abauus atauia frater abaui pater auia proauus abauus atauus frater abaui pater auia proauus abauus atauia frater abaui pater auia proauia abauus atauus frater abaui pater auia proauia abauus atauia frater abaui totidem erunt matris appellatione proposita.
아버지 - 할아버지 - 증조부 - 고조부 - 삼세조부 - 고조부의 형제, 아버지 - 할아버지 - 증조부 - 고조부 - 삼세조모 - 고조부의 형제, 아버지 - 할아버지 - 증조모 - 고조부 - 삼세조부 - 고조부의 형제, 아버지 - 할아버지 - 증조모 - 고조부 - 삼세조모 - 고조부의 형제, 아버지 - 할머니 - 증조부 - 고조부 - 삼세조부 - 고조부의 형제, 아버지 - 할머니 - 증조부 - 고조부 - 삼세조모 - 고조부의 형제, 아버지 - 할머니 - 증조모 - 고조부 - 삼세조부 - 고조부의 형제, 아버지 - 할머니 - 증조모 - 고조부 - 삼세조모 - 고조부의 형제. 어머니의 명칭을 기점으로 삼아 제시했을 때도 동수가 될 것이다.
auunculus maximus: is est abauiae frater, patris uel matris auunculus maior: et numerus idem et personarum expositio eadem quae supra hoc dumtaxat immutato, ut pro abaui fratre abauiae fratrem ponas.
대대대외삼촌: 그는 고조모의 형제이자, 아버지 또는 어머니의 대대외삼촌이다. 인원수도 동일하고 인물들의 설명도 고조부의 형제 대신 고조모의 형제를 배치한다는 점만 제외하면 위와 동일하다.
amita maxima: ea est abaui soror, patris uel matris amita maior: cetera ut in patruo maximo immutato hoc tantum, ut ubi est abaui frater ponatur abaui soror.
대대대고모: 그녀는 고조부의 자매이자, 아버지 또는 어머니의 대대고모이다. 나머지는 대대대백숙부의 경우와 같고, 다만 고조부의 형제가 있는 자리에 고조부의 자매가 배치된다는 점만 바뀐다.
matertera maxima: ea est abauiae soror, patris uel matris matertera maior: cetera ut supra ad extremum dumtaxat pro abauiae fratre proposita abauiae sorore.
대대대이모: 그녀는 고조모의 자매이자, 아버지 또는 어머니의 대대이모이다. 나머지는 위와 같으며, 다만 마지막에 고조모의 형제 대신 고조모의 자매가 제시될 뿐이다.
hos omnes, quos a patruo maximo posuimus, quidam his nominibus designant: abpatruus abauunculus, abamita abmatertera: itaque et nos indifferenter hos ponemus.
우리가 대대대백숙부로부터 언급한 이들 모두를 어떤 이들은 다음과 같은 명칭으로 가리킨다. 고고대백숙부, 고고대외삼촌, 고고대고모, 고고대이모. 따라서 우리도 이를 구별 없이 사용할 것이다.
quos ego autem appello abpatruos abauunculos, abamitas abmaterteras, illi me demonstrant fratris sororisque abnepotem.
그러나 내가 그들을 고고대백숙부, 고고대외삼촌, 고고대고모, 고고대이모라 부르는 반면, 그들은 반대로 나를 형제 또는 자매의 현손이라 가리킨다.
patrui maioris filius filia: hi sunt proaui fratris filius filia, abaui abauiae per proauum nepos neptis ex filio: personae sub hoc erunt sedecim, enumeratione sic ducta ut in quinto gradu, cum patruum maiorem demonstraremus, fecimus, adiecto dumtaxat filio filia, quia filius patrui maioris totidem necesse est personas complectatur, quot patruus maior, id est octo.
대대백숙부의 아들, 딸: 이들은 증조부의 형제의 아들, 딸이며, 고조부 또는 고조모의, 증조부를 거쳐 아들로부터 난 손자, 손녀이다. 이 아래에는 열여섯 명의 인물이 해당할 것이며, 그 열거는 우리가 제5등친에서 대대백숙부를 가리킬 때 행했던 것과 마찬가지로 이루어지되 다만 아들과 딸이 추가될 뿐이다. 왜냐하면 대대백숙부의 아들은 대대백숙부와 동수, 즉 여덟 명의 인물을 포함할 수밖에 없기 때문이다.
totidem ex filiae persona computatis is numerus efficietur, quem supra posuimus.
딸의 인물로부터 동수를 계산하면 우리가 위에 기재한 인원수가 채워질 것이다.
amitae maioris filius filia: hi sunt proaui sororis filius filia, abaui abauiae per proauum nepos neptis ex filia: et hic eadem ratione personas dinumerabimus totidem.
대대고모의 아들, 딸: 이들은 증조부의 자매의 아들, 딸이며, 고조부 또는 고조모의, 증조부를 거쳐 딸로부터 난 손자, 손녀이다. 여기서도 동일한 이유에 의해 동수의 인물을 계산해 낼 것이다.
auunculi maioris filius filia: hi sunt proauiae fratris filius filia, abaui abauiae per proauiam nepos neptis ex filio.
대대외삼촌의 아들, 딸: 이들은 증조모의 형제의 아들, 딸이며, 고조부 또는 고조모의, 증조모를 거쳐 아들로부터 난 손자, 손녀이다.
eadem hic dinumeratio facienda est, quae in patrui maioris filio filia.
여기서도 대대백숙부의 아들, 딸의 경우와 동일한 계산이 행해져야 한다.
materterae maioris filius filia: hi sunt proauiae sororis filius filia, abaui abauiae per proauiam nepos neptis ex filia: circa numerum personarum et expositionem ut supra.
대대이모의 아들, 딸: 이들은 증조모의 자매의 아들, 딸이며, 고조부 또는 고조모의, 증조모를 거쳐 딸로부터 난 손자, 손녀이다. 인물의 수와 설명에 관해서는 위와 같다.
hi omnes, quos proposuimus a patrui maioris filio, auo auiaeue eius, de cuius cognatione quaeritur, fratribus et sororibus eorum consobrini consobrinaeue sunt: at patri matrique eiusdem fratribusque et sororibus utrius eorum propius sobrinis.
우리가 대대백숙부의 아들로부터 제시한 이들 모두는, 친족 관계가 탐색 되는 자의 할아버지 또는 할머니, 그리고 그들의 형제자매들에 대해서는 사촌 형제 또는 사촌 자매이다. 하지만 동일인의 아버지와 어머니, 그리고 그들 중 어느 한쪽의 형제자매들에 대해서는 소브리누스보다 가까운 자들이다.
patrui magni nepos uel neptis, amitae magnae nepos uel neptis, auunculi magni nepos uel neptis, materterae magnae nepos uel neptis: haec singula nomina continent personas sexaginta quattuor: nam cum patrui magni uerbi gratia persona quadrifariam intellegatur, nepotis bifariam, geminatur is numerus nepote dumtaxat adnumerato et quadruplatur is qui geminatus erat: duplicatur etiam nepte computata.
대백숙부의 손자 또는 손녀, 대고모의 손자 또는 손녀, 대외삼촌의 손자 또는 손녀, 대이모의 손자 또는 손녀: 이 각각의 명칭은 예순네 명의 인물을 포함한다. 왜냐하면 예컨대 대백숙부의 인물은 네 가지 방식으로 이해되고 손자는 두 가지 방식으로 이해되므로, 단지 손자만을 계산에 넣더라도 그 수는 배가 되며, 배가 되었던 것은 네 배가 되고, 손녀까지 계산에 넣으면 다시 배가 되기 때문이다.
et tantum unius denumerationem proponimus exempli gratia: pater auus proauus frater aui qui est patruus magnus filius eius nepos eiusdem ex filio item neptis pater auus proauia frater aui qui est patruus magnus filius eius nepos eiusdem ex filio item neptis pater auus proauus frater aui qui est patruus magnus filia eius nepos eiusdem ex filia item neptis pater auus proauia frater aui qui est patruus magnus filia eius nepos eiusdem ex filia item neptis totidem et eadem ratione exponuntur matris nomine anteposito, id est ut aui materni fratris nepotes et neptes computemus.
그리고 예시로서 오직 한 가지 계산법만을 제시한다. 아버지 - 할아버지 - 증조부 - 대백숙부인 할아버지의 형제 - 그의 아들 - 그의 아들로부터 난 손자, 그리고 마찬가지로 손녀. 아버지 - 할아버지 - 증조모 - 대백숙부인 할아버지의 형제 - 그의 아들 - 그의 아들로부터 난 손자, 그리고 마찬가지로 손녀. 아버지 - 할아버지 - 증조부 - 대백숙부인 할아버지의 형제 - 그의 딸 - 그의 딸로부터 난 손자, 그리고 마찬가지로 손녀. 아버지 - 할아버지 - 증조모 - 대백숙부인 할아버지의 형제 - 그의 딸 - 그의 딸로부터 난 손자, 그리고 마찬가지로 손녀. 어머니의 이름을 앞에 놓았을 때도 동수가 동일한 이유에 의해 설명된다. 즉, 외할아버지 형제의 손자와 손녀를 우리가 계산할 때이다.
item in amita magna, id est aui sororis, nepotes neptesque enumerabimus: idemque in auunculo magno, id est auiae fratris: eadem ratione in materterae magnae, id est auiae sororis: ex quibus uniuersus numerus completur sexaginta quattuor.
마찬가지로 대고모, 즉 할아버지 자매의 손자와 손녀를 우리는 열거할 것이다. 대외삼촌, 즉 할머니 형제의 경우에도 마찬가지이다. 동일한 이유로 대이모, 즉 할머니 자매의 경우에도 마찬가지이다. 이들로부터 전체 수인 예순넷이 채워진다.

어휘·문법 주석

  1. §38.10.10.17#1geminetur enim necesse est numerus, qui in atauo fuit — 삼세조부(atauus)에 해당하는 인물이 열여섯 명이었던 반면, 사세조부(tritauus)에서는 한 세대를 더 거슬러 올라감에 따라 남녀 분기가 추가되어 인원이 서른두 명으로 배가됨을 설명한다. 이어지는 "immutatione... propter atauia facta"는 삼세조모(atauia)로의 대체를 통해 발생하는 분기 역시 동일하게 계산됨을 의미한다.
  2. §38.10.10.17#1auo auiaeue eius... consobrini consobrinaeue sunt: at patri matrique eiusdem... propius sobrinis — 두 개의 서로 다른 세대에 대한 친족 관계를 두 개의 여격 구문("auo auiaeue..."와 "patri matrique...")으로 대조하여 설명하는 구문이다. 동사는 "consobrini consobrinaeue sunt"가 전자의 문맥을 지배하며, 후자에서는 "sunt"가 생략되어 "propius sobrinis [sunt]"(소브리누스보다 가까운 자들이다)가 된다. "eiusdem"은 친족 관계의 기준이 되는 본인을 가리킨다.
  3. §38.10.10.17#1geminatur is numerus nepote dumtaxat adnumerato et quadruplatur is qui geminatus erat: duplicatur etiam nepte computata. — 탈격 절대 구문("nepote ... adnumerato", "nepte computata")을 사용한 수학적 설명이다. 대백숙부(patruus magnus) 자체에 네 가지 친족 경로가 존재하고, 손자(nepos)는 아들을 통해서와 딸을 통해서의 두 가지(bifariam)가 있다. 손자만을 산입하면 이 두 가지 구분에 의해 기초 수(4)가 배(8)가 되고("geminatur"), 대백숙부의 자녀들(아들 4명, 딸 4명)의 존재에 의해 그것이 다시 네 배가 되어 32가 되며("quadruplatur"), 마지막으로 손녀(neptis)를 계산에 넣음으로써 다시 배가 되어 64가 되는("duplicatur") 계산 과정을 구체적으로 기술하고 있다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §38.10.10.17#1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:38.10.10.17%231

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.