[ULPIANUS libro trigensimo octauo ad edictum. ] §38.1.15.prLibertus, qui post indictionem operarum ualetudine impeditur, quo minus praestet operas, non tenetur: nec enim potest uideri per eum stare, quo minus operas praestet.
[울피아누스, 고시 주석 제38권] 노역의 지정 이후에 건강 상태로 인해 방해를 받아 노역을 제공하지 못하게 된 해방노예는 책임을 지지 않는다. 왜냐하면 그가 노역을 제공하지 못하는 것이 그의 탓으로 인해 방해받고 있는 것으로 보일 수는 없기 때문이다.
§38.1.15.1Neque promitti neque solui nec deberi nec peti pro parte poterit opera.
노역은 부분적으로 약속될 수도, 이행될 수도, 채무가 될 수도, 청구될 수도 없다.
ideo Papinianus subicit: si non una, sed plures operae sint et plures heredes existant patrono qui operas stipulatus est, uerum est obligationem operarum numero diuidi.
그러므로 파피니아누스는 다음과 같이 덧붙인다. 만약 하나가 아니라 여러 노역이 있고, 그 노역을 약정받은 파트로누스에게 여러 상속인이 존재한다면, 노역의 채무가 수에 따라 분할된다는 것은 옳다.
denique Celsus libro duodecimo scribit, si communis libertus patronis duobus operas mille daturum se iurauerit aut communi eorum seruo promiserit, quingenas potius deberi, quam singularum operarum dimidias.
마지막으로 켈수스는 제12권에서 다음과 같이 쓰고 있다. 만약 공유 해방노예가 두 파트로누스에게 1,000일의 노역을 제공하겠다고 선서했거나 그들의 공유 노예에게 약속했다면, 개별 노역의 반씩이 채무가 되기보다는 오히려 500일씩이 채무가 된다.