[ULPIANUS libro septuagensimo nono ad edictum. ] §37.6.5.prSi quis filium habeat sui iuris et ex eo nepotem in potestate sua, consequenter erit dicendum, si nepos patris sui emancipati accipiat bonorum possessionem, de conferendis suis quoque bonis cauere eum debere et esse similem ei qui adoptauit: hoc enim diui fratres rescripserunt, ut ad collationem auus compellatur.
[울피아누스 저 『고시주해』 제79권에서] 만일 어떤 사람이 자권자(sui iuris)인 아들과 그에게서 태어나 자신의 권력 하에 있는 손자를 두고 있다면, 일관되게 다음과 같이 말해야 할 것이다. 즉, 만일 손자가 해방된 자신의 아버지의 유산점유를 취득한다면, 그(조부) 또한 자신의 재산을 반입할 것에 대해 보증해야 하며, 입양을 한 사람과 유사하다고 말이다. 왜냐하면 신성한 형제 황제들은 조부가 재산반입을 강제당하도록 칙답했기 때문이다.
plane eodem rescripto adiectum est sic: 'nisi forte auus iste nullum ex his bonis fructum adquirere uult paratusque est de potestate nepotem dimittere, ut ad emancipatum omne emolumentum bonorum possessionis perueniat.
분명 동일한 칙답에 다음과 같이 덧붙여져 있다. 「다만 이 조부가 이 재산으로부터 아무런 이익도 취하기를 원하지 않고, 유산점유의 모든 이익이 해방된 자(손자)에게 이르도록 손자를 권력에서 해방할 준비가 되어 있는 경우는 예외이다.
nec idcirco ea filia, quae post emancipationem nata patri heres exstitit, iuste queri poterit', inquit, 'quod eo facto a collationis commodo excluditur, cum auo quandoque defuncto ad bona eius simul cum fratre possit uenire'. haec in patre adoptiuo ratio reddi non potest et tamen et ibi idem dicemus, si sine dolo malo emancipauerit.
따라서 해방 후에 태어나 아버지의 상속인이 된 딸은,」 (칙답은) 말한다, 「그 행위로 인해 재산반입의 이익으로부터 배제된다고 해서 정당하게 불만을 제기할 수는 없다. 왜냐하면 언젠가 조부가 사망했을 때, 그녀는 형제와 함께 조부의 재산에 이를 수 있기 때문이다.」 이러한 이유는 양부(養父)의 경우에는 적용될 수 없지만, 그럼에도 불구하고 만일 그가 악의 없이 해방했다면, 그 경우에도 우리는 동일하게 말할 것이다.
§37.6.5.1Stipulatio autem collationis tunc committitur, cum interpellatus cum aliquo spatio, quo conferre potuit, non facit, maxime cum boni uiri arbitratu collationem fieri edicto praetoris insertum est.
한편 재산반입의 문답기약은, 최고를 받고 반입할 수 있었던 어느 정도의 기간이 있었음에도 행하지 않을 때 효력이 발생한다. 이는 특히 법무관의 고시 속에 선량한 사람의 재정에 의해 재산반입이 이루어져야 한다고 삽입되어 있기 때문이다.
§37.6.5.2Siue ergo in totum collatio facta non est siue in partem facta, locum habebit haec stipulatio:
따라서 재산반입이 전적으로 이루어지지 않았든 부분적으로만 이루어졌든, 이 문답기약이 적용될 것이다.
§37.6.5.3et siue quis non conferat ex hac stipulatione siue dolo fecerit, quo minus conferat, quanti ea res erit, in tantam pecuniam condemnabitur.
그리고 이 문답기약에 따라 누군가가 반입하지 않든, 혹은 반입하지 않도록 악의로 행동하든, 그 일의 가치만큼의 금액으로 지급 판결을 받을 것이다.