[IULIANUS libro uicesimo tertio digestorum. ] §37.4.13.prCum emancipatus bonorum possessionem contra tabulas accipit, scriptus heres ei hereditatem petenti cogendus est et praedia et seruos hereditarios praestare: omne enim ius transferri aequum est, quod per causam hereditariam scriptus heres nanciscitur, ad eum, quem praetor heredis loco constituit.
[율리아누스, 학설휘찬 제23권] 해방된 자가 유언에 반하는 유산점유를 취득할 때, 지정된 상속인은 유산을 청구하는 그에게 유산에 속하는 토지와 노예를 인도하도록 강제되어야 한다. 왜냐하면 지정된 상속인이 상속 원인으로 인하여 취득하는 모든 권리는, 법무관이 상속인의 지위에 세운 자에게 이전되는 것이 공평하기 때문이다.
§37.4.13.1Qui duos filios et ex altero eorum nepotem habebat, eum in adoptionem dedit et heredem instituit praeterito altero filio: quaeritur, quid in his seruari debeat, utrum in partem patris sui admittatur an uirilem portionem habeat.
두 아들과 그중 한 아들에게서 난 손자를 두고 있던 자가, 그 손자를 입양 보내고 다른 아들을 묵과한 채 그 손자를 상속인으로 지정하였다. 이 상황에서 어떤 규칙이 준수되어야 하는지, 즉 그가 자기 아버지의 몫으로 인정되어야 하는지 아니면 1인분의 몫을 가져야 하는지가 문제된다.
respondi: in adoptionem datus nepos et heres scriptus, quamdiu pater eius aut in potestate aut emancipatus est, non potest contra tabulas bonorum possessionem accipere: sed et si pater eius, antequam bonorum possessionem acciperet, decesserit, non admittitur nepos ad bonorum possessionem.
나는 답하였다. 입양되어 상속인으로 지정된 손자는, 그의 아버지가 가부장권 하에 있거나 해방되어 있는 한, 유언에 반하는 유산점유를 취득할 수 없다. 그러나 그의 아버지가 유산점유를 취득하기 전에 사망하더라도 손자에게는 유산점유가 허용되지 않는다.
§37.4.13.2Si pater emancipato filio praeterito heredes duos scripserit, filium quem in potestate habebat et alterum quem in adoptionem dederat, ex quo duos nepotes in familia reliquerat, qui et ipsi testamento praeteriti sint: bonorum possessionem pro parte tertia emancipatus, pro parte tertia is qui in potestate remansit, pro parte tertia qui in adoptionem datus est et filii eius simul habebunt, ita ut sextans patri, sextans nepotibus cedat.
만약 아버지가 해방된 아들을 묵과하고 두 사람을 상속인으로 지정하였는데, 그들이 가부장권 하에 두고 있던 아들과 입양 보낸 다른 아들이며, 입양 보낸 아들은 가문 내에 두 손자를 남겨 두었고 이들 역시 유언에서 묵과되었다면, 해방된 아들이 3분의 1의 비율로, 가부장권 하에 남아 있던 자가 3분의 1의 비율로, 입양된 자와 그의 아들들이 공동으로 3분의 1의 비율로 유산점유를 가질 것이며, 그리하여 6분의 1은 아버지에게, 6분의 1은 손자들에게 돌아간다.
§37.4.13.3Si pater ex duobus filiis alterum habentem filios emancipauerit et unum ex nepotibus, quem ante emancipauerat, in locum filii adoptauerit, praeterito deinde emancipato decesserit, aequius erit nepoti, qui in locum filii uenerit, succurri et in tres partes hereditatem diduci, ut unam habeat qui in potestate remanserit, alteram nepos adoptatus in locum filii, tertiam emancipatus cum filio suo, qui nepotis loco fuerit.
만약 아버지가 두 아들 중 자녀들을 둔 한 아들을 해방하고, 이전에 해방하였던 손자들 중 한 명을 아들의 지위로 입양한 후, 해방된 아들을 묵과한 채 사망하였다면, 아들의 지위에 들어온 손자가 구제받고 유산이 세 부분으로 분할되는 것이 더 공평할 것이다. 그리하여 가부장권 하에 남아 있던 자가 한 부분을, 아들의 지위로 입양된 손자가 다른 한 부분을, 해방된 아들이 손자의 지위에 있던 자신의 아들과 함께 세 번째 부분을 가지도록 한다.
sed etsi mortuo filio alter ex nepotibus in locum filii adoptatus fuerit, tres partes in bonis fient, cum sit aequius eum, qui in locum filii adoptatus est, non minus habere, quam si non ex numero nepotum, sed extraneus adoptatus esset.
그러나 아들이 사망한 후 손자들 중 다른 한 명이 아들의 지위로 입양된 경우에도 유산은 세 부분으로 나뉘게 되는데, 아들의 지위로 입양된 자가 손자들의 무리 중이 아니라 제3자가 입양되었을 때보다 적지 않게 취득하는 것이 더 공평하기 때문이다.