Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §36.1.60.pr-36.1.60.8

유산 반환에 따른 소권의 혼동과 이자의 귀속

9271개 구절 중 5613번째 · 라틴어

요약

신탁유증에 따른 유산 반환에 있어서, 팔키디우스법에 의한 4분의 1 공제의 적용, 소권의 혼동, 중간 기간 동안의 이자 및 임대료의 귀속, 그리고 채권의 위험 부담 등에 대한 다양한 구체적 사례의 법적 해석이 다루어진다.

[IDEM libro nono responsorum. ] §36.1.60.prDeducta parte quarta restituere rogatus hereditatem, prius quam restitueret, hereditario debitori heres extitit.
[같은 저자, 『회답집』 제9권] 4분의 1을 공제한 후 유산을 반환하라는 요청을 받은 자가, 반환하기 전에 유산에 대한 채무자의 상속인이 되었다.
quoniam actio eo confusa per Trebellianum redintegrari non potest, pecuniae quoque debitae dodrans ex causa fideicommissi petetur.
혼동으로 소멸한 소권은 트레벨리아누스 결의에 의해 회복될 수 없으므로, 채무가 된 금전의 4분의 3 역시 신탁유증에 기하여 청구될 것이다.
sed in eum diem, quo actio confusa est, usurae praeteriti temporis, quae in obligatione uel in officio iudicis fuerunt, computabuntur: posterioris ita demum, si mora fideicommisso facta sit.
그러나 소권이 혼동된 그날까지는, 채무 자체에 포함되어 있었거나 법관의 직권에 속했던 과거 기간의 이자가 산입될 것이다. 그 이후 기간의 이자는 신탁유증의 이행지체가 있었던 경우에 한하여 그렇게 산입된다.
§36.1.60.1Cum hereditas ex causa fideicommissi in tempus restituenda est, non idcirco nominum periculum ad heredem pertinebit, quod heres a quibusdam pecuniam exegerit.
신탁유증에 기하여 유산이 일정 기간 후에 반환되어야 할 때, 상속인이 일부 사람들에게서 금전을 회수했다는 이유만으로 채권의 위험이 상속인에게 귀속되는 것은 아니다.
§36.1.60.2Qui post tempus hereditatem restituere rogatur, usuras a debitoribus hereditariis perceptas, quarum dies post mortem creditoris cessit, restituere non cogitur: quibus non exactis omnium usurarum actio (nam hereditaria stipulatio fuit) ex Trebelliano transferetur, et ideo nec indebiti repetitio erit.
일정 기간 후에 유산을 반환하라는 요청을 받은 자는, 채권자의 사후에 변제기가 도래한 유산 채무자들로부터 수취한 이자를 반환할 의무가 없다. 이것이 징수되지 않은 경우에는 모든 이자에 관한 소권이(왜냐하면 그것은 유산에 속하는 구두약정이었기 때문이다) 트레벨리아누스 결의에 따라 이전될 것이며, 따라서 비채변제 반환청구도 성립하지 않는다.
ac similiter hereditario creditori si medii temporis non soluantur usurae, fideicommissarium in his quoque Trebellianum tenebit nec ideo querellae locus erit, quod de fructibus heres, quos iure suo percipiebat, faenus non soluerit.
그리고 이와 유사하게, 중간 기간의 이자가 유산 채권자에게 지급되지 않는 경우, 피신탁인이 이 부분에 대해서도 트레벨리아누스 결의의 구속을 받으며(책임을 지며), 상속인이 자신의 권리로 수취하던 과실로부터 이자를 지급하지 않았다는 이유로 불만을 제기할 여지는 없다.
quod si faenus heres medii temporis soluerit, eo nomine non erit retentio, cum proprium negotium gessit, quippe sortem reddere creditori coactus fideicommissario nihil usurarum medii temporis imputabit.
그러나 상속인이 중간 기간의 이자를 지급했다면, 그 명목으로 유치(공제)할 수는 없다. 왜냐하면 그는 자신의 사무를 처리한 것이기 때문인데, 채권자에게 원금을 상환하도록 강제된 그는 피신탁인에게 중간 기간의 이자를 전혀 충당(청구)할 수 없기 때문이다.
§36.1.60.3Acceptis centum hereditatem rogatus restituere totam pecuniam iure Falcidiae percipere uidetur, et ita diui Hadriani rescriptum intellectum est, tamquam si ex bonis nummos retenturus fuisset.
100을 받고 유산을 반환하라는 요청을 받은 자는 팔키디우스법상의 권리에 의해 그 금전 전부를 수취하는 것으로 보이며, 신성한 하드리아누스의 칙답은 마치 그가 재산으로부터 금전을 유치할 예정이었던 것처럼 그렇게 이해되었다.
quod tunc quoque respondendum est, cum pro parte hereditatem coheredi suo restituere rogatur.
이 점은 그가 자신의 공동상속인에게 그 지분에 따라 유산을 반환하라는 요청을 받았을 때에도 동일하게 회답되어야 한다.
diuersa causa est praediorum pro hereditaria parte retentorum: quippe pecunia omnis de portione retineri potest, praediorum autem alia portio non nisi a coherede, qui dominium habet, accipitur.
유산 지분에 따라 유치된 토지의 경우는 사정이 다르다. 왜냐하면 모든 금전은 지분으로부터 유치될 수 있지만, 토지의 다른 지분은 소유권을 가진 공동상속인으로부터가 아니면 수취되지 않기 때문이다.
cum autem praedia maioris pretii quam portio hereditatis essent, in superfluo praediorum petenti fideicommissario Falcidiam interuenire uisum est: concurrentem enim pecuniam conpensari placuit.
그러나 토지가 유산 지분보다 고가인 경우에는, 토지의 초과 부분에 대해 청구하는 피신탁인에게 팔키디우스법이 개입하는 것으로 간주되었다. 왜냐하면 경합하는 금전을 상쇄하기로 결정되었기 때문이다.
§36.1.60.4Hereditatem post mortem suam exceptis reditibus restituere rogatus ancillarum partus non retinebit nec fetus pecorum, qui summissi gregem retinent.
자신의 사후에 수익을 제외하고 유산을 반환하라는 요청을 받은 자는, 여노예의 소생을 유치할 수 없으며, 보충하여 떼를 유지하는 가축의 새끼도 유치할 수 없다.
§36.1.60.5Ante diem fideicommissi cedentem fructus et usurae, quas debitores hereditarii cum postea accesset dies soluerunt, item mercedes praediorum ab herede perceptae portioni quadrantis imputabuntur.
신탁유증의 권리발생일이 도래하기 전에, 유산의 채무자들이 그 후 변제기가 도래했을 때 지급한 과실 및 이자, 그리고 마찬가지로 상속인이 수취한 토지 임대료는 4분의 1 지분에 충당된다.
§36.1.60.6Cum autem post mortem suam rogatus hereditatem restituere res hereditarias distrahere non cogatur heres, sortium, quae de pretiis earum redigi potuerunt, usurae propter usum medii temporis perceptae non uidebuntur: denique nec periculum mancipiorum aut urbanorum praediorum praestare cogitur: sed nihilo minus usus et casus eorum quadrantem quoque deminuit.
그러나 자신의 사후에 유산을 반환하라는 요청을 받은 상속인은 유산 물건들을 매각하도록 강제되지 않으므로, 그것들의 대금으로부터 회수될 수 있었을 원금에 대하여, 중간 기간의 사용으로 인해 이자가 수취된 것으로 보지 않는다. 요컨대 노예나 도시 부동산의 위험을 인수하도록 강제되지도 않는다. 그럼에도 불구하고 그것들의 사용 및 멸실은 4분의 1 역시 감소시킨다.
§36.1.60.7Quod ex hereditate superfuisset, cum moreretur, restituere rogatus fructus superfluos restituere non uidetur rogatus, cum ea uerba deminutionem quidem hereditatis admittant, fructuum autem additamentum non recipiant.
자신이 사망할 때 유산에서 남아있을 것을 반환하라는 요청을 받은 자는, 잉여 과실을 반환하라는 요청을 받은 것으로 보지 않는다. 왜냐하면 그러한 문언은 유산의 감소는 허용하지만, 과실의 부가는 수용하지 않기 때문이다.
§36.1.60.8Heres eius, qui bonorum superfluum post mortem suam restituere fuerat rogatus, pignori res hereditarias datas, si non in fraudem id factum sit, liberare non cogitur.
자신의 사후에 재산의 잔여를 반환하라는 요청을 받았던 자의 상속인은, 질권으로 설정된 유산 물건들을 사기적인 목적으로 행해진 것이 아니라면 질권에서 해제하도록 강제되지 않는다.

어휘·문법 주석

  1. §36.1.60.prdodrans — ‘12분의 9(4분의 3)’을 가리킨다. 앞부분의 탈격 독립구문 “deducta parte quarta”(4분의 1을 공제한 후에)와 대응하는 것으로, 4분의 1이 공제된 나머지인 4분의 3이 신탁유증에 기하여 청구될 수 있음을 나타낸다.
  2. §36.1.60.2fideicommissarium in his quoque Trebellianum tenebit — 주어는 “Trebellianum”(트레벨리아누스 결의)이며, “fideicommissarium”(피신탁인)은 대격 목적으로 사용되었다. 직역하면 “트레벨리아누스 결의가 이들 사항(이자)에 대해서도 피신탁인을 구속한다”가 되며, 이는 중간 기간의 이자에 대한 채권자의 책임이 피신탁인에게 귀속됨을 의미한다.
  3. §36.1.60.3Acceptis centum hereditatem rogatus restituere — 탈격 독립구문 “Acceptis centum”(100을 받은 후)이 문두에 놓여 “restituere rogatus”(반환하도록 요청받은 자, 즉 상속인)의 상황을 수식한다. “totam pecuniam”(모든 금전)은 주절의 목적어이며, “percipere uidetur”(수취하는 것으로 보인다)의 주어는 생략된 “heres”이다.
  4. §36.1.60.6sortium, quae de pretiis earum redigi potuerunt, usurae propter usum medii temporis perceptae non uidebuntur — 주절의 뼈대는 “usurae... perceptae non uidebuntur”(이자는 수취된 것으로 보지 않는다)이다. 속격 “sortium”(원금의)이 주어인 “usurae”를 수식하며, 그 “sortium”을 선행사로 하는 관계절 “quae de pretiis earum redigi potuerunt”(그것들의 대금으로부터 회수될 수 있었던)이 이를 수식하는 구조이다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §36.1.60.pr-36.1.60.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:36.1.60.pr-36.1.60.8

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.