Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §36.1.56.pr

잔여유증신탁에서 중간 지출의 안분과 담보 요구

9271개 구절 중 5609번째 · 라틴어

요약

티티우스에 대한 유증신탁에서의 지출 분배 비율에 관해, 신군 마르쿠스가 형평과 선례(군인의 재산 합산에 관한 규칙)에 기초하여 판결을 내린 것과 수탁자에 대한 담보 요구의 취지를 해설한다.

[IDEM libro nono decimo quaestionum. ] §36.1.56.prTitius rogatus est, quod ex hereditate superfuisset, Maeuio restituere.
[같은 저자, 『질문집』 제19권] 티티우스는 유산 중 남아 있는 것을 마에비우스에게 반환하도록 요청받았다.
quod medio tempore alienatum uel deminutum est, ita quandoque peti non poterit, si non interueniendi fideicommissi gratia tale aliquid factum probetur: uerbis enim fideicommissi bonam fidem inesse constat.
중간 기간 동안 양도되거나 감소한 것은, 유증신탁을 회피할 목적으로 그러한 행위가 행해졌음이 증명되지 않는 한, 나중에 청구될 수 없다. 왜냐하면 유증신탁의 문언에는 선의가 내포되어 있음이 분명하기 때문이다.
diuus autem Marcus cum de fideicommissaria hereditate cognosceret, his uerbis: 'quidquid ex hereditate mea superfuerit, rogo restituas' et uiri boni arbitrium inesse credidit: iudicauit enim erogationes, quae ex hereditate factae dicebantur, non ad solam fideicommissi deminutionem pertinere, sed pro rata patrimonii, quod heres proprium habuit, distribui oportere.
한편 신군 마르쿠스는 “내 유산 중에서 남아 있는 것은 무엇이든 반환해 주기를 요청하노라”라는 문언이 있는 유증신탁 유산에 관해 심리할 때, [그 문언에] 선한 사람의 재량이 내포되어 있다고 믿었다. 즉, 그는 유산에서 지출되었다고 하는 비용이 유증신탁의 감소에만 귀속되는 것이 아니라, 상속인이 고유하게 소유했던 재산의 비율에 따라 분배되어야 한다고 판결했던 것이다.
quod mihi uidetur non tantum aequitatis ratione, uerum exemplo quoque motus fecisse.
이는 내가 보기에 단지 형평의 이유뿐만 아니라 선례에도 자극을 받아 행해진 것으로 보인다.
cum enim de conferendis bonis fratribus ab emancipato filio quaereretur, praecipuum autem, quod in castris fuerat adquisitum militi, relinqui placeret, consultus imperator sumptus, quos miles fecerat, non ex eo tantummodo patrimonio, quod munus collationis pati debuit, sed pro rata etiam castrensis pecuniae decedere oportere constituit.
왜냐하면 해방된 아들이 형제들에게 해야 하는 재산 합산에 관해 문제가 제기되었고, 한편으로는 군인인 아들이 군영에서 얻은 특유재산은 그에게 남겨두는 것이 합의되어 있었을 때, 자문을 받은 황제는 군인이 지출한 비용이 합산의 의무를 부담해야 하는 재산에서만 차감되어야 하는 것이 아니라, 군영 재산의 비율에 따라서도 차감되어야 한다고 결정했기 때문이다.
propter huiusmodi tractatus Maeuius fideicommissi nomine cautionem exigere debet: quod eo pertinet, non ut ex stipulatione petatur, quod ex fideicommisso peti non poterit, sed ut habeat fideiussores eius quantitatis, quam ex fideicommisso petere potuit.
이러한 논의로 인해 마에비우스는 유증신탁의 이름으로 담보를 요구해야 한다. 이것의 취지는 유증신탁에 따라 청구할 수 없는 것을 문답계약에 따라 청구할 수 있도록 하려는 것이 아니라, 유증신탁에 따라 청구할 수 있었던 금액에 대해 보증인을 확보하려는 데 있다.

어휘·문법 주석

  1. §36.1.56.prita quandoque peti non poterit, si non interueniendi fideicommissi gratia — 부사 `ita`는 조건절 `si non`과 호응하여 "실제 ~가 아닌 한 ...할 수 없다"라는 제한적인 조건을 나타낸다. `interueniendi fideicommissi`는 속격의 동형용사 구문으로 명사 `fideicommissi`와 성·수·격이 일치하며, 목적을 나타내는 전치사적 부사 `gratia`의 지배를 받아 "유증신탁을 방해할(무효로 할) 목적으로"라는 의미가 된다.
  2. §36.1.56.pruiri boni arbitrium inesse — `arbitrium`은 `inesse`(`insum` 동사의 부정사)의 주격 대격이며, 속격인 `uiri boni`(선한 사람의)의 수식을 받는다. 법학상의 개념인 *arbitrium boni uiri*(선한 사람의 재량)를 가리키며, 형식적인 해석에 그치지 않고 성실하고 합리적인 기준에 따라야 함을 의미한다.
  3. §36.1.56.prquod mihi uidetur non tantum aequitatis ratione, uerum exemplo quoque motus fecisse — 행위자(신군 마르쿠스)가 주어인 인칭(personal) 구문으로, `uidetur fecisse`는 "그가 ~를 행한 것으로 보인다"가 된다. 문두의 `quod`는 앞 문장의 내용(판결)을 가리키는 관계대명사의 연결 용법(접속관계사)이며, 부정사 `fecisse`의 직접목적어이다. `motus`는 주어를 수식하는 분사("자극을 받아")로, 수단이나 원인을 나타내는 탈격 `ratione` 및 `exemplo`를 동반한다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §36.1.56.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:36.1.56.pr

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.