Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §36.1.1.pr-36.1.1.13

트레벨리우스 원로원 결의와 소송의 이전

9271개 구절 중 5551번째 · 라틴어

요약

울피아누스가 신탁유증된 상속재산에 수반되는 소송의 이전을 규정하는 트레벨리우스 원로원 결의의 적용 범위를 논하고, 군인, 유산점유자, 피후견인 등의 구체적 상황에서의 해석을 다룬다.

[ULPIANUS libro tertio fideicommissorum. ] §36.1.1.prExplicito tractatu, qui ad fideicommissa singularum rerum pertinet, transeamus nunc ad interpretationem senatus consulti Trebelliani.
[울피아누스 『신탁유증론』 제3권] 개별 물건의 신탁유증에 관한 논의를 끝마쳤으므로, 이제 트레벨리우스 원로원 결의의 해석으로 넘어가기로 하자。
§36.1.1.1Factum est enim senatus consultum temporibus Neronis octauo calendas Septembres Annaeo Seneca et Trebellio Maximo consulibus, cuius uerba haec sunt:
왜냐하면 이 원로원 결의는 네로 시대, 9월 초하루 전 여드레째 날에 안내우스 세네카와 트레벨리우스 맥시무스가 집정관인 해에 제정되었기 때문이며, 그 문구는 다음과 같다。
§36.1.1.2'Cum esset acquissimum in omnibus fideicommissariis hereditatibus, si qua de his bonis iudicia penderent, ex his eos subire, in quos ius fructusque transferretur, potius quam cuique periculosum esse fidem suam: placet, ut actiones, quae in heredem heredibusque dari solent, eas neque in eos neque his dari, qui fidei suae commissum sic, uti rogati essent, restituissent, sed his et in cos, quibus ex testamento fideicommissum restitutum fuisset, quo magis in reliquum confirmentur supremae defunctorum uoluntates'. §36.1.1.3Sublata est hoc senatus consulto dubitatio eorum, qui adire hereditatem recusare seu metu litium seu praetextu metus censuerunt.
“모든 신탁유증된 상속재산에서, 만일 이 재산들에 관해 어떠한 소송이 계류 중이라면, 각자에게 자신의 신의가 위험을 초래하는 것보다 오히려 권리와 이익이 이전되는 당사자들이 그 재산들로부터 소송을 인수하는 것이 지극히 공정하므로, 상속인에 대하여 그리고 상속인들에게 주어지는 것이 통례인 소송들은, 요청받은 대로 신탁된 유증을 반환한 자들에 대하여도 주어지지 않고 그들에게도 주어지지 않으며, 유언에 따라 신탁유증이 반환된 자들에게 그리고 그들에 대하여 주어지기로 합의한다. 이로써 사자들의 최종 의사가 향후 더욱 공고히 확립되도록 하기 위함이다.” 이 원로원 결의에 의하여, 소송에 대한 두려움 때문이거나 혹은 두려움을 핑계로 상속 승인을 거부해야 한다고 생각했던 자들의 주저함이 제거되었다。
§36.1.1.4Quamquam autem senatus subuentum uoluit heredibus, subuenit tamen et fideicommissario: nam in eo, quod heredes, si conueniantur, exceptione uti possunt, heredibus subuentum est: in eo uero, quod, si agant heredes, repelluntur per exceptionem quodque agendi facultas fideicommissariis competit, procul dubio consultum est fideicommissariis.
그러나 원로원이 상속인들이 구제받기를 원했을지라도, 동시에 신탁수익자 또한 구제하고 있다. 즉 상속인들이 소송을 당했을 때 항변을 사용할 수 있다는 점에서는 상속인들이 구제받은 것이며, 반면에 상속인들이 소송을 제기하면 항변에 의해 배척된다는 점과 소를 제기할 권능이 신탁수익자들에게 귀속된다는 점에서는 의심할 여지 없이 신탁수익자들을 배려한 것이다。
§36.1.1.5Hoc autem senatus consultum locum habet, siue ex testamento quis heres esset siue ab intestato rogatusque sit restituere hereditatem.
그리고 이 원로원 결의는, 어떤 사람이 유언에 의해서 상속인이 되었든 아니면 무유언으로 상속인이 되었든 간에, 상속재산을 반환하도록 요청받은 경우에 적용된다。
§36.1.1.6In filii quoque familias militis iudicio, qui de castrensi peculio uel quasi castrensi testari potest, senatus consultum locum habet.
진중 특유재산 또는 준진중 특유재산에 관해 유언할 수 있는 군인 신분인 가자의 유언에서도 원로원 결의는 적용된다。
§36.1.1.7Bonorum quoque possessores uel alii successores ex Trebelliano restituere potuerunt hereditatem.
또한 유산점유자나 다른 승계인들도 트레벨리우스 원로원 결의에 따라 상속재산을 반환할 수 있었다。
§36.1.1.8De illo quaeritur, an is, cui ex causa fideicommissi restituta est hereditas ex Trebelliano senatus consulto, ipse quoque restituendo ex eodem senatus consulto transferat actiones: et Iulianus scribit etiam ipsum transferre actiones, quod et Maecianus probat et nobis placet.
다음 사항이 문제된다. 신탁유증 원인에 의하여 트레벨리우스 원로원 결의에 따라 상속재산을 반환받은 자 본인도, 그것을 다시 반환함으로써 동일한 원로원 결의에 따라 소송을 이전하는가 하는 점이다. 이에 대해 율리아누스는 그 자신도 소송을 이전한다고 쓰고 있으며, 매키아누스도 이를 승인하고 우리 역시 동의한다。
§36.1.1.9Sed et quotiens quis rogatus duobus restituere hereditatem, alteri pure uel in diem, alteri sub condicione, suspectam dicit: ei, cui erat rogatus pure uel in diem restituere, interim uniuersam hereditatem restitui senatus censuit, cum autem exstiterit condicio, si uelit alius fideicommissarius partem suam suscipere, transire ad eum ipso iure actiones.
그러나 또한, 어떤 사람이 두 사람에게 상속재산을 반환하도록 요청받았는데, 한 사람에게는 조건 없이 또는 기한부로, 다른 사람에게는 조건부로 반환해야 하는 상황에서, 그 상속재산이 미심쩍다고 주장하는 경우, 조건 없이 또는 기한부로 반환하도록 요청받았던 자에게 우선 상속재산 전부가 반환되어야 한다고 원로원은 결의하였다. 그리고 조건이 성취되었을 때, 만일 다른 신탁수익자가 자신의 몫을 넘겨받기를 원한다면, 법의 당연한 결과로서 소송이 그에게 이전된다。
§36.1.1.10Si filio uel seruo herede instituto rogatoque restituere hereditatem dominus uel pater restituat, ex Trebelliano transferuntur actiones: quod est etiam, si suo nomine rogati sunt restituere.
만일 가자나 노예가 상속인으로 지정되고 상속재산을 반환하도록 요청받은 경우에, 가부나 주인이 반환을 한다면 트레벨리우스 원로원 결의에 따라 소송이 이전된다. 이것은 그들 자신의 이름으로 반환하도록 요청받은 경우에도 마찬가지이다。
§36.1.1.11Idem est et si ipsi filio pater rogatus sit restituere hereditatem.
가부 자신이 그 가자에게 상속재산을 반환하도록 요청받은 경우에도 마찬가지이다。
§36.1.1.12Sed et si tutor uel curator adulescentis uel furiosi rogatus sit restituere hereditatem, sine dubio Trebelliano locus erit.
또한 미성년자나 정신이상자의 후견인 또는 보좌인이 상속재산을 반환하도록 요청받은 경우에도, 의심할 여지 없이 트레벨리우스 원로원 결의가 적용된다。
§36.1.1.13Fuit quaesitum, si ipsi tutori rogatus sit restituere pupillus, an ipso auctore restitutionem facere possit? et est decretum a diuo Seuero non posse tutori se auctore restituere hereditatem, quia in rem suam auctor esse non potest.
피후견인이 그 후견인 자신에게 상속재산을 반환하도록 요청받은 경우, 후견인 자신의 인가 하에 반환을 할 수 있는지 의문이 제기되었다. 그리고 신성한 세베루스 황제는 후견인 자신의 인가 하에 후견인에게 상속재산을 반환하는 것은 불가능하다고 판시하였는데, 왜냐하면 자기 자신의 일에 관해서 인가자가 될 수는 없기 때문이다。

어휘·문법 주석

  1. §36.1.1.2fidem suam — fidem suam은 부정사구 periculosum esse의 주어이다. 여기서 fides는 신탁(fideicommissum)의 기초가 되는 '신의' 혹은 '충실'을 의미하며, 유언자의 신탁(믿고 맡긴 뜻)에 따르는 것이 상속인에게 재정적인 위험을 초래하지 않아야 함을 뜻한다.
  2. §36.1.1.2actiones, quae in heredem heredibusque dari solent, eas — 문법 구조상 actiones가 문두에 제시된 후, 관계절을 사이에 두고 대격 대명사 eas에 의해 다시 지칭되고 있다. 이는 대격과 부정사 구문인 actiones ... eas ... dari 내에서 문장 구조의 단절(anacoluthon) 또는 강조를 위한 이중 표식에 해당한다.
  3. §36.1.1.6iudicio — 여기서 iudicio는 '재판'이 아니라 '유언' 또는 '최종 의사표시'를 의미한다. 후기 고전기 법학자들의 용어에서 iudicium은 종종 유언자의 최종 의사나 유언장 자체를 가리키는 전문 용어로 사용된다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §36.1.1.pr-36.1.1.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:36.1.1.pr-36.1.1.13

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.