[ULPIANUS libro septuagesimo nono ad edictum. ] §35.3.1.prSi cui plus quam licuerit legetur et dubitari iuste possit, utrum lex Falcidia locum habitura est nec ne, subuenit praetor heredi, ut ei legatarius satisdet, ut, si apparuerit eum amplius legatorum nomine cepisse quam e lege Falcidia capere licebit, quanti ea res erit, tantam pecuniam det dolusque malus ab eo afuturus sit.
[ULPIANUS libro septuagesimo nono ad edictum.] 누군가에게 허용된 것 이상이 유증되고, 팔키디우스법이 적용될지 여부가 정당하게 의심될 수 있는 경우, 법무관은 상속인을 구제하여, 수증자가 그에게 다음과 같은 담보를 제공하도록 한다. 즉, 그가 팔키디우스법에 따라 취득하는 것이 허용되는 것보다 유증의 명목으로 더 많이 취득한 것이 밝혀질 경우, 그 가액에 상당하는 액수의 돈을 지급하고 그에게 기망이 없도록 하겠다는 담보이다.
§35.3.1.1Neque interest, utrum in primis tabulis hoc fiat an in pupillaribus an in utrisque: etenim legem Falcidiam semel esse admittendam, etiamsi duplex sit testamentum, iam conuenit, contributis legatis tam his, quae ab ipso pupillo quam his, quae a substituto impuberi relicta sunt.
이것이 제1차 유언장에서 이루어지든, 미성년후견 유언장에서 이루어지든, 혹은 양자 모두에서 이루어지든 차이가 없다. 왜냐하면 유언이 이중으로 존재할지라도 팔키디우스법은 한 번만 인정되어야 한다는 점에 이미 합의가 이루어졌기 때문이며, 피후견인 본인에 의해 유증된 것과 미성년 대체상속인에 의해 유증된 것이 모두 합산되기 때문이다.
§35.3.1.2Si non fuisset interposita stipulatio ex persona pupilli, tutelae actio heredi pupilli aduersus tutorem competit.
피후견인의 인격으로부터 문답계약이 체결되지 않았던 경우, 후견인에 대한 후견소송이 피후견인의 상속인에게 귀속된다.
sed ut Pomponius ait, et ipsi pupillo et heredi eius poterit committi stipulatio, ipsi quo casu uiuo eo Falcidia incipit locum habere.
그러나 폼포니우스가 말하듯이, 피후견인 본인과 그의 상속인 모두에게 문답계약이 위탁될 수 있으며, 그가 생존해 있고 팔키디우스법이 적용되기 시작하는 경우에는 피후견인 본인에게 위탁된다.
de tutelae quoque actione idem scribit.
후견소송에 관하여도 그는 동일하게 적고 있다.
§35.3.1.3Marcellus ait: qui quadringenta in bonis habebat, inpuberem filium heredem instituit eique substituit Titium et Seium: nihil a pupillo testator legauit, sed a Titio trecenta: utrum ducenta, inquit, praestabuntur an centum quinquaginta? nam trecenta nullo modo eum praestare.
마르켈루스는 말한다. 재산으로 400을 가지고 있던 자가 미성년 아들을 상속인으로 지정하고 그에게 티티우스와 세이우스를 대체상속인으로 지정하였다. 유언자는 피후견인으로부터는 아무것도 유증하지 않았으나, 티티우스로부터는 300을 유증하였다. 그는 묻는다. 200이 지급되어야 하는가, 아니면 150인가? 왜냐하면 그가 300을 지급할 방법은 결코 없기 때문이다.
mihi uidetur uerius non amplius eum parte sua erogare compelli, certe nec minus: secundum quod eueniret, ut non soli committatur stipulatio, sed omnibus heredibus interponenda est, sed causa cognita.
나에게는 그가 자신의 몫을 초과하여 지출하도록 강제되지 않되, 확실히 그 이하도 아니라는 것이 더 타당해 보인다. 이에 따르면, 문답계약이 한 사람에게만 위탁되는 것이 아니라 모든 상속인들에 대해 체결되어야 할 것이나, 이는 사정심사를 거친 후의 일이다.
§35.3.1.4Falcidiam locum habere et legatorum modus facit et aeris alieni onus.
팔키디우스법이 적용되는지 여부는 유증의 한도와 타인의 채무의 부담 모두에 의해 결정된다.
et si quidem euidens aes alienum est uel certum, facilis est computatio: si autem adhuc incertum est, quia forte uel condicio eius pendet uel creditor litem contestatus est et necdum lis finita est, dubitabitur, quantum legatariis debeatur propter incertum.
그리고 만약 채무가 명백하거나 확실하다면 계산은 간단하다. 그러나 만약 그것이 아직 불확실하다면, 예컨대 그 조건이 계류 중이거나 채권자가 소송을 제기하여 아직 소송이 끝나지 않은 등의 이유로, 불확실성 때문에 수증자에게 얼마가 지급되어야 하는지가 의심스러울 것이다.
§35.3.1.5Hodie tamen subsimile aliquid fit in fideicommissis.
그러나 오늘날에는 신탁유증에서도 이와 매우 유사한 일이 행해진다.
§35.3.1.6Cum dicitur lex Falcidia locum habere, arbiter dari solet ad ineundam quantitatem bonorum, tametsi unus aliquid modicum fideicommissum persequatur: quae computatio praeiudicare non debet ceteris, qui ad arbitrum missi non sunt.
팔키디우스법이 적용된다고 말할 때, 비록 단 한 사람이 아주 소액의 신탁유증을 청구하더라도 재산액의 산정을 위해 중재인이 지정되는 것이 통례이다. 이 계산은 중재인에게 송부되지 않은 다른 사람들에게 불이익을 주어서는 안 된다.
solet tamen ab herede etiam ceteris denuntiari fideicommissariis, ut ueniant ad arbitrum ibique causam suam agant, plerumque et creditoribus, ut de aere alieno probent.
그러나 상속인은 다른 신탁수증자들에게도 중재인에게 와서 그곳에서 자신들의 주장을 펴도록 통지하는 것이 통례이며, 대개의 경우 채권자들에게도 채무를 증명하도록 통지한다.
habet tamen rationem in legatariis, item in fideicommissariis, ut, si offcrat integrum quod relictum est heres desiderans cauere sibi hac stipulatione, audiatur.
그러나 수증자들뿐만 아니라 신탁수증자들에서도 다음과 같은 고려가 행해진다. 즉, 이 문답계약으로써 자신을 위해 담보를 얻기를 원하는 상속인이 유증된 것 전체를 제공한다면 그의 청구는 받아들여진다는 것이다.
§35.3.1.7Si legata quaedam praesenti die relicta sint, quaedam sub condicione, interponenda erit ista stipulatio propter legata condicionalia, dummodo ea legata, quae praesenti sint, integra soluantur.
만약 특정 유증이 즉시 지급되도록 유증되었고, 특정 유증이 조건부로 유증되었다면, 조건부 유증 때문에 해당 문답계약이 체결되어야 할 것이다. 다만 즉시 지급되는 유증은 전액 지급되어야 한다.
Iulianus denique scribit, si pure et sub condicione legata fuerint ne exsistente condicione lex Falcidia locum habeat, non aliter legatorum, quae pure data sunt, actionem dari debere, quam si cautum fuerit heredi 'quanto amplius, quam per legem Falcidiam licuerit, ceperit'.
마지막으로 율리아누스는 적고 있다. 만약 무조건으로 그리고 조건부로 유증이 행해지고, 조건이 성취될 때 팔키디우스법이 적용되지 않도록 하기 위해서는, 상속인에게 '팔키디우스법이 허용하는 이상으로 취득한 만큼'이 담보되지 않는 한, 무조건으로 주어진 유증의 소송이 제기되어서는 안 된다고.
§35.3.1.8Idem Iulianus scribit eum, cui quadrans sub condicione et dodrans pure legatus est, cauere debere 'quanto amplius, quam per legem Falcidiam liceat, ceperit, reddi'.
동일한 율리아누스는 4분의 1이 조건부로, 4분의 3이 무조건으로 유증된 자는 '팔키디우스법이 허용하는 이상으로 취득한 만큼이 반환될 것'을 담보해야 한다고 적고 있다.
§35.3.1.9Haec stipulatio ideo locum habet, quia, etsi repeti potest id quod solutum est, tamen fieri potest, ut non sit soluendo is cui solutum est ac per hoc pereat quod datum est.
이 문답계약이 적용되는 이유는 다음과 같다. 비록 지급된 것을 반환청구할 수 있을지라도, 지급을 받은 자가 자력 상실 상태가 되어 이로 인해 주어진 것이 멸실될 가능성이 있기 때문이다.
§35.3.1.10In mortis causa quoque donationibus potest dici hanc stipulationem esse interponendam.
사인증여에서도 이 문답계약이 체결되어야 한다고 말할 수 있다.
§35.3.1.11Haec uerba stipulationis 'quod amplius legatorum nomine ceperis, quam e lege Falcidia capere licebit' non tantum eum comprehendunt, qui amplius accepit, quam ei Falcidia permissit, ut reddat partem, habeat partem, uerum etiam eum qui totum debet restituere.
'팔키디우스법에 따라 취득하는 것이 허용되는 것보다 유증의 명목으로 더 취득한 것'이라는 문답계약의 자구는, 팔키디우스법이 그에게 허용한 것보다 더 많이 수령하여 일부를 반환하고 일부를 보유하는 자뿐만 아니라, 전부를 반환해야 하는 자도 포함한다.
etenim sciendum est legem Falcidiam interdum partem eius quod datum est, interdum totum reuocare.
왜냐하면 팔키디우스법은 때로는 주어진 것의 일부를, 때로는 전부를 환수한다는 점을 알아야 하기 때문이다.
cum enim habita ratione aeris alieni Falcidia ineatur, plerumque euenit, ut emergente debito uel condicione aeris alieni exsistente totum quod legatum est exhauriatur.
채무를 고려하여 팔키디우스법이 적용될 때, 채무가 발생하거나 조건부 채무의 조건이 성취됨으로써 유증된 것 전부가 소진되는 일이 종종 일어나기 때문이다.
sed et libertatium condicio interdum exsistens efficiet legatum omnino non deberi, quippe cum habita ratione libertatium et deductis pretiis eorum tunc demum legatorum ineatur ratio.
그러나 때로는 노예해방의 조건이 성취됨으로써 유증이 전혀 의무지어지지 않는 결과가 초래되기도 한다. 노예해방이 고려되고 그 가액이 공제된 후에야 비로소 유증의 산정이 시작되기 때문이다.
§35.3.1.12In quibusdam autem testamentis Falcidia quidem locum non habet, uerumtamen ita obseruatur, ut, licet quadrantem heres non retineat, tamen hactenus legata debeantur, quatenus patrimonii uires sufficiunt, utique deducto aere alieno, item deductis pretiis eorum, qui libertatem in testamento uel directam uel fideicommissariam acceperunt.
그러나 특정 유언에서는 팔키디우스법이 적용되지 않지만, 상속인이 4분의 1을 보유하지 못하더라도 채무가 공제되고, 유언에서 직접 혹은 신탁에 의해 자유를 얻은 자들의 가액이 공제된 상속재산의 한도 내에서 유증이 의무지어지는 방식으로 준수된다.
§35.3.1.13Sed et legatario cauendum est, a quo fideicommissum relinquitur.
그러나 신탁유증이 유증된 수증자도 담보를 제공해야 한다.
§35.3.1.14Interdum non legis Falcidiae, sed etiam alterius legis in hac stipulatione ratio facienda est, ut puta si patronus ex asse heres institutus sit et pure quincunx legatus sit et sub condicione aliquid supra debitam patrono partem: nam in hunc casum ratio facienda est illius legis, quae patronos uocat, non legis Falcidiae.
때로는 팔키디우스법이 아니라 다른 법의 계산이 이 문답계약에서 행해져야 한다. 예컨대 보호자가 단독 상속인으로 지정되고 12분의 5가 무조건으로, 그리고 보호자에게 의무지어진 몫을 초과하는 어떤 것이 조건부로 유증된 경우가 그러하다. 왜냐하면 이 경우에는 팔키디우스법이 아니라 보호자를 호출하는 저 법의 계산이 행해져야 하기 때문이다.
§35.3.1.15Si res, quae legata sit, apud legatarium interierit, probandum est exceptione succurri ei qui promisit,
만약 유증된 물건이 수증자의 처소에서 멸실된 경우, 약속자가 항변으로써 구제받는다는 점이 인정되어야 한다,