[IDEM libro tertio de legatis ad edictum praetoris. ] §35.2.80.prSi is, qui quadringenta in patrimonio habebit, filio impubere herede instituto ducenta legauerit eique Titium et Seium heredes substituerit et a Titio centum legauerit, uideamus, quid iuris sit.
[동일 저자, 법무관 고시에 대한 유증에 관한 제3권으로부터] 만약 유산 중에 400을 가진 자가, 사춘기에 달하지 않은 아들을 상속인으로 지정하여 200을 유증하고, 그 아들에 대하여 티티우스와 세이우스를 대체 상속인으로 지정하며, 티티우스의 부담으로 100을 유증한 경우, 어떠한 법적 관계가 성립하는지 살펴보자.
si nondum solutis legatis pupillus decesserit et ob id ea legata utrique debent, solus heres Titius utetur lege Falcidia: cum enim ducenta ex hereditate pupilli ad eum pertineant, ducenta legatorum nomine debet, centum ex ducentis quae pupillus debebat, centum quae ipse dare iussus est: itaque ex utraque quantitate quarta deducta habebit quinquaginta.
만약 아직 유증이 변제되지 않은 상태에서 피후견인이 사망하여 그로 인해 해당 유증들이 양자 모두의 채무가 된 경우, 공동상속인 중 티티우스만이 팔키디우스법을 이용하게 될 것이다. 왜냐하면 피후견인의 유산으로부터 200이 그에게 귀속하는 한편, 그는 유증의 명목으로 200의 채무를 지고 있기 때문이다. 즉, 피후견인이 지고 있던 200 중의 100과, 그 자신이 지급하도록 명령받은 100이다. 따라서 양쪽 금액 모두에서 4분의 1이 공제되어 그는 50을 보유하게 될 것이다.
in persona uero Seii lex Falcidia non interuenit, cum ad eum ex hereditate pupilli ducenta pertineant et debeat legatorum nomine centum ex ducentis, quae a pupillo relicta sunt.
반면에 세이우스의 신상에서는 팔키디우스법이 개입하지 않는데, 그에게는 피후견인의 유산으로부터 200이 귀속되고, 유증의 명목으로는 피후견인에 의해 남겨진 200 중의 100만을 부담하기 때문이다.
quod si pupillus soluat legata, debent curare tutores pupilli, ut caueant legatarii.
그러나 만약 피후견인이 (생전에) 유증을 지급하는 경우, 피후견인의 후견인들은 수증자들이 담보를 제공하도록 주의를 기울여야 한다.
§35.2.80.1Quaedam legata diuisionem non recipiunt, ut ecce legatum uiae itineris actusue: ad nullum enim ea res pro parte potest pertinere.
어떤 유증들은 분할을 허용하지 않는다. 예를 들어 통로, 보행로, 또는 마차나 가축의 통행로의 유증이 그러하다. 그러한 권리는 일부로서 누구에게 귀속할 수 없기 때문이다.
sed et si opus municipibus heres facere iussus est, indiuiduum uidetur legatum: neque enim ullum balineum aut ullum theatrum aut stadium fecisse intellegitur, qui ei propriam formam, quae ex consummatione contingit, non dederit: quorum omnium legatorum nomine, etsi plures heredes sint, singuli in solidum tenentur.
또한 상속인이 자치시 시민들을 위해 공공건축물을 짓도록 명령받은 경우에도, 그 유증은 불가분인 것으로 간주된다. 왜냐하면 완성에 의해 생겨나는 고유한 형태를 그것에 부여하지 않은 자는 목욕탕이나 극장, 경기장을 지은 것으로 이해되지 않기 때문이다. 이 모든 유증의 명목 하에, 비록 공동상속인이 여럿이라 할지라도 각자가 전부를 연대하여 책임진다.
haec itaque legata, quae diuiduitatem non recipiunt, tota ad legatarium pertinent.
따라서 분할을 허용하지 않는 이 유증들은 그 전부가 수증자에게 귀속한다.
sed potest heredi hoc remedio succurri, ut aestimatione facta legati denuntiet legatario, ut partem aestimationis inferat, si non inferat, utatur aduersus eum exceptione doli mali.
그러나 상속인은 다음과 같은 구제책에 의해 구제받을 수 있다. 즉, 유증의 평가액을 산정한 후, 수증자에게 평가액의 일부를 지급하도록 통고하고, 만약 수증자가 이를 지급하지 않는다면 그에 대하여 악의의 항변을 사용하는 것이다.