[MAECIANUS libro nono fideicommissorum. ] §35.2.32.prPoenales actiones siue legitimae siue honorariae exceptis popularibus in bonis actoris non ideo minus computandae sunt, quia morte reorum intercidere possunt.
[매키아누스, 신탁유증집 제9권.] 민중소송을 제외한 벌금소송은, 그것이 시민법상의 것이든 명예법상의 것이든, 피고들의 사망으로 소멸할 수 있다고 해서 원고의 재산에서 그만큼 적게 계산되어서는 안 된다.
e contrario autem eaedem actiones nihil bonis rei defuncto eo detrahunt.
반대로 이러한 소송들은 피고가 사망하더라도 피고의 재산에서 아무것도 공제하지 않는다.
sed ne in actoris quidem bonis defuncto eo iniuriarum actio poterit computari, quia et ipsa simul cum eo intercidit, ut usus fructus et id quod in dies menses annosue singulos alicui quoad uiuat debeatur.
그러나 원고가 사망한 때에는 원고의 재산에서 모욕소송조차 계산될 수 없는데, 왜냐하면 그것 역시 원고의 사망과 동시에 소멸하기 때문이며, 이는 용익권이나 누군가가 생존하는 동안 매일, 매월 또는 매년 지급받아야 할 채무와 마찬가지이다.
etenim ea demum obligatio rei bonis deminutionem praestat, quae in heredem transit.
실로 상속인에게 승계되는 채무만이 피고 재산의 감소를 가져온다.
nec contrarium est, quod uiuente reo eo minus in bonis eius intellegebatur: nam et si ita stipulatus esset, ut cum moreretur debere inciperet, tamen augerentur bona eius, quemadmodum, si ipse sub cadem condicione promississet, defuncto eo minuerentur.
피고가 생존해 있는 동안 그의 재산이 그만큼 적은 것으로 이해되었다는 사실은 이와 모순되지 않는다. 왜냐하면 설령 그가 자신이 사망할 때 채무가 개시되는 방식으로 약정을 맺었다 하더라도 역시 그의 재산은 증가했을 것이며, 마찬가지로 만일 그 자신이 동일한 조건 하에 약속했다면 그가 사망했을 때 재산이 감소했을 것이기 때문이다.
§35.2.32.1Honorariae quoque actiones, quae intra certum tempus a praetore promittuntur, cum bonis actoris defuncto eo augmentum rei decessionemue, si tales erunt, ut in heredem quoque transeant, praestabunt.
치안관에 의해 일정 기간 내에 허용되는 명예법상의 소송 역시, 만일 그것들이 상속인에게도 승계되는 성질의 것이라면, 원고가 사망했을 때 원고 재산의 증가 또는 감소를 가져올 것이다.
§35.2.32.2Iulianus scribit, si utriusque heredis pars exhausta est legatis et alter ex heredibus cautionem praetoriam accepit a legatariis, non aequaliter, sed pro suo modo legis Falcidiae rationem et actionem ex stipulatu habiturum.
율리아누스는 다음과 같이 쓰고 있다. 만일 양쪽 상속인의 몫이 유증으로 모두 고갈되었고 상속인 중 한 명이 유증받은 자들로부터 프라이토르상의 보증을 제공받았다면, 균등하게가 아니라 자신의 비율에 따라 팔키디우스법의 계산 및 문답계약에 기한 소송을 제기할 권리를 갖게 된다.
omnes enim praetorias stipulationes eiusdem interpretationis esse: nam constare ex iudicatum solui stipulatione, siue a parte actoris siue a rei plures heredes exstitissent, non omnibus nec aduersus omnes actionem contingere, sed dumtaxat his qui uicissent et aduersus uictos, hisque, aduersus quos res defensa non esset, aduersus eos, qui rem non defendissent.
왜냐하면 모든 프라이토르상의 문답계약은 동일한 해석을 따르기 때문이다. 즉, 판결금지급 보증의 문답계약에서 명백히 드러나듯이, 원고 측이든 피고 측이든 여러 상속인이 나타난 경우 모든 상속인에게 또는 모든 상속인을 상대로 소송을 제기할 권리가 발생하는 것이 아니라, 오직 승소한 자들에게 그리고 패소한 자들을 상대로 해서만, 그리고 변론이 행해지지 않은 자들에 대해서는 변론을 하지 않은 자들을 상대로 해서만 발생하는 것이다.
§35.2.32.3Annua bima trima die aureis centenis legatis ex omnibus summis non tantum ex posterioribus portionem legis Falcidiae detrahi placuit.
1년, 2년, 3년의 기한으로 각각 100아우레우스가 유증된 경우, 후기의 금액에서뿐만 아니라 모든 금액에서 팔키디우스법의 비율이 공제되어야 하는 것으로 결정되었다.
§35.2.32.4Si Titio uiginti legatis portio per legem Falcidiam detracta esset, cum ipse quoque quinque Seio rogatus esset restituere, Uindius noster tantum Seio pro portione ex quinque detrahendum ait, quantum Titio ex uiginti detractum esset.
만일 티티우스에게 20이 유증되어 팔키디우스법에 의해 비율이 공제되었고, 그 자신도 세이우스에게 5를 반환하도록 요청받았다면, 우리 빈디우스는 세이우스에 대해서도 티티우스가 20에서 공제받은 비율만큼 5에서 공제되어야 한다고 말한다.
quae sententia et aequitatem et rationem magis habet, quia exemplo heredis legatarius ad fideicommissa praestanda obligabitur: nec quia ex sua persona legatarius inducere legem Falcidiam non possit, idcirco quod passus esset non imputaturum: nisi forte testator ita fidei eius commississet, ut totum, quidquid ex testamento cepisset, restitueret.
이 의견은 공평함과 이치 모두를 더 잘 갖추고 있다. 왜냐하면 유증을 받은 자는 상속인의 예를 따라 신탁유증을 이행할 의무를 지기 때문이다. 또한 유증을 받은 자가 자신의 신분으로는 팔키디우스법을 적용할 수 없다고 해서, 자신이 입은 손실을 참작하지 않는다는 것은 아니다. 다만 유언자가 그의 신탁에 위임하여 유언으로부터 취득한 것이 무엇이든 그 전부를 반환하도록 한 경우는 예외이다.
§35.2.32.5Si autem manumittere seruum uel suum uel alienum rogatus sit, omnimodo praestare debebit libertatem, nec hoc contrarium est superiori, quia fauor libertatis saepe et alias benigniores sententias exprimit.
그러나 만일 자기의 노예든 타인의 노예든 노예를 해방하도록 요청받았다면 어떠한 경우에도 자유를 주어야 하며, 이는 위의 원칙과 모순되지 않는다. 왜냐하면 자유에 대한 호의는 흔히 다른 곳에서도 더 너그러운 판단을 이끌어내기 때문이다.