Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §35.2.15.pr-35.2.15.8

팔키디우스법의 사적 배제 무효와 계산상 제 요소

9271개 구절 중 5460번째 · 라틴어

요약

팔키디우스법 계산 시 사인 합의로 면제된 채무의 취급, 사적 약정에 의한 법 배제의 무효성, 후견 채무 및 부부간 증여의 처리, 조건부 유증 과실의 산입, 그리고 유언자의 임의 평가의 무효성을 논한다。

[IDEM libro tertio decimo responsorum. ] §35.2.15.prQuod bonis iure Falcidiae contribuendum est a debitore, cui mortis causa pacto debitum remissum est, in factum concepta replicatione retinebitur.
[같은 저자, 답신집 제13권.] 사인 합의에 의해 채무를 면제받은 채무자로부터 팔키디우스법에 의하여 상속재산에 출연되어야 할 분은, 사실관계에 기하여 구성된 재항변에 의해 유보될 것이다.
§35.2.15.1Frater cum heredem sororem scriberet, alium ab ea cui donatum uolebat stipulari curauit, ne Falcidia uteretur et ut certam pecuniam, si contra fecisset, praestaret.
형제가 자매를 상속인으로 지정할 때, 자신이 증여하기를 원했던 다른 사람으로 하여금 그녀로부터 문답약정을 맺도록 주선하여, 그녀가 팔키디우스법을 주장하지 않을 것과 만약 이에 위반할 경우 일정한 금액을 지급할 것을 약정하게 하였다.
priuatorum cautione legibus non esse refragandum constitit et ideo sororem iure publico retentionem habituram et actionem ex stipulatu denegandam.
사인의 보증에 의해 법률에 어긋나게 할 수 없다는 점이 확립되어 있으므로, 자매는 공법에 기하여 유보분을 보유할 것이며 문답약정에 기한 소송은 각하되어야 한다.
§35.2.15.2Non idcirco minus Falcidiae rationem in ceteris annuis legatis admitti uisum est, quod primo ac secundo anno sine ulla detractione fuissent legatario soluta.
첫째 해와 둘째 해에 아무런 공제 없이 수증자에게 지급되었다고 해서, 나머지 매년의 유증에서 팔키디우스법의 계산을 적용하는 것이 그만큼 덜 허용되어야 한다고 보이지는 않았다.
§35.2.15.3Quod auus ex causa tutelae nepoti debuit, cum auo nepos solus heres exstitisset, ratio Falcidiae si poneretur, in aere alieno bonis deducendum respondi.
할아버지가 후견인으로서 손자에게 지고 있던 채무는, 손자가 할아버지의 단독 상속인이 된 경우 팔키디우스법의 계산이 적용된다면, 상속재산에서 채무로서 공제되어야 한다고 나는 답신하였다.
nec ad rem pertinere, quod heredem auus idemque tutor rogauerat, ut, si sine liberis ante certam aetatem decederet, tam hereditaria quam propria bona restitueret: non enim ex hoc hereditatem debito compensatam uideri, cum uel ideo maxime declaretur non esse compensationem factam, quoniam heredem suum habere propria bona defunctus ostendit.
할아버지이자 동시에 후견인인 자가 상속인에게, 만약 그가 일정한 연령 전에 자녀 없이 사망한다면 상속재산뿐만 아니라 고유재산도 반환할 것을 청구하였다는 사실은 이에 무관하다. 왜냐하면 이로부터 상속재산이 채무와 상계된 것으로 보이지 않기 때문이며, 오히려 피상속인이 자신의 상속인이 고유재산을 가지고 있음을 나타냈다는 바로 그 사실에 의해 상계가 행해지지 않았음이 가장 명백히 드러나기 때문이다.
plane si condicio fideicommissi fuerit impleta, fructus hereditatis post mortem aui percepti pari pecunia debito tutelae compensabuntur, sed quartam heres nepotis de bonis dumtaxat, quae moriens auus reliquit, retinebit.
분명히 유언신탁의 조건이 성취된다면, 할아버지의 사망 후에 수취된 상속재산의 과실은 후견 채무와 동액의 금전으로 상계될 것이나, 손자의 상속인은 할아버지가 사망하면서 남긴 재산 중에서만 4분의 1을 유보할 것이다.
§35.2.15.4Cum fideicommissum, ex uoluntate matris a patre moriente debitum, filio pater hereditate sua, quam in filium conferebat, compensari uoluit: quod filio debetur, si ratio Falcidiae poni coeperit, fini quadrantis, quem ex bonis patris cum effectu percepit, compensabitur atque ita superfluum aeris alieni dodranti tantum detrahetur.
어머니의 의사에 따라 사망해가는 아버지로부터 아들에게 지급되어야 할 유언신탁을, 아버지가 아들에게 귀속시키는 자신의 상속재산으로 상계하기를 원했을 때, 아들에게 지급되어야 할 분은 팔키디우스법의 계산이 적용되기 시작한다면 그가 아버지의 재산으로부터 실제로 취득한 4분의 1의 한도에서 상계될 것이며, 이로써 채무의 초과분은 4분의 3에서만 공제될 것이다.
§35.2.15.5Ex donationibus in uxorem collatis quod heres eius reddere uiro cogitur, in bonis mulieris non erit.
아내에게 행해진 증여로부터 그녀의 상속인이 남편에게 반환하도록 강제되는 분은 아내의 재산에 속하지 않을 것이다.
nam ita fit locupletior, ut tanto pauperior esse uideatur: quod autem heres inde minuit, uiro non perit.
왜냐하면 그녀는 그만큼 부유해지지만 동시에 동액만큼 가난해지는 것으로 여겨지기 때문이다. 그러나 상속인이 이로부터 감소시키는 분이 남편에게 소멸하는 것은 아니다.
§35.2.15.6Fructus praediorum sub condicione uerbis fideicommissi relictorum in causam fideicommissi nou deductos heres in ratione Falcidiae sic accepto facere sibi cogitur, ut quartam, et quartae fructus ex die mortis, bonorum quae mortis tempore fuerunt habeat.
조건부로 또한 유언신탁의 문언에 의해 유증된 토지의 과실이 유언신탁의 원인에 산입되지 않은 경우, 상속인은 팔키디우스법의 계산에서 사망 시점에 존재했던 재산의 4분의 1 및 사망일로부터 그 4분의 1의 과실을 자신이 보유하도록 수입으로 계상할 것이 강제된다.
nec ad rem pertinet, quando Falcidia lex admissa sit: nam etsi maxime post impletam condicionem fideicommissorum locum habere coepit, tamen ex die mortis fructus quadrantis apud heredem relinqui necesse est.
팔키디우스법이 언제 적용되었는지는 무관하다. 왜냐하면 설령 유언신탁의 조건이 성취된 후에야 비로소 적용되기 시작한다 하더라도, 사망일로부터 4분의 1의 과실이 상속인에게 남겨지는 것이 필요하기 때문이다.
§35.2.15.7Fideicommissum portionis supplendae gratia, pro qua matrem filius heredem instituit, eidem matri datum ratione Falcidiae minuitur et eam pecuniam mater supra quartam portionis suae percipiet.
아들이 어머니를 그 상속인으로 지정한 몫을 보충하기 위하여 동일한 어머니에게 주어진 유언신탁은 팔키디우스법의 계산에 의해 감액되며, 어머니는 자신의 몫의 4분의 1을 초과하여 그 금전을 취득할 것이다.
§35.2.15.8Quarta, quae per legem Falcidiam retinetur, aestimatione quam testator fecit non magis minui potest, quam auferri.
팔키디우스법에 의해 유보되는 4분의 1은 유언자가 행한 평가에 의해서는 박탈될 수 없는 것과 마찬가지로 감액될 수 없다.

어휘·문법 주석

  1. 35.2.15.prin factum concepta replicatione — 구체적인 사건의 사실관계에 입각하여 구성된 재항변을 지칭하며, 사인 합의로 채무를 면제받은 채무자에 대항하여 상속인이 팔키디우스법상의 유보분을 확보할 수 있도록 한다.
  2. 35.2.15.1priuatorum cautione legibus non esse refragandum — 사인의 합의나 약정(여기서는 팔키디우스법을 주장하지 않겠다는 문답약정)에 의하여 강행법규인 팔키디우스법(iure publico)의 적용을 배제할 수 없다는 원칙을 나타낸다.
  3. 35.2.15.3quod auus ex causa tutelae nepoti debuit — 관계대명사 `quod`로 시작하는 명사절이 `deducendum [esse]`의 주어이다. 할아버지의 채무가 상속에 의해 혼동(손자가 채무자인 할아버지의 단독 상속인이 됨)되었을지라도, 팔키디우스법의 계산상으로는 상속재산에서 채무(aer alienum)로서 공제되어야 함을 나타낸다.
  4. 35.2.15.4fini quadrantis... compensabitur — 상계(`compensatio`)의 범위에 관한 기술이다. 아들에 대한 유언신탁 채무는 그가 실제로 취득한 4분의 1(`quadrans`)의 한도(`fini`)에서 상계되며, 이를 초과하는 채무는 상속재산의 나머지인 4분의 3(`dodrans`)에서 공제된다.
  5. 35.2.15.6nou deductos — 표준 교정본에서는 `non deductos`로 읽힌다. 유언신탁의 원인에 산입되지 않은 과실은, 상속인이 팔키디우스법상의 4분의 1(및 그 과실)을 확보하기 위해 자신의 수입(`accepto facere`)으로 계산에 산입하여야 함을 의미한다.
  6. 35.2.15.7supra quartam portionis suae — "자신의 (상속) 몫의 4분의 1을 초과하여(또는 더하여)"라는 뜻이다. 어머니는 상속분으로서의 유보분(4분의 1)을 확보한 뒤, 추가로 유언신탁된 금전(팔키디우스법에 의해 감액된 형태)을 수취하게 됨을 의미한다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §35.2.15.pr-35.2.15.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:35.2.15.pr-35.2.15.8

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.