[GAIUS libro tertio ad legem Iuliam et Papiam. ] §35.1.63.prCum ita legatum sit 'si Titio non nubserit' uel ita 'si neque Titio neque Seio neque Maeuio nubserit' et denique si plures personae comprehensae fuerint, magis placuit, cuilibet eorum si nubserit, amissuram legatum, nec uideri tali condicione uiduitatem iniunctam, cum alii cuilibet satis commode possit nubere.
[가이우스, 『율리우스·파피우스법 주해』 제3권] 「만약 티티우스와 재혼하지 않는다면」이라고 유증 되었거나, 또는 「티티우스와도 세이우스와도 마에위우스와도 재혼하지 않는다면」이라고 되어 마침내 여러 명의 인물이 포함된 경우, 그녀가 그들 중 누구와든 재혼한다면 유증을 잃게 될 것이며, 그녀가 다른 누구와든 충분히 편리하게 재혼할 수 있으므로 그러한 조건에 의해 수절이 부과된 것으로 보이지는 않는다는 의견이 더 지지를 받았다.
§35.1.63.1Uideamus et si ita legatum sit 'si Titio nubserit'.
「만약 티티우스와 재혼한다면」이라고 유증된 경우도 검토해 보자.
et quidem si honeste Titio possit nubere, dubium non erit, quin, nisi paruerit condicioni, excludatur a legato: si uero indignus sit nuptiis eius iste Titius, dicendum est posse eam beneficio legis cuilibet nubere.
과연 그녀가 품위 있게 티티우스와 재혼할 수 있다면, 조건에 따르지 않는 한 그녀가 유증에서 배제될 것임은 의심의 여지가 없다. 그러나 만약 저 티티우스가 그녀와의 혼인에 걸맞지 않은 인물이라면, 그녀는 법의 혜택에 의해 누구와든 재혼할 수 있다고 말해야 한다.
quae enim Titio nubere iubetur, ceteris omnibus nubere prohibetur: itaque si Titius indignus sit, tale est, quale si generaliter scriptum esset 'si non nubserit'.
왜냐하면 티티우스와 재혼하도록 명령받은 여성은 다른 모든 사람과 재혼하는 것이 금지되기 때문이다. 따라서 만약 티티우스가 걸맞지 않은 인물이라면, 이는 일반적인 의미에서 「재혼하지 않는다면」이라고 기록된 것과 마찬가지이다.
immo si uerum amamus, durior haec condicio est quam illa 'si non nubserit': nam et ceteris omnibus nubere prohibetur et Titio, cui inhoneste nuptura sit, nubere iubetur.
오히려 솔직히 말하자면, 이 조건은 저 「재혼하지 않는다면」이라는 조건보다 더 가혹하다. 왜냐하면 그녀는 다른 모든 사람과 재혼하는 것이 금지되는 동시에, 불명예스럽게 혼인하게 될 상대인 티티우스와 재혼하도록 명령받기 때문이다.