[TERENTIUS CLEMENS libro quarto ad legem Iuliam et Papiam. ] §35.1.62.prSed si hoc specialiter expressit testator, etiamsi ex alio post mortem suam liberos procreauerit, nihilo minus eam ad legatum admitti.
[태렌티우스 클레멘스, 『율리우스·파피우스법 주해』 제4권] 그러나 만약 유언자가 이 점을 특별히 명시하였다면, 비록 그녀가 그의 사후에 다른 사람과의 사이에서 자녀를 낳았을지라도, 그녀는 그럼에도 불구하고 유증을 받는 것이 허용된다.
§35.1.62.1Cuidam non solidum capienti amplius lege concessae portionis relictas est, si heredi aliquid dedisset: quaeritur, an id, quod condicionis implendae causa dederat, consequi ex causa legati possit (quasi non capiat id quod eroget) an uero id extra sit nec ideo magis ex bonis testatoris amplius capiat, quam capturus esset, si sine condicione legatum esset.
법에 따라 전액을 취할 수 없는 어떤 사람에게, 만약 그가 상속인에게 무언가를 준다면이라는 조건으로 법이 허용한 몫 이상의 유증이 남겨졌다. 이때 그가 조건을 이행하기 위해 주었던 것을 유증을 원인으로 하여 돌려받을 수 있는지(마치 자신이 지출한 것을 취하지 않는 것처럼), 아니면 그것은 계산 외의 것이어서 무조건으로 유증되었을 때 취했을 것보다 더 많은 것을 유언자의 재산으로부터 취하게 되지는 않는지가 문제된다.
et Iulianus rectissime scribit tanto amplius eum capturum, quantum condicionis implendae causa dare eum oportet, nec interesse, heredi an extraneo dare iussus sit, quia computatione facta, quae semper in persona eius introduceretur, non amplius lege concessae portionis ad eum subsideret.
그리고 율리아누스는 매우 올바르게 다음과 같이 쓰고 있다. 즉, 그는 조건을 이행하기 위해 지불해야 하는 만큼 더 많은 것을 취하게 될 것이며, 지불하도록 명령받은 상대가 상속인지 제3자인지는 상관없다. 왜냐하면 그의 인격에서 항상 도입되는 계산을 수행할 때, 법이 허용한 몫 이상의 것이 그에게 남는 것은 아니기 때문이다.
§35.1.62.2Cum uir uxori 'si a liberis ne nubserit' in annos singulos aliquid legauit, quid iuris sit? Iulianus respondit posse mulierem nubere et legatum capere.
남편이 아내에게 '자녀들 때문에 재혼하지 않는다면' 매년 일정 액수를 유증한 경우, 법적 지위는 어떻게 되는가? 율리아누스는 여성이 재혼하고도 유증을 취할 수 있다고 답변했다.
quod si ita scriptum esset 'si a liberis impuberibus ne nubserit', legem locum non habere, quia magis cura liberorum quam uiduitas iniungeretur.
그러나 만약 '미성년 자녀들 때문에 재혼하지 않는다면'이라고 작성되었다면 법은 적용되지 않는데, 왜냐하면 수절보다는 자녀들의 양육이 더 부과되는 것이기 때문이다.