[MARCELLUS libro quarto decimo digestorum. ]
[마르켈루스, 학설휘찬 제14권] 어떤 사람이 노예에게 다음과 같이 자유를 주었다.
§35.1.47.prSeruo libertatem ita dedit: 'ille, si meus erit, liber esto': legatum uel hereditatem sine condicione ei dedit: deinde eum alienauit.
"그가, 만약 내 소유라면, 자유롭게 될지어다." 또한 그에게 조건 없이 유증 또는 상속권을 주었다. 그 후 그를 양도했다.
debebitur domino eius legatum uel hereditas et iussu eius adiri poterit: nam id expressit 'si meus erit' in libertate danda, quo futurum erat ut impediretur libertas, etiamsi expressum non esset.
그의 주인에게 유증 또는 상속권이 귀속될 것이며 그의 명령에 따라 수락될 수 있을 것이다. 왜냐하면 그는 자유를 주는 데 있어 "만약 내 소유라면"이라고 명시했는데, 이로 인해 비록 그것이 명시되지 않았더라도 자유가 방해받게 되어 있었기 때문이다.
saepenumero tamen mutatur rei effectus, quamquam id expresserit testator, quod || et si non fecisset, inesset tamen.
그러나 유언자가, 설령 그렇게 하지 않았더라도 || 역시 포함되어 있었을 사항을 명시했다 할지라도, 사안의 효과가 변경되는 일은 종종 일어난다.