Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §34.1.18.pr-34.1.18.5

피해방노예에 대한 식료 및 의복 신탁유증의 범위

9271개 구절 중 5154번째 · 라틴어

요약

본 단편은 유언과 보유서에서 피해방노예들에게 남겨진 식료, 의복 및 관직 마련을 위한 신탁유증과 관련한 실무적인 법적 쟁점들을 다루며 상속인의 의무 범위를 정한다.

[IDEM libro uicesimo digestorum. ] §34.1.18.prLibertis, quos testamento manumiserat, alimentorum nomine menstruos decem legauerat, deinde codicillis generaliter omnibus libertis menstruos septem et annuos uestiarii nomine denos legauit: quaesitum est, an et ex testamento et ex codicillis libertis fideicommissum heredes praestare debeant.
[같은 저자의 학설휘찬 제20권.] 유언으로써 해방하였던 피해방노예들에게 식료 명목으로 매월 10을 유증하였고, 그 후 보유서(코디킬루스)에서 일반으로 모든 피해방노예들에게 매월 7과 의복 명목으로 연간 10을 유증하였다. 이에 상속인들이 유언에 의한 것과 보유서에 의한 것 양쪽 모두의 신탁유증을 피해방노예들에게 지급해야 하는지 질문되었다.
respondit nihil proponi, cur non ea, quae codicillis data proponerentur, praestari deberent: nam ab his, quae testamento cibariorum nomine legata essent, recessum est propter ea, quae codicillis relicta sunt.
답변하였다. 보유서에서 주어진 것으로 제시된 것들이 지급되지 않아야 할 아무런 이유도 제시되어 있지 않다. 왜냐하면 유언에서 식료 명목으로 유증된 것들로부터는, 보유서에서 남겨진 것들로 인하여 철회되었기(즉 대체되었기) 때문이다.
§34.1.18.1Manumissis testamento cibaria annua, si cum matre morabuntur, per fideicommissum dedit: mater filio triennio superuixit neque cibaria neque uestiaria eis praestitit, cum in petitione fideicommissi liberti cessarent: sed et filia posteaquam matri heres exstitit, quoad uixit annis quattuordecim interpellata de isdem soluendis non est.
유언으로 해방된 자들에게, 만약 그들이 어머니와 함께 머문다면, 신탁유증을 통해 연간 식료를 제공하였다. 어머니는 아들보다 3년을 더 생존하였으나 피해방노예들이 신탁유증의 청구를 해태하고 있었기에 그들에게 식료도 의복도 지급하지 않았다. 그러나 딸 또한 어머니의 상속인이 된 후, 자신이 생존한 14년 동안 그것들의 지급에 관하여 청구(최고)를 받지 않았다.
quaesitum est, an post mortem filiae a nouissimo herede petere possint et tam praeteriti temporis quam futuri id, quod cibariorum nomine et uestiarii relictum est.
이에 딸의 사망 후, 마지막 상속인으로부터 과거의 기간뿐만 아니라 장래의 기간에 대해서도 식료 및 의복 명목으로 남겨진 것을 청구할 수 있는지 질문되었다.
respondit, si condicio exstitisset, nihil proponi, cur non possent.
답변하였다. 만약 조건이 성취되었다면, 청구할 수 없다는 아무런 이유도 제시되어 있지 않다.
§34.1.18.2Ab heredibus Stichum manumitti uoluit eique, si cum Seio moraretur, cibaria et uestiaria praestari a Seio: deinde haec uerba adiecit: 'te autem, Sei, peto, ut, cum ad annum uicesimum quintum perueneris, militiam ei compares, si tamen te ante non reliquerit'. quaesitum est, Sticho statim libertatem consecuto, prius autem defuncto Seio quam ad annum uicesimum quintum perueniret, an ab his, ad quos bona Seii peruenerunt, militia Sticho comparari debet? et si placet deberi, utrum statim militia comparanda sit an eo tempore, quo Seius annum uicesimum quintum expleturus fuisset, si superuixisset? respondit, cum placeat comparandam, non ante deberi, quam id tempus cessisset.
상속인들로부터 스티쿠스가 해방되기를 원하였고, 그가 세이우스와 함께 머문다면 세이우스로부터 그에게 식료와 의복이 제공되기를 원하였다. 그 후 다음과 같은 어구를 추가하였다. "그러나 세이우스여, 당신이 25세에 달했을 때 그에게 관직을 마련해 줄 것을 청합니다. 다만 그가 그 전에 당신을 떠나지 않았어야 합니다." 스티쿠스가 즉시 자유를 얻었으나, 세이우스가 25세에 이르기 전에 사망한 경우, 세이우스의 재산이 귀속된 자들로부터 스티쿠스에게 관직이 마련되어야 하는지 질문되었다. 그리고 만약 지급의무가 인정된다면 즉시 관직을 마련해 주어야 하는지, 아니면 세이우스가 생존했더라면 25세를 채웠을 그 시점에 마련해 주어야 하는지 질문되었다. 답변하였다. 마련해 주어야 한다고 인정되는 이상, 그 시기가 경과하기 전에는 의무가 생기지 않는다.
§34.1.18.3Postumis heredibus institutis et patre et matre, et substitutione facta actores manumisit et peculia eis legauit et annua et certis libertis suis legata et aliis exteris plura: deinde post testamentum factum nata filia codicillis ita cauit: 'si quid testamento, quod ante hoc tempus feci, legaui cui dari uolui, peto ab his, uti tertiam partem Petinae filiae meae reddant': secundis autem tabulis facta pupillari substitutione impuberibus libertis, quibus a parentibus libertates dedit, eo amplius alterum tantum, quantum in nummo praeter cibaria et uestiaria dari uoluit.
아버지와 어머니 양인에 의하여 사후출생자들이 상속인으로 지정되고 예비상속인 지정이 이루어졌을 때, 유언자는 관리인들을 해방하고 그들에게 특유재산을 유증하였으며, 특정 피해방노예들에게 연금형식의 유증을, 그리고 다른 제3자들에게 더 많은 것을 유증하였다. 그 후 유언이 작성된 뒤에 딸이 태어났고, 보유서에서 다음과 같이 규정하였다. "만약 이 시점 전에 내가 작성한 유언에서 누군가에게 주어지기를 원하여 유증한 것이 있다면, 나는 그들에게 그 3분의 1을 내 딸 페티나에게 돌려줄 것을 청합니다." 한편, 제2유언에서 미성년자예비상속인 지정이 이루어졌을 때, 부모로부터 자유를 부여받은 피해방노예들에게, 식료와 의복을 제외하고 금전으로 한 번 더 그만큼(동액)을 더하여 지급하기를 원하였다.
quaesitum est, cum superuixisset filia testamento aperto et codicillis, postea autem decesserit et fideicommissum datum ei de restituenda parte tertia ad heredes suos transmiserat, an etiam cibariorum et uestiariorum tertiae partes ei per fideicommissum datae esse uideantur.
유언과 보유서가 개봉되었을 때 딸은 생존해 있었으나 그 후 사망하였고, 3분의 1을 인도해야 한다는 자신에게 주어진 신탁유증을 자신의 상속인들에게 전승(상속)시켰다면, 식료 및 의복의 3분의 1 역시 신탁유증을 통해 그녀에게 주어진 것으로 보아야 하는지 질문되었다.
respondit non uideri.
답변하였다. 그렇게 보이지 않는다.
§34.1.18.4Idem quaesiit, an eorum, quae codicillis per fideicommissum relicta sunt, tertiae partes ad filiam pertinere deberent.
같은 질문자가, 보유서에서 신탁유증으로 남겨진 것들의 3분의 1 역시 딸에게 귀속되어야 하는지 물었다.
respondit non deberi.
답변하였다. 귀속되지 않는다.
idem quaesiit, an alterum tantum a substitutione legatum deducta tertia parte quantitatis legatorum testamento datorum computari debeat, ut duae partes quantitatis debeantur, praeter codicillos, quibus tertiam partem codicillis legatorum ad filiam suam pertinere uoluit.
같은 질문자가, 예비지정으로부터 유증된 동액은 유언으로 주어진 유증 액수의 3분의 1을 공제한 뒤 계산되어야 하여, 보유서(그것으로 그녀는 보유서 유증의 3분의 1이 딸에게 귀속되기를 원했다)와는 별개로 액수의 3분의 2가 의무로 되어야 하는지 물었다.
respondit integrum ex tabulis substitutionis deberi.
답변하였다. 예비지정 서면으로부터의 유증은 전액이 의무로 된다.
§34.1.18.5Cibaria et uestiaria per fideicommissum dederat et ita adiecerat: 'quos libertos meos, ubi corpus meum positum fuerit, ibi eos morari iubeo, ut per absentiam filiarum mearum ad sarcofagum meum memoriam meam quotannis celebrent'. quaesitum est, uni ex libertis, qui a die mortis neque ad heredes accesserit neque ad sepulchrum morari uoluerit, an alimenta praestanda sint.
식료와 의복을 신탁유증으로 주었고 다음과 같이 덧붙였다. "내 시신이 안치되는 곳에 나의 이 피해방노예들이 머물 것을 명하노니, 내 딸들이 부재하는 동안 내 석관에서 매년 나의 추모식을 거행하도록 하기 위함이다." 사망일로부터 상속인들에게 가지도 않고 무덤가에 머물기를 원하지도 않은 피해방노예 중 한 사람에게 식료가 제공되어야 하는지 질문되었다.
respondit non praestanda.
답변하였다. 제공되지 않는다.

어휘·문법 주석

  1. §34.1.18.prnihil proponi, cur non — 이중 부정 구조. 부정사구 'nihil proponi'(아무것도 제시되지 않았다)가 접속법 'deberent'를 수반하는 종속절 'cur non'을 지배하여, 보유서에 의한 유증이 당연히 지급되어야 한다는 강한 긍정적 결론을 도출한다.
  2. §34.1.18.3Postumis heredibus institutis et patre et matre — 탈격독립구문. 명사구 'patre et matre'는 수동분사 'institutis'의 의미상 행위자 역할을 하며, '아버지와 어머니 양인에 의해 사후출생자들이 상속인으로 지정되었을 때'로 해석된다.
  3. §34.1.18.3alterum tantum, quantum in nummo praeter cibaria et uestiaria dari uoluit — 'alterum tantum'은 '그만큼의 동액을 더하여'를 뜻한다. 'in nummo'(금전으로)라는 제한이 있어, 'praeter cibaria et uestiaria'(식료와 의복을 제외하고)라는 제외 규정이 명시되어 있다.
  4. §34.1.18.5uni ex libertis, qui ... neque ... accesserit neque ... uoluerit — 관계대명사 'qui'가 주절의 비인칭 수동당위(praestanda sint)에 걸리는 이해관계의 여격 'uni ex libertis'를 수식한다. 관계절 안의 접속법 완료 'accesserit'와 'uoluerit'는 주절의 시점보다 앞서 완료된 조건적 행위를 나타낸다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §34.1.18.pr-34.1.18.5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:34.1.18.pr-34.1.18.5

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.