[SCAEUOLA libro tertio responsorum. ] §33.7.20.prSeiae ex parte heredi institutae, si heres erit, fundos per praeceptionem dederat instructos cum suis uilicis et reliquis colonorum et codicillis ita scripsit: 'postea mihi uenit in mentem: Seiae fundos quos reliqui, ita ut sunt instructi rustico instrumento suppellectile pecore et uilicis cum reliquis colonorum et apotheca habere uolo'. quaesitum est, an etiam ea, quae patris familias usus cottidiani causa in fundis fuerunt, legato continerentur.
[스카에볼라 『답신집』 제3권] 일부 상속인으로 지정된 세이아에게, 그녀가 상속인이 된다면, 유언자는 그 관리인(빌리쿠스)들 및 소작인들의 미납금(레리쿠아)과 함께 구비된 토지들을 선취유증으로 주었으며, 유언보충서에 다음과 같이 적었다. “나중에 내 마음에 떠올랐다. 내가 남긴 토지들을 농업 도구, 가구, 가축, 소작인들의 미납금과 함께 관리인들, 그리고 창고가 구비된 상태 그대로 세이아가 가지기를 원한다.” 가장의 일상적 사용을 위해 토지에 있던 것들 또한 유증에 포함되는지가 질문되었다.
respondit testamento quidem ut proponeretur Seiae, insuper fundum, legatum, uerum non amplius deberi, quam in codicillis (quos sane post obliuionem testamentariae scripturae fecisset) instructi appellatione contineri uelle se manifeste ostendisset.
답변: 제시된 사실에 따르면, 유언에 의해 확실히 토지가 세이아에게 추가로 유증되었으나, 유언서의 기재 내용을 잊어버린 후에 작성한 것이 확실한 유언보충서에서, 그가 ‘구비된’이라는 명칭에 포함되기를 원한다고 명백히 나타낸 것 이상의 의무는 부과되지 않는다.
§33.7.20.1Liberto suo quidam praedia legauit his uerbis: 'Seio liberto meo fundos illum et illum do lego ita ut instructi sunt cum dotibus et reliquis colonorum et saltuariis cum contubernalibus suis et filiis et filiabus'. quaesitum est, an Stichus seruus, qui praedium unum ex his coluit et reliquatus est amplam summam, ex causa fideicommissi Seio debeatur.
어떤 사람이 자신의 해방노예에게 다음의 문언으로 토지들을 유증하였다. “내 해방노예 세이우스에게 저 토지와 이 토지를 구비된 상태 그대로, 그 부속 설비(도스) 및 소작인의 미납금, 그리고 삼림감시원들을 그들의 동거자(콘투베르날리스) 및 아들, 딸들과 함께 주고 유증한다.” 이 토지들 중 하나를 경작하였고 다액의 미납금을 남긴 노예 스티쿠스가 유언신탁에 기하여 세이우스에게 인도되어야 하는지가 질문되었다.
respondit, si non fide dominica, sed mercede, ut extranei coloni solent, fundum coluisset, non deberi.
답변: 만약 그가 주인의 신뢰에 의해서가 아니라, 외지 소작인들이 하듯이 임차료를 내고 토지를 경작했던 것이라면, 인도될 의무가 없다.
§33.7.20.2'Gaio Seio alumno meo fundos meos illum et illum, ita ut instructi sunt, et domum superiorem dari uolo': quaesitum est, an etiam domum instructam dari uoluerit.
“내 수양아들 가이우스 세이우스에게 내 저 토지와 이 토지를 구비된 상태 그대로, 그리고 위쪽 집을 주기를 원한다.” 그 집 또한 구비된 상태로 주기를 원한 것인지가 질문되었다.
respondit secundum ea quae proponerentur ita uideri dedisse, nisi is, a quo peteretur, aliud testatorem sensisse manifeste doceret: at si habitationis, id est aedificii instrumentum legasset, non cedere seruos operae aliiue rei paratos.
답변: 제시된 사실에 따르면 그렇게 준 것으로 보인다. 다만 이행을 청구받는 자(상속인)가 유언자가 다른 의도를 가졌음을 명백히 입증하지 않는 한 그러하다. 그러나 만약 거주지, 즉 건물의 비품을 유증한 것이라면, 노동이나 다른 업무를 위해 준비된 노예들은 유증에 귀속되지 않는다.
§33.7.20.3Praedia ut instructa sunt cum dotibus et reliquis colonorum et uilicorum et mancipiis et pecore omni legauit et peculiis et cum actore: quaesitum est, an reliqua colonorum, qui finita conductione interposita cautione de colonia discesserant, ex uerbis supra scriptis legato cedant.
그는 토지들을 구비된 상태 그대로, 그 부속 설비 및 소작인들과 관리인들의 미납금, 그리고 노예들과 모든 가축, 그들의 특유재산(페쿨리움), 그리고 대리인(악토르)과 함께 유증하였다. 임대차가 종료되고 보증(카우티오)을 제공한 후 소작지에서 떠났던 소작인들의 미납금이 위의 문언에 기하여 유증에 귀속되는지가 질문되었다.
respondit non uideri de his reliquis esse cogitatum.
답변: 이러한 미납금들에 대해서는 고려되지 않은 것으로 보인다.
§33.7.20.4Idem quaesiit in actore legato, an uxor et filia legato cedant, cum actor non in praediis, sed in ciuitate moratus sit.
같은 사람이 유증된 대리인에 대하여, 대리인이 토지가 아니라 도시에서 체류하고 있었던 경우, 그의 아내와 딸이 유증에 귀속되는지를 질문하였다.
respondit nihil proponi, cur cedant.
답변: 귀속되어야 할 아무런 이유도 제시되지 않았다.
§33.7.20.5Idem quaesiit, cum testator facto testamento in prouinciam sit profectus, an ea mancipia, quae post profectionem eius aut mortem sine cuiusquam auctoritate sponte sua ad parentes et notos sibi homines in fundos legatos transiere, legato cedant.
같은 사람이 또한, 유언자가 유언서 작성 후에 속주로 떠났을 때, 그의 출발 후 또는 사망 후에 아무의 허가도 없이 자발적으로 유증된 토지에 있는 자신의 부모와 지인들에게로 넘어간 노예들이 유증에 귀속되는지를 질문하였다.
respondit non legatos eos, qui forte ueluti commeantes transissent.
답변: 우연히 마치 여행자처럼 넘어간 이들은 유증된 것이 아니다.
§33.7.20.6'Pamphilae libertae meae dari uolo fundum Titianum cum instrumento et his quae in eodem erunt cum moriar'. quaesitum est, si Stichus seruus, ex eo fundo ante annum mortis testatoris abductus et in disciplinam traditus, postea in eum fundum non reuersus sit, an debeatur.
“내 해방노예 판필라에게 티티아누스 토지를 그 비품 및 내가 죽을 때 거기에 있을 것들과 함께 주기를 원한다.” 노예 스티쿠스가 유언자 사망 1년 전에 그 토지에서 데려가져 수습(훈련)에 보내졌고, 그 후 그 토지로 돌아오지 않은 경우, 그가 인도되어야 하는지가 질문되었다.
respondit, si studendi causa misisset, non quo a fundo eum aliorsum transferat, deberi.
답변: 만약 배움(공부)을 목적으로 보낸 것이고, 토지로부터 그를 다른 곳으로 전속시키기 위한 것이 아니었다면 인도되어야 한다.
§33.7.20.7'Tyrannae sorori meae fundum meum Graecianum cum stabulo et instrumento rustico omni relinquo'. quaeritur, an fundi appellatione etiam pascua, quae ad eum simul cum fundo peruenerint et quae semper in usibus huius possessionis habuerat, legato cederent.
“내 자매 티란나에게 내 그라에키아누스 토지를 마구간 및 모든 농업 도구와 함께 남긴다.” ‘토지’라는 명칭 하에, 그 토지와 함께 그에게 귀속되었고 그가 항상 이 소유지의 용도로 사용해 왔던 목초지 또한 유증에 귀속되는지가 질문되었다.
respondit, si prata fundo Graeciano ita coniunxisset, uti sub una fundi appellatione haberentur, ea quoque deberi.
답변: 만약 그가 목초지(프라타)를 그라에키아누스 토지에 단일한 토지 명칭 하에 보유되도록 결합해 두었다면, 그것들 역시 인도되어야 한다.
§33.7.20.8Instructis domibus legatis crabattus argento inaurato tectus mortis Titiae tempore in domibus non est repertus, sed in horreis tantisper conditus: quaero, an is quoque praestandus sit.
구비된 집들이 유증되었는데, 도금된 은으로 덮인 간이 침대(크라바투스)가 티티아의 사망 당시에 집 안에서 발견되지 않고 창고에 임시로 보관되어 있었다. 이것 역시 인도되어야 하는지를 나는 묻는다.
respondit, si in domo esse soleret et quo tutiore loco haberetur, interim in horreo allatus esset, nihilo minus praestandum.
답변: 만약 그것이 평소 집 안에 놓여 있었고, 더 안전한 장소에 두기 위해 그 사이에 창고로 옮겨졌던 것이라면, 그럼에도 불구하고 인도되어야 한다.
§33.7.20.9Quod adiecit testator 'uti possedi' an hoc significet 'sicut instructa in diem mortis habuit', id est cum mancipiis pecoribus instrumento rustico? respondit: non de iure quaeritur.
유언자가 “내가 소유했던 대로”라고 덧붙인 것이 “사망 당일 구비된 상태로 소유했던 것과 같이”, 즉 노예, 가축, 농업 도구와 함께를 의미하는가? 답변: 법에 관하여 질문된 것이 아니다.