[PAULUS libro secundo ad Uitellium. ] §33.7.18.prCum de lanionis instrumento quaeritur, semota carne mensas pondera ferramentaque laniandae carnis causa praeparata, item trutinas cultros dolabras instrumento relinquimus.
[파울루스 『비텔리우스 주해』 제2권] 도살업자의 비품이 문제 될 때, 고기는 제외하고, 작업대, 분동, 그리고 고기를 자르기 위해 마련된 철기들, 마찬가지로 저울, 칼, 고기용 도끼를 비품으로 남겨둔다.
§33.7.18.1Instrumento legato aliquando etiam personas legantium necesse est inspici.
비품이 유증되었을 때 때로는 유증자들의 상황을 살펴보는 것도 필요하다.
ut ecce pistorio instrumento legato ita ipsi pistores inesse uideri possunt, si pater familias pistrinum exercuit: nam plurimum interest, instrumentum pistoribus an pistrino paratum sit.
예컨대 제빵 비품이 유증되었을 때, 가부장이 몸소 제빵업을 운영했다면 제빵사들 자신도 비품에 포함된다고 볼 수 있다. 비품이 제빵사들을 위해 마련된 것인지 아니면 제빵소를 위해 마련된 것인지에 따라 매우 큰 차이가 있기 때문이다.
§33.7.18.2Asinam molendariam et molam negat Neratius instrumento fundi contineri.
네라티우스는 제분용 암나귀와 맷돌은 토지의 비품에 포함되지 않는다고 말한다.
§33.7.18.3Item caccabos et patinas in instrumento fundi esse dicimus, quia sine his pulmentarium coqui non potest.
마찬가지로 냄비와 깊은 접시는 토지의 비품에 포함된다고 우리는 말한다. 이것들 없이는 반찬을 조리할 수 없기 때문이다.
nec multum refert inter caccabos et aenum, quod supra focum pendet: hic aqua ad potandum calefit, in illis pulmentarium coquitur.
냄비와 화덕 위에 걸려 있는 청동 큰솥 사이에 큰 차이는 없다. 청동 큰솥에서는 마실 물이 데워지고, 냄비에서는 반찬이 조리된다.
quod si aenum instrumento continetur, urcei quoque, quibus aqua in aenum infunditur, in idem genus rediguntur, ac deinceps in infinitum primis quibusque proxima copulata procedunt.
그런데 만일 청동 큰솥이 비품에 포함된다면, 청동 큰솥에 물을 붓는 물병 또한 같은 범주로 분류될 것이며, 이후로도 끊임없이 앞선 각각의 것에 밀접하게 연결된 것들이 무한히 이어지게 될 것이다.
optimum ergo esse Pedius ait non propriam uerborum significationem scrutari, sed in primis quid testator demonstrare uoluerit, deinde in qua praesumptione sunt qui in quaque regione commorantur.
따라서 페디우스는 단어의 본래 의미를 파헤칠 것이 아니라, 무엇보다 유언자가 무엇을 가리키고자 했는지, 그다음으로 각 지역에 거주하는 자들이 어떤 공통된 인식을 가지고 있는지를 살펴보는 것이 최선이라고 말한다.
§33.7.18.4Cum de uilico quaereretur et an instrumento inesset et dubitaretur, Scaeuola consultus respondit, si non pensionis certa quantitate, sed fide dominica coleretur, deberi.
관리인에 대해 그가 비품에 포함되는지 여부가 문제 되고 의문이 제기되었을 때, 스카이볼라는 자문에 응하여 다음과 같이 답변하였다. 만일 토지가 일정한 액수의 소작료가 아니라 주인의 신뢰에 기초하여 관리되고 있었다면, 그는 인도되어야 한다.
§33.7.18.5Idem consultus de meta molendaria respondit, si rusticis eius fundi operariis moleretur, eam quoque deberi.
같은 사람이 제분용 아랫맷돌에 관해 자문을 받고 답변하기를, 만일 그 토지의 농업 노동자들에 의해 제분이 이루어지고 있었다면 그것 또한 인도되어야 한다고 하였다.
est autem meta inferior pars molae, catillus superior.
그런데 아랫맷돌은 맷돌의 아랫부분이며, 윗맷돌은 윗부분이다.
§33.7.18.6De bubulco quoque ita respondit, siue de eo, qui bubus ibi araret, siue de eo, qui boues eius fundi aratores pasceret, quaereretur, deberi.
소몰이꾼에 대해서도 그는 마찬가지로 답변하기를, 거기서 소로 밭을 갈던 자에 대해 문제가 되었든, 그 토지의 경작용 소들을 방목하던 자에 대해 문제가 되었든, 인도되어야 한다고 하였다.
§33.7.18.7De putatoribus quoque ita respondit, si eius fundi causa haberentur, inesse:
가지치기꾼들에 대해서도 그는 마찬가지로 답변하기를, 만일 그들이 그 토지를 위해 유지되고 있었다면 포함된다고 하였다.
§33.7.18.8Pastores quoque et fossores ad legatarium pertinere.
목동들과 삽질꾼들도 수증자에게 속한다.
§33.7.18.9Item cum fundus ita legatus esset: 'Maeuio fundum Seianum, ita ut optimus maximusque est, cum omni instrumento rustico et urbano et mancipiis quae ibi sunt' et quaereretur, an semina deberentur, respondit uerius esse deberi, nisi aliud testatorem sensisse heres probaret.
마찬가지로 토지가 다음과 같이 유증되었을 때, 즉 “마에비우스에게 세이아누스 토지를 그것이 가장 좋고 가장 큰 권리관계를 수반하는 상태에 있는 대로, 모든 농촌 및 도시 비품 및 거기에 있는 노예들과 함께 유증한다”라고 되어 있고, 종자가 인도되어야 하는지 여부가 문제 되었을 때, 그는 상속인이 유언자가 다른 뜻을 가졌음을 입증하지 못하는 한 인도되는 것이 더 타당하다고 답변하였다.
idem respondit de frumento reposito ad mancipiorum exhibitionem.
노예들의 부양을 위해 비축된 곡물에 대해서도 그는 동일하게 답변하였다.
§33.7.18.10In instrumento medici esse collyria et emplastra et cetera eius generis Cassius scribit.
의사의 비품에는 안약과 고약 및 기타 같은 종류의 것들이 포함된다고 카시우스는 기록하고 있다.
§33.7.18.11Cui fundum instructum legauerat, nominatim mancipia legauit: quaesitum est, an reliqua mancipia, quae non nominasset, instrumento cederent.
설비를 갖춘 토지를 유증한 상대방에게 개별적으로 이름을 들어 노예들을 유증하였을 때, 이름을 들지 않은 나머지 노예들도 비품으로서 귀속되는지 여부가 문제 되었다.
Cassius ait responsum esse, tametsi mancipia instructi fundi sint, tamen uideri eos solos legatos esse, qui nominati essent, quod appareret non intellexisse patrem familias instrumento quoque seruos adnumeratos esse.
카시우스는, 비록 노예들이 설비를 갖춘 토지의 일부라 할지라도, 이름을 거명한 노예들만 유증된 것으로 보아야 한다는 답변이 있었다고 전한다. 왜냐하면 가부장이 노예들 역시 비품에 포함되어 계산된다는 점을 이해하지 못했음이 명백하기 때문이다.
§33.7.18.12SABINUS. Cui fundus quaeque ibi sint legata sunt, ei fundus et omnia, quae in eo solita sunt esse quaeque ibi maiore parte anni morari et hi, qui in eum manendi causa recipere se consueuerunt, legati uidentur: at si qua consulto in fundo congesta contractaue sunt, quo legatum cumularetur, ea non uidentur legata esse.
사비누스:토지와 거기에 있는 것들이 유증된 사람에게는, 토지와 보통 거기에 있는 모든 것, 일 년 중 대부분의 기간을 거기서 머무는 것들, 그리고 머물 목적으로 그곳으로 귀환하는 습관이 있는 자들이 유증된 것으로 보인다. 그러나 유증을 늘릴 목적으로 의도적으로 토지에 모으거나 집적해 놓은 것들은 유증된 것으로 보이지 않는다.
§33.7.18.13Quidam cum ita legasset: 'uillam meam ita ut ipse possedi cum suppellectile mensis mancipiis, quae ibi deputabuntur, urbanis et rusticis, uinis, quae in diem mortis meae ibi erunt, et decem aureis', et quaereretur, cum in diem mortis ibi libros et uitreamina et uesticulam habuerit, an eadem omnia legato cederent, quoniam quaedam enumerasset: Scaeuola respondit specialiter expressa, quae legato cederent.
어떤 사람이 다음과 같이 유증하였다. “내 별장을 내가 소유했던 그대로의 상태로, 가구, 탁자, 거기에 배속될 도시 및 농촌 노예들, 내 사망일 당일에 거기에 있을 와인, 그리고 10아우레우스 금화와 함께 유증한다.” 그리고 그의 사망 당일에 거기에 책, 유리그릇, 의복이 있었을 때, 유언자가 특정 물건들을 열거했다는 점에서 이 모든 물건들도 유증에 귀속되는지 여부가 문제 되었다. 스카이볼라는 개별적으로 명시된 것들만 유증에 귀속된다고 답변하였다.
§33.7.18.14Domum instructam legauit cum omnibus adfixis: quaeritur de instrumentis debitorum, an ea legatarius habere potest.
설비를 갖춘 주택을 모든 부착물과 함께 유증하였다. 채무자들의 증서들에 대해 수증자가 그것들을 보유할 수 있는지 여부가 문제 되었다.
respondit secundum ea quae proponerentur non posse.
제시된 사실들에 따르면 보유할 수 없다고 그는 답변하였다.