[ULPIANUS libro uicesimo ad Sabinum. ] §33.7.12.38Idem respondit praediis instructis legatis actorem ex his in prouinciam missum, ut ordinatis negotiis ad pristinum actum rediret, legato praediorum cedere, quamuis nondum redierit.
같은 사람은 갖추어진 토지가 유증되었을 때, 이들 중에서 업무를 정리하고 본래의 관리 업무로 복귀하기 위해 속주로 파견된 대리인이 아직 복귀하지 않았을지라도 토지의 유증에 포함된다고 답변했다.
§33.7.12.39Idem respondit instructis hortis legatis etiam uina, quae ibi fuerunt, quo dominus esset instructior, contineri: aliud esse, si horrea ibi habuit, unde instruebatur uel in urbe uel in aliis praediis.
같은 사람은 갖추어진 정원이 유증되었을 때, 주인이 더 잘 갖추어 생활할 수 있도록 그곳에 있던 와인도 포함된다고 답변했다. 만일 그가 그곳에 도성이나 다른 토지에 물자를 공급하기 위한 창고를 두고 있었다면 사정은 다르다.
§33.7.12.40Idem respondit domo per fideicommissum relicta cum supellectili Claudio Hieronymiano clarissimo uiro ab Umbrio Primo et mensas et ceteram suppellectilem, quam in hortis pater familias in proconsulatum profecturus contulerat, ut tutiore loco essent, contineri.
같은 사람은 움브리우스 프리무스가 클라우디우스 히에로뉘미아누스 고귀한 분에게 신탁유증으로 가구와 함께 물려준 집에서, 가주가 속주 총독으로 부임하기 위해 떠나면서 더 안전한 장소에 두기 위해 정원으로 옮겨 놓았던 탁자들과 그 밖의 가구들도 포함된다고 답변했다.
§33.7.12.41Idem respondit theriacam quoque et cetera medicamenta, quae secessus causa dominus ibi habuit, et uestem propter secessum ibi depositam instructo fundo legato inesse.
같은 사람은 주인이 휴양을 위해 그곳에 두었던 해독제 및 다른 약품들과, 휴양을 위해 그곳에 보관해 두었던 의복도 갖추어진 토지의 유증에 포함된다고 답변했다.
§33.7.12.42Idem respondit domo ita, ut instructa est, cum omni iure suo legata urbanam familiam, item artifices, quorum operae ceteris quoque praediis exhibebantur, legato non contineri: ostiarii autem, inquit, uel topiarii diaetarii aquarii domui tantum deseruientes continebuntur.
같은 사람은 갖추어진 상태 그대로 모든 권리와 함께 집이 유증되었을 때, 도성의 노예단 및 다른 토지들에도 노동이 제공되던 장인 노예들은 유증에 포함되지 않는다고 답변했다. 그러나 그는 문지기나 정원사, 방지기, 물긷는 사람처럼 그 집에만 봉사하는 자들은 포함될 것이라고 말한다.
sed quod de artificibus ait, falsum est, si eius domus causa parati sunt, licet aliis quoque praediis commodabantur.
하지만 그가 장인들에 대해 말한 것은, 비록 다른 토지들에도 빌려주고 있었다 할지라도 그 집을 위해 준비된 자들이라면 잘못된 것이다.
§33.7.12.43Idem respondit domo instructa legata mensas eboreas et libros non contineri: sed et hoc falsum est: nam omne, quidquid in domo fuit, quo instructior ibi esset pater familias, continebitur, suppellectilem autem patris familiae instrumentum esse nemo dubitat.
같은 사람은 갖추어진 집이 유증되었을 때 상아 탁자와 책은 포함되지 않는다고 답변했다. 그러나 이것 역시 잘못된 것이다. 왜냐하면 가주가 그곳에서 더 잘 갖추어 생활할 수 있도록 집 안에 있었던 모든 것은 무엇이든 포함될 것이며, 가주의 가구가 비품이라는 점은 아무도 의심하지 않기 때문이다.
denique Neratius libro quarto epistularum Marcello fratri suo respondit et uestem domus instructae legato contineri: maxime, inquit, in proposita specie: proponebatur enim, qui legauerat, argentum et rationes excepisse: nam qui haec, inquit, excepit, non potest non uideri de ceteris rebus, quae in ea essent, sensisse.
마침내 네라티우스는 『서간집』 제4권에서 그의 형제 마르켈루스에게 갖추어진 집의 유증에는 의복도 포함된다고 답변했다. 그는 '특히 제시된 사안에서 그러하다'고 말한다. 유증한 자가 은그릇과 장부를 제외했다고 제시되었기 때문이다. '왜냐하면 이것들을 제외한 자는 그 안에 있던 다른 물건들에 대해서도 의도한 것으로 여겨지지 않을 수 없기 때문이다'라고 그는 말한다.
sed et ipse Papinianus eodem libro responsorum ait patrem mercatorem ac faeneratorem, qui duos filios totidemque filias heredes instituerat, ita legasse: 'filiis maribus domum meam instructam do lego darique iubeo', merces et pignora an contineantur, quaeri posse: sed facilem iudici uoluntatis coniecturam fore ceteris patris facultatibus examinatis.
그러나 파피니아누스 자신도 같은 『해답집』 책에서, 두 아들과 같은 수의 딸들을 상속인으로 지정했던 상인이자 고리대금업자인 아버지가 다음과 같이 유증했다고 말한다. '남자 아들들에게 나의 갖추어진 집을 주고 유증하며 줄 것을 명령한다.' 여기에 상품과 질물이 포함되는지 의문이 제기될 수 있으나, 아버지가 가진 다른 자산들을 조사해 보면 재판관으로서는 유언의 의도를 쉽게 추정할 수 있을 것이다.
§33.7.12.44Celsus scribit seruis qui in fundo morarentur legatis, uicarios eorum non contineri, nisi appareat et de uicariis eum sensisse.
켈수스는 토지에 머무는 노예들이 유증되었을 때, 가주가 그 부하 노예들에 대해서도 의도했음이 분명하지 않다면 그들의 부하 노예들은 포함되지 않는다고 쓴다.
§33.7.12.45Papinianus quoque libro septimo responsorum uxori, cui uir omnia, quae in domo erant, ab herede filia praestari uoluit, cautiones debitorum emptionesque seruorum non uideri legatas respondit, nisi, inquit, ex alia parte et de seruis eum cogitasse apparuerit, scilicet ut eorum seruorum ei legasse uideatur emptiones, quos et ipsos uoluit ad eam pertinere.
파피니아누스 역시 『해답집』 제7권에서, 남편이 집 안에 있던 모든 것을 상속인인 딸이 아내에게 인도해 주기를 원했던 사안에 대해, 채무 증서들과 노예 구입 문서들은 유증된 것으로 보이지 않는다고 답변했다. 다만 다른 부분으로부터 그가 노예들에 대해서도 생각했음이 드러나서, 곧 그녀에게 귀속되기를 원했던 노예들 본인의 구입 문서를 유증한 것으로 여겨지는 경우는 예외라고 그는 말한다.
§33.7.12.46Si quis fundum ita ut instructus est legauerit et adiecerit cum supellectili uel mancipiis uel una aliqua re, quae nominatim expressa non erat, utrum minuit legatum adiciendo speciem an uero non, quaeritur.
만일 누군가가 갖추어진 상태 그대로의 토지를 유증하면서, 개별적으로 명시되지 않았던 가구나 노예들 또는 다른 어떤 한 가지 물건을 덧붙였다면, 특정 종류를 추가함으로써 유증을 축소한 것인지 아니면 그렇지 않은지가 문제된다.
et Papinianus respondit non uideri minutum, sed potius ex abundanti adiectum.
그리고 파피니아누스는 축소된 것으로 여겨지지 않고, 오히려 과다하게 추가된 것으로 보인다고 답변했다.
§33.7.12.47Idem Papinianus libro septimo responsorum ait: instructis hortis filio legatis mater argentum muliebre filiae legauerat: respondit etiam id argentum muliebre, quod in hortis habuit, ut ibi esset instructior, ad filiam pertinere.
같은 파피니아누스는 『해답집』 제7권에서 다음과 같이 말한다. 아들에게 갖추어진 정원을 유증한 상황에서 어머니가 딸에게 여성용 은그릇을 유증했었다. 그는 정원을 더 잘 갖추기 위해 그곳에 두었던 여성용 은그릇 또한 딸에게 귀속된다고 답변했다.