[PAULUS libro octauo ad Plautium. ] §33.5.13.prSi optio serui data mihi fuerit et Sticho aliquid testator sine libertate legasset, tunc sequens legatum consistit, cum tota familia ad unum, id est Stichum recciderit, ut quasi pure legato utiliter sit legatum.
[파울루스, 플라우티우스 주석 제8권] 만약 나에게 노예의 선택권이 주어졌고, 유언자가 스티쿠스에게 해방 없이 어떤 것을 유증했다면, 노예 일가가 한 명, 즉 스티쿠스로 축소되었을 때 비로소 그 뒤의 유증이 존립한다. 이는 마치 조건 없는 유증처럼 유효하게 유증된 것이 되기 때문이다.
nec aduersatur Catoniana, si uoluntarius heres institutus sit, quia potest ante aditam hereditatem, etiamsi statim decesserit, familia minui: quod si necessarius heres institutus sit, sequens legatum propter Catonianam inutile est.
만약 임의상속인이 지정되어 있다면 카토의 규칙도 이에 반하지 않는다. 왜냐하면 유언자가 즉시 사망하더라도 상속이 승인되기 전에 노예 일가가 축소될 가능성이 있기 때문이다. 그러나 만약 필요상속인이 지정되어 있다면, 카토의 규칙 때문에 그 뒤의 유증은 무효이다.
§33.5.13.1Pomponius scribit emptore hereditatis postulante, ut is, cui serui optio legata sit, optet, uidendum esse, an praetor ut id faciat cogere debeat legatarium, quemadmodum si heres institutus id postularet, quia potest per heredem id emptor consequi: et quare non possit, non uideo.
폼포니우스는 다음과 같이 적고 있다. 상속재산의 매수인이 노예 선택권을 유증받은 자에게 선택을 행사할 것을 요구하는 경우, 마치 지정상속인이 이를 요구했을 때와 마찬가지로 법무관이 유증수재자에게 그것을 하도록 강제해야 하는지 검토되어야 한다. 왜냐하면 매수인은 상속인을 통해 이를 얻을 수 있기 때문이다. 그리고 왜 그것이 불가능한지 나로서는 알 수 없다.