[PAULUS libro secundo ad Uitellium. ] §32.0.78.prQuaesitum est Stichum seruum ex eo fundo ante annum mortis testatoris abductum et disciplinae traditum, postea in eum fundum non reuersum an deberetur.
[파울루스, 비텔리우스 주석 제2권으로부터.] 유언자가 사망하기 전해에 해당 토지로부터 인도되어 기술 교육을 받기 위해 맡겨졌고, 그 후 해당 토지로 돌아오지 않은 노예 스티쿠스가 지급되어야 하는지 질문되었다.
responsum est, si studendi causa mississet, non quo de fundo eum aliorsum transferret, deberi.
배움을 목적으로 보낸 것이고, 토지로부터 그를 다른 곳으로 이적시키기 위함이 아니었다면 지급되어야 한다고 답변되었다.
§32.0.78.1'Maeui fili, quod iam tibi maximam partem facultatium dederim, contentus esse debes fundo Semproniano cum suis inhabitantibus, id est familia, et quae ibi erunt'. quaesitum est de nominibus debitorum et nummis.
"내 아들 마에비우스야, 내가 이미 내 재산의 대부분을 너에게 주었으니, 너는 셈프로니우스 토지와 그 거주자들, 즉 노예 가족 및 거기에 있을 물건들로 만족해야 한다." 채무자들의 채권과 현금에 관해 질문되었다.
eadem epistulam talem emisit: 'argentum omne et supellectilem, quodcumque habeo, tibi dono et quidquid in praedio Semproniano habeo'. an supcilex, quae in aliis praediis uel domibus esset, ad Maeuium pertineret? et an serui, quos ex eo fundo aliis legauit? responsum est nomina et nummos non uideri deberi, nisi manifeste de his quoque legandis uoluntas defunctae adprobaretur.
동일한 여성이 다음과 같은 편지를 보냈다. "내가 가진 모든 은기와 가구, 그리고 셈프로니우스 토지에 내가 가진 모든 것을 너에게 증여한다." 다른 토지나 가옥에 있는 가구가 마에비우스에게 속하는가? 그리고 그녀가 그 토지로부터 다른 사람들에게 유증한 노예들은 어떠한가? 답변하기를, 채권과 현금은 이들 역시 유증하려는 고인의 의사가 명백히 입증되지 않는 한 지급되어야 하는 것으로 보이지 않는다 하였다.
seruos ex isdem fundis aliis datos deminuisse filii legatum.
동일한 토지로부터 다른 이들에게 주어진 노예들은 아들의 유증을 감소시켰다.
de argento et suppellectili quae alibi esset eum cuius notio est aestimaturum, ut id optineat, quod testatori placuisse a legatario adprobabitur.
다른 곳에 있는 은기와 가구에 대해서는 관할권을 가진 판사가, 유증자가 원했던 것으로 수증자에 의해 입증되는 바가 관철되도록 평가해야 한다.
§32.0.78.2Praedia quidam reliquit adiectis uerbis: 'uti a me possessa sunt et quaecumque ibi erunt cum moriar': quaesitum est de mancipiis, quae in his praediis morata fuerunt uel operis rustici causa uel alterius officii, ceterisque rebus, quae ibi fuerunt in diem mortis, an ad legatarium pertinerent.
어떤 사람이 다음과 같은 말을 덧붙여 토지들을 남겼다. "내가 소유했던 상태 그대로, 그리고 내가 죽을 때 거기에 있을 모든 것과 함께." 농경 작업이나 다른 직무를 위해 이 토지들에 머물렀던 노예들, 그리고 사망 당일에 거기에 있었던 기타 물건들에 관하여, 그것들이 수증자에게 속하는지 질문되었다.
respondit ea omnia, de quibus quaereretur, legata uideri.
그는 질문된 그 모든 것들이 유증된 것으로 보인다고 답변했다.
§32.0.78.3'Peto, ut fundum meum Campanianum Genesiae alumnae meae adscribatis ducentorum aureorum ita uti est'. quaeritur, an fundo et reliqua colonorum et mancipia, si qua mortis tempore in eo fuerint, debeantur.
"내 캄파니아 토지를 내 수양딸 게네시아에게 이백 아우레우스의 가치로, 있는 상태 그대로 할당해 줄 것을 청합니다." 토지와 함께 소작인들의 체납액과 사망 당시에 거기에 있었던 노예들이 지급되어야 하는지 질문된다.
respondit reliqua quidem colonorum non legata: cetera uero uideri illis uerbis 'ita uti est' data.
그는 소작인들의 체납액은 유증되지 않았으나, 다른 것들은 "있는 상태 그대로"라는 말에 의해 주어진 것으로 보인다고 답변했다.
§32.0.78.4Illud fortasse quaesiturus sit aliquis, cur argenti appellatione etiam factum argentum comprehendetur, cum, si marmor legatum esset, nihil praeter rudem materiam demonstratum uideri posset.
아마도 누군가는 대리석이 유증된 경우에는 가공되지 않은 가공 전의 소재 외에는 가리켜진 것으로 보일 수 없는데, 어찌하여 '은'이라는 명칭으로는 가공된 은제품까지 포함되는지 질문할 수 있다.
cuius haec ratio traditur, quippe ea, quae talis naturae sint, ut saepius in sua redigi possint initia, ea materiae potentia nicta numquam uires eius effugiant.
그 이유는 다음과 같이 전해진다. 즉, 여러 번 원래의 초기 상태로 환원될 수 있는 성질을 가진 물건들은 소재의 지배력에 굴복하여 결코 그 힘을 벗어나지 못하기 때문이다.
§32.0.78.5Coccum quod proprio nomine appellatur quin uersicoloribus cederet, nemo dubitauit.
고유한 이름으로 불리는 코쿰이 다색 염료에 속한다는 점에 대해서는 아무도 의심하지 않았다.
quin minus porto coracinum aut hysginum aut melinum suo nomine quam coccum purpuraue designatur?
그렇다면 코라키눔, 히스기눔 또는 멜리눔이 코쿰이나 자색보다 자신들의 고유한 이름으로 덜 지칭된다고 할 이유가 어디 있겠는가?
§32.0.78.6Cum uir ita legasset: 'quae uxoris causa parata sunt, ei do lego', ego apud praetorem fideicommissarium petebam etiam res aestimatas, quarum pretium in dotem erat, nec optinui, quasi testator non sensisset de his rebus.
남편이 "내 아내를 위해 마련된 것들을 아내에게 주고 유증한다"라고 유증했을 때, 나는 신탁유증 담당 법무관 앞에서 그 평가액이 지참금으로 되어 있었던 평가된 물건들까지도 청구하였으나, 유언자가 이 물건들에 대해 의도하지 않았다는 이유로 승소하지 못했다.
atquin si in usum eius datae sint, nihil interest, ab ipsa an ab alio comparatae sunt.
그러나 만약 그것들이 그녀의 사용을 위해 주어진 것이라면, 그녀 자신에 의해 조달되었는지 아니면 다른 사람에 의해 조달되었는지는 중요하지 않다.
postea apud Aburnium Ualentem inueni ita relatum: mulier res aestimatas in dotem dederat ac deinde maritus ei legauerat his uerbis: 'quae eius causa comparata emptaque essent'.
나중에 나는 아부르니우스 발렌스의 저술에서 다음과 같은 기록을 발견했다. 여성이 평가된 물건들을 지참금으로 주었고, 그 후 남편이 그녀에게 다음과 같은 말로 유증했다.
dixit emptorum paratorumque appellatione non contineri ea, quae in dotem data essent, nisi si maritus eas res, posteaquam ipsius factae essent, in uxoris usum conuertisset.
"그녀를 위해 조달되고 구입된 것들." 그는 지참금으로 주어진 물건들은 남편이 그것들을 자기 소유로 만든 후에 아내의 사용으로 돌려놓지 않았다면, '구입되고 마련된 것들'이라는 명칭에 포함되지 않는다고 말했다.
§32.0.78.7Rebus quae in fundo sunt legatis accedunt etiam ea, quae tunc non sunt, si esse solent: nec quae casu ibi fuerunt, legata existimantur.
토지에 있는 물건들이 유증된 경우, 당시에 거기에 있지 않은 물건이더라도 평소에 거기에 있는 것이라면 추가된다. 또한 우연히 거기에 있었던 물건들은 유증된 것으로 간주되지 않는다.