[ULPIANUS libro uicesimo secundo ad Sabinum. ] §32.0.70.prSi cui lana legetur, id legatum uidetur quod tinctum non est, sed αγτοφγές:
[울피아누스, 사비누스 주석 제22권으로부터.] 누군가에게 양모가 유증된다면, 염색되지 않고 자연 그대로인(αγτοφγές) 것이 유증된 것으로 여겨진다.
§32.0.70.1Siue autem facta est siue infecta, lanae appellatione continetur.
가공되었든 가공되지 않았든, 양모의 명칭에 포함된다.
§32.0.70.2Quaesitum est, utrum lanae appellatione ea sola contineatur quae neta non est an et ea quae neta est, ut puta stamen et subtemen: et Sabinus et netam contineri putat, cuius sententia utimur.
양모의 명칭에는 방적되지 않은 것만 포함되는지, 아니면 예컨대 날실과 씨실처럼 방적된 것도 포함되는지 질문되었다. 사비누스는 방적된 것도 포함된다고 생각하였고, 우리는 그의 견해를 따른다.
§32.0.70.3Lanae appellationem eatenus extendi placet, quoad ad telam peruenisset.
양모의 명칭은 직기에 도달하기까지 확장되는 것으로 인정된다.
§32.0.70.4Et sciendum sucidam quoque contineri et lotam, si modo tincta non sit.
그리고 기름기 있는 양모와 세척된 양모도, 염색되지 않은 한 포함된다고 알아야 한다.
§32.0.70.5Lanae appellatione tomentum non continebitur.
양모의 명칭에 충전재는 포함되지 않을 것이다.
§32.0.70.6Sed nec ea lana, ex qua quis quasi uestimentum fecerit ualetudinis uel deliciarum gratia, continebitur.
또한 건강이나 사치를 위해 누군가 의복 같은 것을 만든 그 양모도 포함되지 않을 것이다.
§32.0.70.7Ne ea quidem, quae fomentationis gratia parata sunt uel medicinae, lanarum appellatione continentur.
온습포나 의학적 목적을 위해 준비된 것들조차 양모의 명칭에 포함되지 않는다.
§32.0.70.8Sed et pelles lanatae contineantur? et hoc lanae cedere manifestum est.
그러나 양모가 달린 가죽도 포함될 것인가? 이것 역시 양모에 귀속됨이 명백하다.
§32.0.70.9Lana legata etiam leporinam lanam et anserinam et caprinam credo contineri et de ligno, quam ἐριόξγλου appellant.
양모가 유증된 경우, 토끼털과 거위털, 염소털, 그리고 사람들이 ἐριόξγλου라고 부르는 나무에서 나는 것도 포함된다고 나는 믿는다.
§32.0.70.10Linum autem lana legata utique non continebitur.
그러나 아마는 양모가 유증된 경우 결코 포함되지 않을 것이다.
§32.0.70.11Lino autem legato tam factum quam infectum continetur quodque netum quodque in tela est, quod est nondum detextum.
반면 아마가 유증된 경우에는 가공된 것과 가공되지 않은 것 모두, 그리고 방적된 것과 직기에 걸려 있으되 아직 다 짜이지 않은 것 모두 포함된다.
ergo aliud in lino quam in lana est.
따라서 아마에 있어서는 양모와 다르다.
et quidem si tinctura linum sit, credo lino continebitur.
그리고 참으로 염색된 아마라 할지라도 아마에 포함된다고 나는 믿는다.
§32.0.70.12Uersicoloribus uidendum est.
다채색 물품에 대해서는 검토되어야 한다.
et constabat apud ueteres lanae appellatione uersicoloria non contineri, sed ea omnia uideri legata, quae tincta sunt, et neta, quae neque detexta neque contexta sunt.
그리고 고대 법학자들 사이에서는 양모의 명칭에 다채색 물품이 포함되지 않으며, 염색되고 방적되었으되 아직 다 짜이거나 엮이지 않은 것들이 모두 유증된 것으로 여겨진다는 데 합의가 있었다.
proinde quaeritur, an purpura appellatione uersicolorum contineatur.
따라서 자색 물품이 다채색 물품의 명칭에 포함되는지 질문된다.
et ego arbitror ea, quae tincta non sunt, uersicoloribus non adnumerari et ideo neque album neque naturaliter nigrum contineri nec alterius coloris naturalis: purpuram autem et coccum, quoniam nihil natiui coloris sunt, contineri arbitror, nisi, aliud sensit testator.
그리고 나는 염색되지 않은 것들은 다채색 물품으로 계수되지 않으며, 따라서 백색도, 천연의 흑색도, 다른 천연색의 것도 포함되지 않는다고 생각한다. 그러나 자색과 홍색은 천연색을 전혀 지니지 않으므로, 유언자가 다른 의도를 가지지 않은 한 포함된다고 나는 생각한다.
§32.0.70.13Purpurae autem appellatione omnis generis purpuram contineri puto: sed coccum non continebitur, fucinum et ianthinum continebitur.
한편 '자색'의 명칭에는 모든 종류의 자색이 포함된다고 나는 생각한다. 그러나 홍색은 포함되지 않을 것이며, 붉은이끼염과 제비꽃염은 포함될 것이다.
purpurae appellatione etiam subtemen factum contineri nemo dubitat: lana tinguendae purpurae causa destinata non continebitur.
자색의 명칭에 가공된 씨실도 포함된다는 점에는 아무도 의심하지 않는다. 자색으로 염색하기 위해 떼어둔 양모는 포함되지 않을 것이다.