[IDEM libro uicesimo secundo digestorum. ] §32.0.41.prUxorem et filium communem heredes instituit et uxoris fidei commisit in haec uerba: 'peto a te, domina uxor, ne ex fundo Titiano partem tibi uindices, cum scias me uniuersam emptionem eius fundi fecisse, sed beneficio affectionis et pietatis, quam tibi debui, eandem emptionem, cum nummis meis comparassem, tecum communicasse': quaesitum est, an eum fundum in solidum filii esse uoluerit.
[동일인, 학설휘찬 제22권으로부터.] 그는 아내와 공동의 아들을 상속인으로 지정하였고, 아내의 신탁에 다음과 같은 문언으로 위탁했다. '부인, 티티우스 농장의 지분을 그대의 것으로 주장하지 않기를 청구하오. 내가 그 농장 전체의 매수를 마쳤으나, 그대에게 빚진 애정과 경애의 은혜로써, 내 돈으로 구입했음에도 그 매수를 그대와 공유했음을 그대도 알기 때문이오.' 그 농장 전체가 아들의 소유가 되기를 유언자가 바란 것인지가 질문되었다.
respondit eum, de quo quaereretur, perinde rationem in fundo haberi uoluisse ac si uniuersus hereditarius esset, ut pro dimidia parte et uxor et filius agrum ut hereditarium habeant. §32.0.41.1In testamento ita scriptum fuit: 'domum meam cum horto applicito libertis meis concedi uolo' et alio capite: 'Fortunio liberto meo ex domu mea, quam libertis dedi, diaetam, in qua habitabam, item cellarium iunctum eidem diaetae ab herede meo concedi uolo'. quaesitum est, an heres testatoris oneratus uideatur in praestando legato Fortunio, quamuis domus uniuersa libertis sit praelegata.
답변하기를, 질문된 그 농장에 대하여 마치 그것 전체가 상속재산인 것처럼 농장 내에서 취급되기를 원했으므로, 아내와 아들이 각각 2분의 1 지분에 대하여 그 토지를 상속재산으로서 소유하게 된다. 유언서에 다음과 같이 기록되어 있었다. '나의 집과 이에 인접한 정원이 나의 해방자유인들에게 수여되기를 바란다.' 다른 조항에서: '나의 해방자유인 포르투니우스에게, 내가 해방자유인들에게 준 나의 집 중에서 내가 거주하던 처소와 그 처소에 결합된 저장실이 나의 상속인에 의해 수여되기를 바란다.' 집 전체가 해방자유인들에게 선유증되었음에도 불구하고, 유언자의 상속인이 포르투니우스에게 유증을 이행할 의무를 부담하는 것으로 보이는지가 질문되었다.
respondit non esse oneratum. §32.0.41.2Codicillis confirmatis ita cauit: 'omnibus autem libertis meis et quos uiuus et quos his codicillis manumissi uel postea manumisero, contubernales suas, item filios filias lego, nisi si quos quasue ad uxorem meam testamento pertinere uolui uel ei nominatim legaui legauero'. idem postea petiit ab heredibus suis, ut regionem Umbriae Tusciae Piceno coheredes uxori suae restituerent cum omnibus, quae ibi erunt, et mancipiis rusticis uel urbanis et actoribus exceptis manumissis.
답변하기를, 부담하지 않는다. 확인된 보조유언에서 그는 다음과 같이 규정했다. '나의 모든 해방자유인, 즉 내가 살아있는 동안 해방한 자들과 이 보조유언에 의해 또는 그 후에 내가 해방할 모든 자들에게, 그들의 동거인 및 아들과 딸들을 유증한다. 다만 내가 유언으로써 나의 아내에게 귀속되기를 바랐거나 그녀에게 이름으로 지정하여 유증하였거나 유증할 자들은 제외한다.' 동일인이 그 후 상속인들에게, 공동상속인들이 그의 아내에게 움브리아, 투스키아, 피케눔 지역을 그곳에 있을 모든 것과 농촌 및 도시 노예, 그리고 관리인을 포함하되 해방된 자들은 제외하고 반환할 것을 청구했다.
quaesitum est, cum Eros et Stichus serui in diem uitae testatoris in Umbria in Piceno actum administrauerint, sint autem Damae, quem testator uiuus manumiserat, filii naturales, utrum eidem Damae ex uerbis codicilli ab heredibus praestandi sint, an uero ad Seiam uxorem ex uerbis epistulae pertineant.
노예 에로스와 스티쿠스는 유언자의 생존 중 마지막 날까지 움브리아와 피케눔에서 관리 업무를 수행했으나, 그들은 유언자가 생존 중에 해방했던 다마스의 자연법상의 아들들이었다. 이 경우 그들이 보조유언의 문언에 기하여 동일한 다마스에게 인도되어야 하는지, 아니면 서한의 문언에 기하여 아내 세이아에게 귀속되는지가 질문되었다.
respondit ex codicillis ad patrem eos naturalem pietatis intuitu pertinere. §32.0.41.3Felicissimo et Felicissimae, quibus libertatem dederat, fundum Gargilianum legauit cum casa, et alio capite Titio filio, quem ex parte quarta heredem scripserat, praelegauerat in haec uerba: 'Titi fili, hoc amplius de medio sumito legata mea, quae mihi tam pater tuus Praesens quam Coelius Iustus frater patris reliquerunt'.
답변하기를, 보조유언에 기하여 자연스러운 애정의 고려로써 그들은 친부에게 귀속된다. 그녀가 자유를 주었던 펠리키시무스와 펠리키시마에게 가르길리아누스 농장을 가옥과 함께 유증하였고, 다른 조항에서 4분의 1 지분의 상속인으로 지정한 아들 티티우스에게 다음과 같은 문언으로 선유증했었다.
quaesitum est, cum fundus Gargilianus testatrici a marito eius, id est a patre Titii filii legatus sit, cui fundus ex causa fideicommissi debeatur, utrum Titio filio tantum an Felicissimo et Felicissimae an tribus.
'아들 티티우스야, 공동재산으로부터 네 아버지 프라이센스와 아버지의 형제 코엘리우스 유스투스가 내게 남겨준 내 유증물들을 추가로 미리 취득하라.' 가르길리아누스 농장이 유언자의 남편(즉 아들 티티우스의 아버지)에 의해 유언자 자신에게 유증된 것일 때, 신탁유증에 기하여 이 농장이 누구에게 지급되어야 하는지, 즉 아들 티티우스에게만인지, 펠리키시무스와 펠리키시마에게인지, 아니면 세 사람 모두에게인지가 질문되었다.
respondit non esse uerisimile `eam, quae nihil aliud Felicissimo et Felicissimae nisi haec quae specialiter legauit, ad filium, cui et hereditatis suae partem reliquit, legatum generali sermone transferre uoluisse. §32.0.41.4Testamento pueros ita legauerat: 'Publio Maeuio dominulo meo ab heredibus meis dari uolo pueros quinque ex meis dumtaxat intra annos septem': post annos complures, quam fecit testamentum, moritur.
답변하기를, 펠리키시무스와 펠리키시마에게 특별히 유증한 이것들 외에는 아무것도 남기지 않은 유언자가, 자신의 상속재산 지분을 남겨준 아들에게 일반적인 표현으로써 그 유증을 이전시키고자 했다고는 볼 수 없다. 유언장에서 소년들을 다음과 같이 유증했었다. '나의 어린 주인 푸블리우스 마에비우스에게 나의 상속인들로부터 나의 노예들 중 적어도 7세 미만의 소년 다섯 명이 수여되기를 바란다.' 유언서를 작성하고 여러 해가 지난 후에 그녀가 사망했다.
quaesitum est, cuius aetatis Maeuio mancipia debeantur, utrumne quae testamenti facti tempore intra septem annos fuerunt an quae mortis tempore intra eam aetatem inueniantur.
마에비우스에게 어떤 연령의 노예가 인도되어야 하는지, 즉 유언 작성 시점에 7세 미만이었던 자들인지, 아니면 사망 시점에 그 연령에 있는 것으로 발견되는 자들인지가 질문되었다.
respondit eam uideri aetatem designatam, quae esset, cum a testatore relinquerentur.
답변하기를, 유언자에 의해 그들이 남겨질 당시의 연령, 즉 사망 시점의 연령이 지정된 것으로 보인다.