Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §32.0.41.5-32.0.41.8

신탁유증의 재산 해석과 입양 조항의 무효

9271개 구절 중 4864번째 · 라틴어

요약

이 청크는 노예의 가족, 고향의 재산 및 대출대장, 지참금에 관한 신탁유증의 범위를 판단하고, 수탁자에게 입양을 청구하는 신탁유증이 무효임을 선언한다.

[IDEM libro uicesimo secundo digestorum. ]
[동일인, 학설휘찬 제22권으로부터.] 그의 첩에게 다른 재산들과 함께 다음의 문언으로 유증했었다.
§32.0.41.5Concubinae inter cetera his uerbis legauerat: 'fundum in Appia cum uilico suo et contubernali eius et filiis dari uolo': quaesitum est, an nepotes quoque uilici et contubernalis eius testator ad concubinam pertinere uoluit.
'아피아 가도의 농장을 그 관리인과 그의 동거인 및 자녀들과 함께 지급되기를 바란다.' 관리인과 그의 동거인의 손자녀들 또한 유언자가 첩에게 귀속되기를 원했는지가 질문되었다.
respondit nihil proponi, cur non deberentur.
답변하기를, 그들이 인도되어야 하지 않을 어떤 이유도 제시되어 있지 않다.
§32.0.41.6Legauerat per fideicommissum Maeuiis ita: 'et quidquid in patria Gadibus possideo': quaesitum est, an, si quam suburbanam adiacentem possessionem haberet, haec quoque ex causa fideicommissi Maeuiis debeatur.
마에비우스들에게 신탁유증에 의해 다음과 같이 유증했었다. '그리고 내가 고향 가데스에서 소유하는 모든 것을.' 만일 그가 인접한 교외의 소유지를 가지고 있었다면, 이것 또한 신탁유증에 기하여 마에비우스들에게 지급되어야 하는지가 질문되었다.
respondit posse ad hanc quoque uerborum significationem extendi.
답변하기를, 이 말의 의미가 이것으로도 확장될 수 있다.
item quaesitum est, an, si calendarii, quod in patria sua uel intra fines eius defunctus exercuit, instrumenta in domo, quam in patria sua habebat, reliquit, an id quoque kalendarium propter uerba supra scripta Maeuiis ex causa fideicommissi deberetur.
또한, 피상속인이 자신의 고향 또는 그 경계 내에서 행하던 대출대장의 서류들을 고향에 가졌던 집 안에 남겨두었을 경우, 그 대출대장 자체도 위의 문언에 기하여 신탁유증에 따라 마에비우스들에게 지급되어야 하는지가 질문되었다.
respondit non deberi.
답변하기를, 지급되지 않는다.
item quaesitum est, an pecunia, quae in arca domi Gadibus inuenta esset, uel ex diuersis nominibus exacta et ibi deposita, ex fideicommisso debeatur.
또한, 가데스의 집 금고에서 발견된 현금, 혹은 여러 명의의 채권으로부터 회수되어 그곳에 보관된 현금이 신탁유증에 기하여 지급되어야 하는지가 질문되었다.
respondit supra responsum.
답변하기를, 위에서 답변된 바와 같다.
§32.0.41.7Testamento, quo filium et uxorem heredes instituerat, filiae per fideicommissum centum, cum in familia nuberet, legauit et adiecit ita: 'fidei tuae, filia, committo, ut, cum in familia nubas et quotienscumque nubes, patiaris ex dote tua, quam dabis, partem dimidiam stipulari fratrem tuum et Seiam matrem tuam pro partibus dimidiis dari sibi, si in matrimonio eius cui nubes siue diuortio facto, priusquam dos tua reddatur eoue nomine satisfactum erit, morieris nullo filio filiaue ex eo relicto'. pater uirginem filiam nuptum collocauit eiusque nomine dotem dedit et post diuortium eandem recepit et alii in matrimonium cum dote dedit et stipulatus est eam dotem sibi aut filiae suae reddi: manente filia in matrimonio secundo mortuus est eodem testamento relicto eique heredes exstiterunt filius et uxor: postea marito defuncto puella dote recepta nupsit alii praesentibus et consentientibus fratre et matre, quae etiam dotem eius auxit, et neuter eorum stipulati sunt dotem: mox matri filius et filia heredes exstiterunt: deinde in matrimonio filia decessit marito herede relicto.
아들과 아내를 상속인으로 지정한 유언장에서, 딸이 가문 내로 혼인할 때 신탁유증에 기하여 100을 유증하였고 다음과 같이 덧붙였다. '딸아, 네 신탁에 위탁하노니, 네가 가문 내로 혼인할 때와 언제든 혼인할 때마다, 네가 주게 될 지참금으로부터 그 절반을 네 형제와 네 어머니 세이아가 각각 2분의 1씩 자신들에게 지급되도록 문답약정하는 것을 네가 허용하도록 하라. 만일 네가 혼인한 상대와의 혼인 중이거나 또는 이혼이 이루어진 후 네 지참금이 반환되거나 그 명목으로 채무가 소멸하기 전에, 그 혼인으로부터 태어난 아들이나 딸을 남기지 않고 네가 사망한다면.' 아버지는 처녀인 딸을 혼인시키고 그녀의 이름으로 지참금을 주었으며, 이혼 후에 이를 회수하고 지참금과 함께 다른 사람에게 혼인시켰으며 그 지참금이 자신 또는 딸에게 반환되도록 문답약정하였다. 딸이 두 번째 혼인에 머물러 있는 동안 그는 동일한 유언을 남기고 사망하였고, 그의 아들과 아내가 그의 상속인이 되었다. 그 후 남편이 사망하자 여자는 지참금을 회수하고, 형제와 어머니가 참석하고 동의하는 가운데(어머니는 심지어 그녀의 지참금을 증액하기도 했다) 다른 사람과 혼인하였으며, 그들 중 누구도 지참금에 대하여 문답약정하지 않았다. 곧 어머니의 상속인으로 아들과 딸이 되었다. 그 후 혼인 중에 딸이 사망하고 남편을 상속인으로 남겨두었다.
quaesitum est, cum puella non ex causa legati pecuniam in dotem ab heredibus patris acceperat, sed mortuo secundo marito mater familias facta dotem reciperauerat, an heres eius ex causa fideicommissi fratri defunctae teneatur in eam pecuniam, quam percipere posset, si dotem stipulatus esset.
질문되었다. 여자가 아버지의 상속인들로부터 유증의 원인에 기하여 지참금의 금전을 받은 것이 아니라, 두 번째 남편이 사망하여 자권자가 된 후에 지참금을 회수한 것일 때, 그녀의 상속인은 신탁유증에 기하여 사망한 딸의 형제에게, 만일 그가 지참금을 문답약정했었더라면 얻을 수 있었을 그 금전에 대하여 의무를 부담하는가.
respondit secundum ea quae proponerentur non teneri.
답변하기를, 제시된 사실들에 따르면 부담하지 않는다.
§32.0.41.8Eius heres uel legatarius rogatus est, ut quendam adoptet, his uerbis adiectis: 'si alias fecerit, exheres esto' uel 'perdat legatum'.
그의 상속인 또는 수유자가 어떤 사람을 입양하도록 다음의 문언이 덧붙여져 청구되었다. '만일 다르게 행한다면 상속인에서 제외될지어다' 또는 '유증을 잃을지어다'.
quaesitum est, si non adoptauerit, an ei qui adoptatus non est actio quaedam ex fideicommisso competit.
만일 그가 입양하지 않았다면, 입양되지 않은 사람에게 신탁유증에 기한 어떤 소권이 인정되는지가 질문되었다.
respondit fideicommissum, quo quis rogatur ut adoptet, ratum non esse.
답변하기를, 어떤 사람을 입양하도록 청구하는 신탁유증은 효력이 없다.

어휘·문법 주석

  1. §32.0.41.5nihil proponi, cur non deberentur — 이중 부정에 의한 강한 긍정. deberentur의 주어는 nepotes(손자녀들)이며, 농장 관리인 및 동거인, 그 자녀들과 함께 그 손자녀들 또한 첩에게 인도되어야 할 유증 대상에 포함된다는 판단을 보여준다.
  2. §32.0.41.6supra responsum — 바로 앞의 대출대장(calendarium)에 관한 부정적 답변(non deberi)을 가리킨다. 가데스 집 금고의 현금이나 회수되어 보관된 현금도 마찬가지로 고향의 재산 신託유증 범위에 포함되지 않아 지급 의무가 없다는 판단이다.
  3. §32.0.41.7patiaris ... stipulari fratrem tuum ... dari sibi — 접속법 현재 2인칭 단수인 patiaris는 명사절을 이끄는 접속사 ut의 지배를 받는다. 부정사 stipulari는 fratrem tuum(및 matrem tuam)을 의미상 주어로 하는 대격 부정사 구문을 취하며, 다시 그 목적어로 dari sibi(자신들에게 지급되는 것)라는 수동 부정사구를 동반한다. 이는 딸에게 그녀의 형제와 어머니가 지참금 일부를 확보하기 위한 문답약정(stipulatio)을 체결하는 것을 허용하라는 다중의 법적 절차를 지시한다.
  4. §32.0.41.7non ex causa legati pecuniam in dotem ab heredibus patris acceperat — 이유와 배경을 나타내는 cum절 내부의 기술. 여자가 최종 혼인에서 지참금을 확보한 것은 아버지의 유산으로부터의 '유증의 이행'에 기한 것이 아니라, 두 번째 남편의 사망으로 자권자(mater familias)가 되어 자신의 지참금을 회수(reciperauerat)했기 때문이다. 이 사실관계가 딸의 상속인의 채무를 부정하는(non teneri) 주요 근거가 된다.
  5. §32.0.41.8fideicommissum, quo quis rogatur ut adoptet — 신탁유증의 수탁자에게 입양(adoptio)을 하도록 요구하는 조항은 수탁자의 신분법상 자유(의사결정의 자유)를 부당하게 구속하는 것이므로 법적으로 무효(ratum non esse)이다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §32.0.41.5-32.0.41.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:32.0.41.5-32.0.41.8

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.