Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §32.0.41.9-32.0.41.14

신탁유증의 포기와 이행 시기 및 반환에 관한 제반 문제

9271개 구절 중 4865번째 · 라틴어

요약

본 청크는 공동수유자 중 한 명이 수유를 사절했을 때의 토지 신탁유증의 효력, 노예 신탁유증에서 사후에 출생한 자녀의 귀속 범위, 친아버지가 무단으로 지참금을 지급한 것에 따른 딸의 청구권 영향, 수탁자의 생전 조기 반환 시의 책임 소멸 여부, 수탁자의 재량에 따른 반환 시기, 그리고 아내로부터 영아에게 남겨진 신탁유증의 즉시 청구 가능 여부를 다룹니다.

[IDEM libro uicesimo secundo digestorum. ] §32.0.41.9'Agri plagam, quae est in regione illa, Maeuiis Publio et Gaio transcribi uolo, pretio facto uiri boni arbitratu et hereditati illato, duplae euictione expromissa reliquis heredibus, ita ut sub poena centum promittant eam agri plagam partemue eius ad Seium posterosue eius non peruenturam quaqua ratione'. quaesitum est, an legatum ualeat, cum Publius emere uelit, Gaius nolit.
[동일인, 학설휘찬 제22권으로부터.] '저 지방에 있는 한 구역의 토지를 마에비우스 가문의 푸블리우스와 가이우스에게 이전되기를 나는 바란다. 단, 가격은 공정인의 판정에 따라 결정되어 상속재산에 납입되고, 나머지 상속인들에게는 추탈 시 배액 배상이 확약되며, 그들이 100의 위약벌 아래 그 토지 구역 또는 그 일부가 어떤 방법으로도 세이우스나 그의 후손들에게 귀속되지 않을 것을 약속하는 것을 조건으로 한다.' 푸블리우스는 매수하기를 원하나 가이우스는 원하지 않을 때, 유증이 유효한지가 질문되었다.
respondit eum, qui fideicommissum praestari sibi uelit, posse partem dimidiam eius agri qui legatus est petere, quamuis alter persequi nolit.
답변하기를, 자신에게 신탁유증이 이행되기를 바라는 사람은 상대방이 청구하기를 원하지 않더라도 유증된 그 토지의 절반을 청구할 수 있다.
item quaesitum est, cautio, quae interponi debeat secundum uoluntatem, pro quota parte cuique heredum praestanda sit.
또한, 유언에 따라 제공되어야 할 담보는 각 상속인에게 어떤 비율로 제공되어야 하는지가 질문되었다.
respondit pro ea portione, quae ex fideicommisso praestatur.
답변하기를, 신탁유증에 기하여 이행되는 그 비율에 따라 제공되어야 한다.
§32.0.41.10Sorori legauit homines quos nominauit testamento eiusque fidei commissit, ut eadem mancipia filiis suis cum obiret restitueret.
그는 누이에게 유언장에서 지명한 노예들을 유증하였고, 그녀가 사망할 때 그 동일한 노예들을 그녀의 자녀들에게 반환하도록 그녀의 신탁에 위탁하였다.
quaesitum est, adgnata ex his an defuncti filii heredibus restituenda sint post mortem legatariae an remaneant apud heredes eius.
그 노예들로부터 나중에 태어난 자녀들이 수유자의 사망 후에 사망한 아들의 상속인들에게 반환되어야 하는지, 아니면 그녀의 상속인들에게 남아있어야 하는지가 질문되었다.
respondit ea, quae postea adgnata essent, uerbis fideicommissi non contineri.
답변하기를, 나중에 태어난 자녀들은 신탁유증의 문언에 포함되지 않는다.
§32.0.41.11Pater naturalis filiae suae ex testamento mariti eius fideicommissi debitor, cum ea mulier alii nuberet, non mandatu mulieris dotem marito eius dedit et sibi reddi eam stipulatus est, si sine liberis filia moreretur: mulier filiam suscepit: quaesitum est, an fideicommissum a patre exigere possit.
친아버지가 딸의 남편의 유언에 따라 딸에 대한 신탁유증의 채무자였는데, 그 여자가 다른 사람과 혼인할 때, 여자의 위임 없이 그녀의 남편에게 지참금을 주었고, 만일 딸이 자녀 없이 사망하면 그것이 자신에게 반환되도록 문답약정하였다. 여자가 딸을 출산하였다. 신탁유증을 아버지에게 청구할 수 있는지가 질문되었다.
respondit, si nec ratam habuisset dotem datam, superesse fideicommissi petitionem.
답변하기를, 만일 그녀가 지급된 지참금을 추인하지도 않았었다면, 신탁유증 청구권은 존속한다.
idem quaesiit, an, si pater accepto facere stipulationem uelit, mulieri persecutio fideicommissorum deneganda sit.
동일인이 질문하였다. 만일 아버지가 문답약정을 면제하고자 한다면, 여자에게 신탁유증의 청구가 거부되어야 하는가.
respondit supra responsum, eumque patrem, de quo quaereretur, si ita dedisset, ut mulier ratum haberet, posse condicere.
답변하기를, 위에서 답변한 바와 같으며, 질문된 그 아버지는 만일 여자가 추인할 것을 조건으로 지급했었다면 반환청구를 할 수 있다.
§32.0.41.12Seium maritum scripsit heredem eique substituit Appiam alumnam fideique heredis commisit, ut post mortem suam hereditatem eidem alumnae restitueret aut, si quid ante contigisset alumnae, tunc Ualeriano fratris filio restitueret eandem hereditatem.
그녀는 남편 세이우스를 상속인으로 지정하고 그에게 수양딸 아피아를 예비 상속인으로 지정하였으며, 상속인의 신탁에 위탁하여 그의 사망 후에 상속재산을 그 수양딸에게 반환하거나, 만일 그 전에 수양딸에게 무슨 일이 생겼다면 그때는 형제의 아들 발레리아누스에게 동일한 상속재산을 반환하도록 하였다.
quaesitum est, si Seius uiuus, quidquid ad eum ex hereditate peruenisset, alumnae restituisset, an secundum uoluntatem defunctae id fecisse uideretur: praesertim cum haec idem substituta esset.
만일 세이우스가 생전에 상속재산으로부터 자신에게 도달한 모든 것을 수양딸에게 반환했다면, 그가 피상속인의 유언에 따라 이를 행한 것으로 보아야 하는지가 질문되었다. 특히 그녀 자신이 예비 상속인으로 지정되어 있었기 때문에 더욱 그러하다.
respondit, si uiuo Seio Appia decessisset, non esse liberatum a fideicommisso Ualeriano relicto.
답변하기를, 세이우스가 생존해 있는 동안 아피아가 사망했다면, 발레리아누스에게 남겨진 신탁유증으로부터 면제되지 않는다.
§32.0.41.13Scaeuola respondit: cum heres scriptus rogatus esset, cum uolet, alii restituere hereditatem, interim non est compellendus ad fideicommissum.
스카에볼라는 답변하였다. 지정 상속인이 자신이 원할 때 다른 사람에게 상속재산을 반환하도록 청구받았을 경우, 그동안에는 신탁유증의 이행을 강제당하지 않는다.
CLAUDIUS: post mortem enim utique creditur datum.
클라우디우스: 왜냐하면 분명 사후에 지급된 것으로 생각되기 때문이다.
§32.0.41.14Heredis scripti fidei commisserat, ut Seiae uxori uniuersam restitueret hereditatem et uxoris fidei commisit in haec uerba: 'a te, Seia, peto, ut quidquid ad te ex hereditate mea peruenerit, exceptis his, si qua tibi supra legaui, reliquum omne reddas restituas Maeuiae infanti dulcissimae.
지정 상속인의 신탁에 아내 세이아에게 상속재산 전부를 반환하도록 위탁하였고, 아내의 신탁에 다음의 문언으로 위탁하였다. '세이아야, 네게 청하노니, 내 상속재산으로부터 네게 도달할 모든 것 중에서 만일 위에서 네게 유증한 것이 있다면 이를 제외한 나머지 전부를 가장 사랑스러운 아기 마에비아에게 넘겨주고 반환하도록 하라.
a qua Seia satis exigi ueto, cum sciam eam potius rem aucturam quam detrimento futuram'. quaesitum est, an statim Maeuia fideicommissum a Seia petere possit.
그리고 세이아로부터 담보가 요구되는 것을 나는 금지하는데, 그녀가 재산에 손해를 끼치기보다는 오히려 증식시킬 것임을 내가 알고 있기 때문이다.' 마에비아가 즉시 세이아로부터 신탁유증을 청구할 수 있는지가 질문되었다.
respondit nihil proponi, cur non possit.
답변하기를, 할 수 없다고 할 아무런 이유도 제시되어 있지 않다.

어휘·문법 주석

  1. §32.0.41.9pretio facto uiri boni arbitratu et hereditati illato — 탈격 절대(ablative absolute) 구문. "공정인(uiri boni)의 판정에 따라 가격이 결정되고 상속재산에 납입된 채"로 해석된다. 이 어구 전체가 주동사인 "transcribi uolo"에 걸리는 부대조건을 나타낸다.
  2. §32.0.41.12post mortem suam — 소유대명사 "suam"은 문맥상 유언자 본인이 아니라, 수탁자이자 상속인인 세이우스(Seius)의 죽음을 가리킨다. 신탁유증(fideicommissum)에서 수탁자가 사망할 때 차기 수혜자(여기서는 아피아)에게 재산을 반환하도록 하는 일반적인 조항이다.
  3. §32.0.41.13cum uolet — 직설법 미래 시제의 종속절. "그(상속인)가 원할 때에"라는 뜻으로, 반환 시기를 수탁자의 완전한 재량에 맡기는 문언이다. 이로 인해 스카에볼라는 "그동안(interim)"에는 이행을 강제당하지 않는다고 답변하고 있다.
  4. §32.0.41.14satis exigi ueto — 여기서 "satis"는 부사가 아니라 대격 명사 "satisdatio"(담보 제공)의 생략형으로, 피동 부정사 "exigi"의 주어(대격 부정사 구문에서의 대격)로 기능한다. 따라서 "담보가 요구되는 것을 나는 금지한다"로 해석된다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §32.0.41.9-32.0.41.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:32.0.41.9-32.0.41.14

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.