[LABEO libro secundo posteriorum a IAUOLENO epitomatorum. ] §32.0.29.prQui concubinam habebat, ei uestem prioris concubinae utendam dederat, deinde ita legauit: 'uestem, quae eius causa empta parata esset'.
[야볼레누스가 요약한 라베오의 유고집 제2권] 어떤 사람이 첩을 두고 있었고, 그녀에게 이전 첩의 의복을 사용하도록 주었는데, 그 후 다음과 같이 유증하였다.
Cascellius Trebatins negant ei deberi prioris concubinae causa parata, quia alia condicio esset in uxore.
"그녀를 위하여 구입되고 준비된 의복을." 카스켈리우스와 트레바티우스는 이전 첩을 위해 준비된 것이 그녀에게 급부되어야 한다는 점을 부정하는데, 아내의 경우에는 법적 지위가 다르기 때문이라는 이유에서이다.
Labeo id non probat, quia in eiusmodi legato non ius uxorium sequendum, sed uerborum interpretatio esset facienda idemque uel in filia uel in qualibet alia persona iuris esset.
라베오는 이를 인정하지 않는데, 이러한 종류의 유증에서는 아내에 관한 법적 규칙을 따를 것이 아니라 언어의 해석이 행해져야 하며, 딸이나 다른 어떤 사람의 경우에도 동일한 법이 적용되어야 하기 때문이다.
Labeonis sententia uera est.
라베오의 견해가 옳다.
§32.0.29.1Cum ita legatum esset, ut Titia uxor mea tantandem partem habeat quantulam unus heres, si non aequales partes essent heredum, Quintus Mucius et Gallus putabant maximam partem legatam esse, quia in maiore minor quoque inesset, Seruius Ofilius minimam, quia cum heres dare damnatus esset, in potestate eius esset, quam partem daret.
"내 아내 티티아가 한 명의 상속인과 동등한 몫을 가지도록 한다"라고 유증되었을 때, 만약 상속인들의 몫이 균등하지 않다면, 퀸투스 무키우스와 갈루스는 가장 큰 몫이 유증된 것이라고 생각했는데, 큰 것 안에는 작은 것도 포함되어 있기 때문이다. 세르비우스와 오필리우스는 가장 작은 몫이라고 생각했는데, 상속인이 급부하도록 의무지워졌을 때(패소 선고를 받았을 때), 어떤 몫을 줄 것인지는 그의 권한 내에 있기 때문이다.
Labeo hoc probat idque uerum est.
라베오는 이를 지지하며 이것이 옳다.
§32.0.29.2Cum ita legatum esset: 'quanta pecunia ex hereditate Titii ad me peruenit, tantam pecuniam heres meus Seiae dato', id legatum putat Labeo, quod acceptum in tabulis suis ex ea hereditate testator rettulisset: ceterum negat cauendum heredi a legatario, si quid forte postea eius hereditatis nomine heres damnatus esset.
"티티우스의 상속재산으로부터 내게 이른 만큼의 돈을, 나의 상속인은 세이아에게 주라"고 유증되었을 때, 라베오는 유언자가 그 상속재산으로부터 자신의 장부에 수령한 것으로 기록한 금액이 유증된 것이라고 생각한다. 그러나 그는 만약 나중에 상속인이 그 상속재산의 명목으로 행여 무언가 급부하도록 판결받더라도, 상속인이 수증자로부터 담보를 제공받아야 함을 부정한다.
ego contra puto, quia non potest uideri peruenisse ad heredem, quod eius hereditatis nomine praestaturus esset: idem Alfenus Uarus Seruio placuisse scribit, quod et uerum est.
나는 반대로 생각하는데, 그 상속재산의 명목으로 지급해야 할 것은 상속인에게 이른 것으로 볼 수 없기 때문이다. 알페누스 바루도 세르비우스가 그렇게 생각했다고 기록하고 있으며, 이는 참으로 옳다.
§32.0.29.3Si heres tibi seruo generaliter legato Stichum tradiderit isque a te euictus fuisset, posse te ex testamento agere Labeo scribit, quia non uidetur heres dedisse, quod ita dederat, ut habere non possis: et hoc uerum puto.
만약 상속인이 일반적으로 유증된 노예로서 당신에게 스티쿠스를 인도하였는데 그가 당신으로부터 추탈당했다면, 당신이 유언에 기한 소를 제기할 수 있다고 라베오는 쓰고 있으니, 당신이 가질 수 없는 방식으로 인도한 것은 상속인이 인도한 것으로 보이지 않기 때문이다. 그리고 나도 이것이 옳다고 생각한다.
sed hoc amplius ait debere te, priusquam iudicium accipiatur, denuntiare heredi: nam si aliter feceris, agenti ex testamento opponetur tibi doli mali exceptio.
그러나 그는 이에 더하여, 당신이 소송을 인수하기 전에 상속인에게 통지해야 한다고 말한다. 왜냐하면 다르게 행한다면, 유언에 기한 소를 제기하는 당신에게 악의의 항변이 대항될 것이기 때문이다.
§32.0.29.4'Si Stichus et Dama serui mei in potestate mea erunt cum moriar, tum Stichus et Dama liberi sunto et fundum illum sibi habento'. si alterum ex his post testamentum factum dominus alienasset uel manumississet, neutrum liberum futurum Labeo putat: sed Tubero eum, qui remansisset in potestate, liberum futurum et legatum habiturum putat.
"만약 나의 노예 스티쿠스와 다마가 내가 죽을 때 나의 지배 하에 있다면, 그때 스티쿠스와 다마는 자유인이 되고 저 토지를 자신들을 위해 취득하라." 만약 유언이 작성된 후 소유자가 이들 중 한 명을 처분하거나 해방했다면, 라베오는 둘 다 자유인이 되지 못할 것이라고 생각한다. 그러나 투베로는 지배 하에 남아 있던 자가 자유인이 되고 유증을 취득할 것이라고 생각한다.
Tuberonis sententiam uoluntati defuncti magis puto conuenire.
나는 투베로의 견해가 망인의 의사에 더 부합한다고 생각한다.