[IDEM libro uicesimo quaestionum. ] §31.0.70.prImperator Antoninus rescripsit legatarium, si nihil ex legato accepit, ei cui debet fideicommissum actionibus suis posse cedere nec id cogendum soluere.
〔같은 저자, 『질문집』 제20권에서〕 안토니누스 황제는 수증자가 유증으로부터 아무것도 받지 못했다면, 자신이 신탁유증의 채무를 지고 있는 상대방에게 자신의 소권을 양도할 수 있으며, 그것을 지급하도록 강제되지 않는다고 칙답하였다.
quid ergo si non totum, sed partem legati relicti restituere rogatus abstineat eo? utrum actionibus suis in totum cogetur cedere, an uero non nisi ad eam quantitatem, quae fideicommisso continetur? quod ratio suadet.
그렇다면 만약 그가 유증된 전액이 아니라 일부를 반환하라는 요청을 받았을 때 그 유증을 포기하였다면 어떠한가? 그는 자신의 소권을 전적으로 양도하도록 강제되는가, 아니면 오직 신탁유증에 포함된 그 수량의 한도 내에서만 양도하면 되는가? 이성이 권하는 것은 후자이다.
sed et si legatum perceperit, non amplius ex causa fideicommissi cogendus erit soluere, quam recepit.
그러나 또한 그가 유증을 수령하였다 하더라도, 신탁유증을 이유로 그가 지급하도록 강제되는 것은 자신이 수령한 금액을 초과하지 않는다.
§31.0.70.1Si centum legatis duplum restituere rogatus sit, ad summam legati uidebitur constituisse: si autem post tempus fideicommissum relictum sit, usurarum dumtaxat additamentum admittetur.
만약 100이 유증되면서 그 두 배를 반환하라는 요청을 받았다면, 유증의 총액 한도 내에서 설정된 것으로 간주될 것이다. 그러나 일정 기간이 지난 후에 신탁유증이 남겨진 것이라면, 기껏해야 이자의 가산만이 허용될 것이다.
nec mutanda sententia erit, quod forte legato percepto magnum emolumentum ex aliquo negotio consecutus est aut poenam stipulationis imminentem euasit.
그리고 그가 유증을 수령함으로써 우연히 어떤 거래로부터 큰 이득을 얻었거나, 닥쳐왔던 문답약정의 위약금을 면했다는 이유로 판단이 변경되어서는 안 된다.
haec ita, si quantitas cum quantitate conferatur.
이와 같은 것은 수량과 수량이 비교되는 경우의 일이다.
enimuero si pecunia accepta rogatus sit rem propriam, quamquam maioris pretii est, restituere, non est audiendus legatarius, legato percepto si uelit computare: non enim aequitas hoc probare patitur, si quod legatorum nomine perceperit legatarius offerat.
그러나 돈을 받은 상황에서 자신의 소유물(설령 그것이 더 높은 가치라 하더라도)을 반환하라는 요청을 받았을 때, 수증자가 유증을 수령해 놓고서 금액으로 정산하기를 원한다면 그의 주장은 받아들여져서는 안 된다. 왜냐하면 수증자가 유증의 명목으로 수령한 것을 제공하는 것을 공평이 허용하지 않기 때문이다.
§31.0.70.2Cum quidam filio suo ex parte herede instituto patruum eius coheredem ei dedisset et ab eo petisset, ut filium suum pro uirili portione filiis suis coheredem faceret: si quidem minus esset in uirili portione, quam fratris hereditas habuit, nihil amplius peti posse, quod si plus, etiam fructuum, quos patruus percepit uel, cum percipere potuerit, dolo non cepit, habendam esse rationem responsum est, non secus quam si centum milibus legatis rogetur post tempus maiorem quantitatem restituere.
어떤 사람이 자신의 아들을 일부 지분의 상속인으로 지정하고 그 아들의 숙부를 공동상속인으로 정한 뒤, 숙부에게 자신의 아들을 숙부의 자녀들과 두당 지분으로 공동상속인이 되게 해 달라고 청하였을 때, 만약 두당 지분에 포함된 것이 형제의 상속재산보다 적다면 그 이상의 것은 청구될 수 없지만, 만약 더 많다면 숙부가 수취하였거나 수취할 수 있었음에도 악의로 수취하지 않은 과실 역시 고려에 넣어야 한다고 답변되었다. 이는 10만이 유증된 상황에서 일정 기간 후에 더 많은 수량을 반환하라는 요청을 받은 경우와 다르지 않다.
§31.0.70.3Cum autem rogatus, quidquid ex hereditate supererit, post mortem suam restituere de pretio rerum uenditarum alias comparat, deminuisse quae uendidit non uidetur,
그러나 상속재산에서 남는 것은 무엇이든 자신의 사후에 반환하라는 요청을 받은 자가, 매각된 재산의 대금으로 다른 물건을 매입한 경우, 그는 자신이 매각한 것을 감소시킨 것으로 간주되지 않는다.