[IDEM libro decimo responsorum. ] §31.0.34.prTitia cum testamento facto decederet heredibus institutis Maeuia et Sempronio filiis suis ex aequis partibus, petit a Maeuia, ut Stichum seruum suum manumitteret, in haec uerba: 'a te autem, Maeuia filia carissima, peto, ut Stichum seruum tuum manumittas, cum in ministerio tuo tot capita seruorum tibi his codicillis legauero', nec legauit.
[같은 사람(모데스티누스)의 『답변집』 제10권에서.] 티티아는 유언을 작성하고 자신의 자녀들인 마에비아와 셈프로니우스를 동등한 지분의 상속인으로 지정하여 사망하면서, 마에비아에게 그녀의 노예 스티쿠스를 해방할 것을 다음의 언사로 청구하였다. "하지만 가장 사랑하는 딸 마에비아여, 내가 이 유언보충서로 너의 봉사를 위해 이만큼의 수의 노예들을 너에게 유증할 때에, 너로부터 너의 노예 스티쿠스를 해방해 줄 것을 청구한다." 그러나 그녀는 유증하지 않았다.
quaero, quid his uerbis relictum uideatur, cum, ut supra cautum est, duobus heredibus institutis defunctam testatricem et mancipia hereditaria duarum personarum fuisse, et codicillis nihil relictum sit de praestandis mancipiis nec possit utile fideicommissum putari, quod datum non sit, cum legasse se dixerit nec adiecerit legati speciem nec ab herede uti praestarentur mancipia petierit.
나는 이 언사로 무엇이 남겨진 것으로 보아야 하는지 묻는다. 위에서 규정된 바와 같이, 두 명의 상속인이 지정되어 사망한 여성 유언자와 공동상속재산의 노예들이 두 사람의 공유였다는 점, 그리고 유언보충서에서 제공되어야 할 노예들에 대해 아무것도 남겨지지 않았으며, 주어진 바가 없으므로 유효한 신탁유증으로 간주될 수도 없고, 자신이 유증했다고 말하면서 유증의 구체적인 종류를 덧붙이지도 않았고 상속인에게 노예들이 제공되도록 청구하지도 않았기 때문이다.
Modestinus respondit ex uerbis consultationi insertis Macuiam neque legati neque fideicommissi petitionem habere neque libertatem seruo suo dare compelli.
모데스티누스는 답변하였다. 자문에 삽입된 언사에 따르면, 마에비아는 유증 청구권도 신탁유증 청구권도 가지지 않으며, 자신의 노예에게 자유를 주도록 강제되지도 않는다.
§31.0.34.1Lucius Titius in testamento suo ita cauit: ‘Ὀκταβιάνῃ Στρατονίκῃ τῇ γλυκυτάτῃ μου θυγατρὶ χαίρειν.
루키우스 티티우스는 자신의 유언에서 다음과 같이 규정하였다. "가장 사랑하는 내 딸 옥타비아나 스트라토니케에게 문안한다.
Βούλομαι αὐτὴν παρ' ἑαυτῆς λαβεῖν χωρίον Γάζαν σὺν ταῖς ἐνθήκαις αὐτοῦ πάσαις.
나는 그녀가 자기 자신으로부터 가자의 토지를 그 모든 비품과 함께 취하기를 원한다.
Ὀκταβιανῷ Ἀλεξάνδρῳ τῷ γλυκυτάτῳ μου υἱῷ.
가장 사랑하는 내 아들 옥타비아누스 알렉산드로스에게.
Ἐξαίρετον βούλομαι αὐτὸν παρ' ἑαυτοῦ λαβεῖν σύγκτησιν ἀγωνόφορον Κομιάνην σὺν αἷς ἔχει ἐνθήκαις πάσαις'. quaero, an huiusmodi scriptura integrum praedium singulis datum esse uideatur an uero partem hereditariam dumtaxat contineat, cum inutiliter a semet ipso quemque eorum quam habebat partem accipere uoluit.
나는 그가 선취유증으로 자기 자신으로부터 코미아네의 경기 수익이 나는 공유지를 그것이 가진 모든 비품과 함께 취하기를 원한다." 나는 이러한 문면에 따라 토지 전부가 각자에게 주어진 것으로 보아야 하는지, 아니면 단지 상속 지분만을 포함하는지 묻는다. 왜냐하면 그들 각자가 자신이 가지고 있던 지분을 자기 자신으로부터 취하기를 원한 것은 무효이기 때문이다.
Modestinus respondit non sic interpretandam scripturam de qua quaeritur, ut fideicommissum inutile fiat.
모데스티누스는 답변하였다. 질문의 대상이 된 문면은 신탁유증이 무효가 되도록 해석되어서는 안 된다.
item quaero, si integrum praedium relictum esse uideatur, an pretium portionis fratri et coheredi soluendum sit, ut hoc ipso, quod a semet ipso accipere praecepit, pretio illato integrum habere eum uoluerit.
또한, 토지 전부가 남겨진 것으로 보아야 한다면, 자신으로부터 취하도록 명령했다는 바로 그 사실에 의해, 대금을 지급함으로써 그가 전부를 소유하기를 유언자가 원했다고 보아, 형제이자 공동상속인에게 그 지분의 대금이 지급되어야 하는지 묻는다.
item respondit ad solutionem pretii fideicommissarium minime compellendum.
똑같이 답변하였다. 신탁유증 수혜자는 대금 지급을 하도록 결코 강제되지 않는다.
§31.0.34.2Lucia Titia intestata moriens a filiis suis per fideicommissum alieno seruo domum reliquit: post mortem filii eius idem qui heredes cum diuiserunt hereditatem matris, diuiserunt etiam domum, in qua diuisione dominus serui fideicommissarii quasi testis adfuit: quaero, an fideicommissi persecutionem adquisitam sibi per seruum eo, quod interfuit diuisioni, amisisse uideatur.
루키아 티티아는 유언 없이 사망하면서 자식들을 통하여 신탁유증으로 타인의 노예에게 집을 남겼다. 그녀의 아들이 사망한 후, 상속인인 동일한 자들이 어머니의 유산을 분할할 때 집도 분할하였는데, 이 분할에 신탁유증 수혜 노예의 주인이 증인처럼 입회하였다. 나는 분할에 입회했다는 바로 그 사실로 인해, 노예를 통해 자신에게 취득된 신탁유증 추구권을 그가 상실한 것으로 보아야 하는지 묻는다.
Modestinus respondit fideicommissum ipso iure amissum non esse, quod ne repudiari quidem potest: sed nec per doli exceptionem summouetur, nisi euidenter apparuerit omittendi fideicommissi causa hoc eum fecisse.
모데스티누스느 답변하였다. 신탁유증은 법률상 상실되지 않는다. 왜냐하면 그것은 포기될 수조차 없기 때문이다. 그러나 그가 신탁유증을 포기할 목적으로 이 행위를 하였음이 명백히 드러나지 않는 한, 기망의 항변에 의해서도 배제되지 않는다.
§31.0.34.3Gaius Seius cum domum suam haberet et in praetorio uxoris suae transtulisset, quasdam res de domo sua in eodem praetorio transtulit ibique post multos dies decedens testamento uxorem suam heredem et alios complures reliquit.
가이우스 세이우스는 자신의 집을 소유하고 그것을 아내의 저택으로 옮겼을 때, 자신의 집에서 몇 가지 물품을 동일한 저택으로 옮겼고, 거기서 여러 날 후에 사망하면서 유언으로 아내와 다른 여러 사람을 상속인으로 남겼다.
quo testamento significauit uerba, quae infra scripta sunt: in primis sciant heredes mei nullam pecuniam esse penes uxorem meam, 'sed nec aliud quicquam: ideoque hoc nomine eam inquietari nolo'. quaero, an ea, quae uiuo eo in praetorio uxoris eius translata sunt, communi hereditati uindicari possint et an secundum uerba testamenti praescribi coheredibus possit a parte uxoris defuncti.
그 유언에서 그는 아래에 적힌 언사를 표시하였다. "무엇보다도 내 상속인들은 내 아내 수중에 어떤 돈도 없고, 다른 어떤 것도 없음을 알아야 한다. 그러므로 나는 그녀가 이 명목으로 괴롭힘을 당하지 않기를 원한다." 나는 그의 생전에 그의 아내 저택으로 옮겨진 물품들이 공동 유산으로 청구될 수 있는지, 그리고 유언의 언사에 따라 망자의 아내 측에서 공동상속인들에 대해 항변할 수 있는지 묻는다.
Modestinus respondit, si ea, quae in domum seu praetorium uxoris defunctus transtulit, praecipua ad eam pertinere uoluit, nihil proponi, cur uoluntate ipsius standum non sit, necesse igitur habet mulier talem noluntatem fuisse testatoris ostendere.
모데스티누스는 답변하였다. 만약 망자가 아내의 집 또는 저택으로 옮긴 물품들이 그녀에게 특유재산으로서 귀속되기를 원했다면, 그의 의사에 따라야 하지 않을 이유가 제시되지 않는다. 따라서 아내는 유언자에게 그러한 의사가 있었음을 증명해야 한다.
quod nisi fecerit, in hereditate mariti et haec remanere oportet.
만약 그렇게 하지 못한다면, 이 물품들 역시 남편의 유산 속에 남아 있어야 한다.