[ULPIANUS libro uicesimo primo ad Sabinum. ] §30.1.34.prPlane ubi transferre uoluit legatum in nouissimum, priori non debebitur, tametsi nouissimus talis sit, in cuius persona legatum non constitit.
[울피아누스 『사비누스 주해』 제21권] 분명히, 유언자가 유증을 가장 새로운 자에게 이전하기를 원한 경우에는, 설령 그 가장 새로운 자가 그 사람에 있어서 유증이 성립하지 않는 자라 할지라도, 이전의 자에게는 의무가 지워지지 않는다.
at si coniuncti disiunctiue commixti sint, coniuncti unius personae potestate funguntur.
그러나 공동지정된 자들과 개별지정된 자들이 혼합되어 있는 경우에는, 공동지정된 자들은 한 사람의 지위를 행한다.
§30.1.34.1Si eadem res saepius legetur in eodem testamento, amplius quam semel peti non potest sufficitque uel rem consequi uel rei aestimationem.
만약 동일한 물건이 동일한 유언에서 여러 번 유증된다면, 한 번을 초과하여 청구할 수 없으며, 물건 자체를 얻거나 물건의 평가액을 얻는 것으로 충분하다.
§30.1.34.2Sed si duorum testamentis mihi eadem res legata sit, bis petere potero, ut ex altero testamento rem consequar, ex altero aestimationem.
그러나 만약 두 사람의 유언에 의해 나에게 동일한 물건이 유증되었다면, 나는 두 번 청구할 수 있어, 한쪽 유언으로부터는 물건 자체를 얻고, 다른 쪽으로부터는 평가액을 얻을 수 있다.
§30.1.34.3Sed si non corpus sit legatum, sed quantitas eadem in eodem testamento saepius, diuus Pius rescripsit tunc saepius praestandam summam, si euidentissimis probationibus ostendatur testatorem multiplicasse legatum uoluisse: idemque et in fideicommisso constituit.
그러나 유증된 것이 특정 물건이 아니라, 동일한 수량이 동일한 유언에서 여러 번 유증된 경우, 신군 피우스는 유언자가 유증을 여러 배로 늘리기를 원했음이 극히 명백한 증거에 의해 밝혀진다면 그 금액은 여러 번 지급되어야 한다고 회답했다. 그리고 유언신탁에 대해서도 동일하게 규정했다.
eiusque rei ratio euidens est, quod eadem res saepius praestari non potest, eadem summa uolente testatore multiplicari potest.
그 일의 이유는 명백한데, 동일한 물건은 여러 번 지급될 수 없지만, 동일한 금액은 유언자가 원한다면 여러 배로 늘어날 수 있기 때문이다.
§30.1.34.4Sed hoc ita erit accipiendum, si non certum corpus nummorum saepius sit relictum, ut puta centum, quae in arca habet, saepius legauit: tunc enim fundo legato esse comparandum credo.
다만 이 점은 특정 화폐 더미가 여러 번 유증된 것이 아닌 경우에 이와 같이 해석되어야 한다. 예를 들어 상자 안에 있는 100을 여러 번 유증한 경우가 그러하다. 왜냐하면 그 경우에는 유증된 토지와 비교되어야 한다고 나는 믿기 때문이다.
§30.1.34.5Sed si pondus auri uel argenti saepius sit relictum, Papinianus respondit magis summae legato comparandum, merito, quoniam non species certa relicta uideatur.
그러나 만약 일정 중량의 금이나 은이 여러 번 유증되었다면, 파피니아누스는 특정 개체가 유증된 것으로 보이지 않으므로 금액의 유증과 비교되어야 한다고 회답했으며, 이는 당연한 일이다.
§30.1.34.6Proinde et si quid aliud est quod pondere numero mensura continetur saepius relictum, idem erit dicendum, id est saepius deberi, si hoc testator uoluerit.
따라서 중량, 개수, 용량으로 특정되는 다른 어떤 것이 여러 번 유증된 경우에도 동일하게 말해야 한다. 즉, 유언자가 이를 원했다면 여러 번 의무가 지워진다는 것이다.
§30.1.34.7Quod si rem emissem mihi legatam, usque ad pretium quod mihi abest competet mihi ex testamento actio.
이에 반해, 만약 나에게 유증된 물건을 내가 매수했다면, 나에게 결여된 가격에 이르기까지 나에게는 유언에 기한 소송이 인정된다.
§30.1.34.8Et multo magis hoc dicendum est, si duobus testamentis mihi eadem res legata sit, sed alter me restituere rogauerit uel ipsam rem uel aliud pro ea, aut si sub condicione legasset dandi quid pro ea: nam hactenus mihi abesse res uidetur, quatenus sum praestaturus.
그리고 두 개의 유언에 의해 나에게 동일한 물건이 유증되었으나, 한쪽 유언자가 나에게 그 물건 자체 또는 그것을 대신할 다른 것을 인도하도록 요청했거나, 혹은 그 물건 대신 무언가를 준다는 조건하에 유증한 경우에는 이 점이 훨씬 더 강하게 말해져야 한다. 왜냐하면 내가 지급하게 될 한도 내에서 나에게 그 물건이 결여된 것으로 보이기 때문이다.
§30.1.34.9Si coniunctim res legetur, constat partes ab initio fieri.
만약 공동으로 물건이 유증된다면, 지분은 처음부터 생긴다는 점이 확립되어 있다.
nec solum hi partem faciunt, in quorum persona constitit legatum, uerum hi quoque, in quorum persona non constitit legatum, ut puta si Titio et seruo proprio sine libertate.
그리고 그 사람에 있어서 유증이 성립한 사람들만이 지분을 형성하는 것이 아니라, 그 사람에 있어서 유증이 성립하지 않은 사람들 역시 마찬가지이다. 예를 들어 티티우스와, 자유해방을 동반하지 않은 자기 노예에게 유증된 경우가 그러하다.
§30.1.34.10Sed si in pupillari testamento alii eandem legauerit, quam mihi in suo testamento legauit, Iulianus scribit concursu partes nos habere: interim igitur partem habebit is, cui in suo testamento legauit.
그러나 만약 미성년피후견인 유언에서, 그 아버지가 자신의 유언에서 나에게 유증했던 것과 동일한 물건을 다른 사람에게 유증했다면, 율리아누스는 경합에 의해 우리가 지분을 갖는다고 쓰고 있다. 따라서 그동안은 아버지가 자신의 유언에서 유증한 상대방이 지분을 가질 것이다.
§30.1.34.11Si duobus sit legata, quorum alter heres institutus sit, a semet ipso ei legatum inutiliter uidetur, ideoque quod ei a se legatum est ad collegatarium pertinebit.
만약 두 사람에게 유증되었는데, 그중 한 사람이 상속인으로 지정되었다면, 그 자신으로부터 그 자신에 대한 유증은 무효인 것으로 보이며, 따라서 그 자신으로부터 그 자신에게 유증된 부분은 공동수증자에게 귀속될 것이다.
§30.1.34.12Inde dicitur, si duo sint heredes, unus ex uncia, alter ex undecim unciis, et eis fundus legatus sit, unciarium heredem undecim partes in fundo habiturum, coheredem unciam.
이로부터, 만약 두 명의 상속인이 있고 한 명이 12분의 1의 상속인, 다른 한 명이 12분의 11의 상속인이며 그들에게 토지가 유증되었다면, 12분의 1의 상속인은 그 토지에서 11의 지분을 가질 것이고, 공동상속인은 1의 지분을 가질 것이라고 말해진다.
§30.1.34.13Plane si alter ex legatariis heres extiterit heredi, a quo legatum erat relictum, non ideo minus partem collegatario faciet: retinet enim pro parte legatum.
물론, 만약 공동수증자 중 한 사람이 유증을 남긴 상속인의 상속인이 되었다 할지라도, 그 때문에 공동수증자에 대하여 지분을 형성하지 않게 되는 것은 아니다. 왜냐하면 그는 자신의 지분에 비례하여 유증을 유보하기 때문이다.
§30.1.34.14Si ita Titio legetur: 'fundum Seianum uel usum fructum eius sibi habeto', duo esse legata et arbitrio eius esse, an uelit usum fructum uindicare. §30.1.34.15Sed et si quis ita leget Titio: 'fundum do lego, ut eum pro parte habeat', mihi uidetur posse dici partem habiturum: uideri enim fundi appellatione non totum fundum, sed partem appellasse: nam et pars fundi fundus recte appellatur.
만약 티티우스에게 다음과 같이 유증되었다면: