[IDEM libro octauo institutionum. ] §30.1.114.11Diui Seuerus et Antoninus rescripserunt eum, qui rogatus est sub condicione fratris sui filiis restituere, ante diem fideicommissi cedentem ne quidem ex uoluntate eorum posse restituere his in potestate patris agentibus, cum possit die fideicommissi cedente sui iuris constitutis ipsis debere restitui vel, si aliquis ex his ante decesserit, non omnibus.
신군 세베루스와 안토니누스는, 어떤 조건 하에서 자신의 형제의 아들들에게 반환하도록 부탁받은 자는, 신탁유증의 권리 발생일 전에는 설령 그들의 동의가 있다 하더라도 그들이 가부장권 하에 있는 동안에는 그들에게 반환할 수 없다고 칙답하였다. 왜냐하면 신탁유증의 권리가 발생하는 날에는 그들 자신이 자권자가 되어 그들 자신에게 반환되어야 하거나, 혹은 그들 중 누군가가 그 전에 사망했다면 전원에게 반환되어서는 안 될 수도 있기 때문이다.
§30.1.114.12Idem principes rescripserunt filiis ante diem fideicommissi uenientem restitui hereditatem maternam necesse non esse, sed praestare heredem posse uolgarem cautionem aut, si praestare eam non poterit, mitti liberos in possessionem fideicommissi seruandi causa, ut pro pignore, non ut pro dominis possideant uel alienandi ius, sed ut pignus habeant, ut filius per patrem fructus consequatur et seruus per dominum.
같은 황제들은, 신탁유증의 기일이 도래하기 전에 어머니의 상속재산을 자녀들에게 반환할 필요는 없으나, 상속인은 통상의 담보를 제공할 수 있고, 만약 그가 이를 제공할 수 없다면 자녀들은 신탁유증을 보존하기 위해 점유를 허용받아, 소유자로서 점유하거나 처분권을 갖는 것이 아니라 질물로서 점유하도록, 즉 질권을 갖도록 해야 하니, 이로써 아들은 아버지를 통해, 노예는 주인을 통해 과실을 취득하도록 하라고 칙답하였다.
§30.1.114.13Cum erit rogatus, si sine liberis decesserit, per fideicommissum restituere, condicio defecisse uidebitur, si patri superuixerint liberi, nec quaeritur, an heredes exstiterint.
"만약 자녀 없이 사망한다면" 반환하도록 신탁유증에 의해 부탁받은 경우, 자녀들이 아버지보다 더 오래 생존했다면 조건은 불성취된 것으로 간주되며, 그들이 상속인이 되었는지는 묻지 않는다.
§30.1.114.14Diui Seuerus et Antoninus rescripserunt eos, qui testamento uetant quid alienari nec causam exprimunt, propter quam id fieri uelint, nisi inuenitur persona, cuius respectu hoc a testatore dispositum est, nullius esse momenti scripturam, quasi nudum praeceptum reliquerint, quia talem legem testamento non possunt dicere: quod si liberis aut posteris aut libertis aut heredibus aut aliis quibusdam personis consulentes eiusmodi uoluntatem significarent, eam seruandam esse, sed haec neque creditoribus neque fisco fraudi esse: nam si heredis propter testatoris creditores bona uenierunt, fortunam communem fideicommissarii quoque sequuntur.
신군 세베루스와 안토니누스는, 유언에서 어떤 것도 처분하지 못하도록 금지하면서 그렇게 하기를 원하는 이유를 밝히지 않은 자들에 대하여, 이 처분이 유언자에 의해 고려된 대상인 특정 인물이 발견되지 않는 한, 그 기재는 아무런 효력이 없으며 마치 그들이 속 빈 명령을 남긴 것과 같다고 칙답하였다. 왜냐하면 그들은 유언에 그러한 법을 정할 수 없기 때문이다. 그러나 만약 그들이 자녀나 후손, 해방자유인, 상속인 또는 다른 특정 인물들의 이익을 고려하여 그러한 의사를 표시한 것이라면 그것은 준수되어야 한다. 다만 이것이 채권자나 국고에 손해가 되어서는 안 된다. 왜냐하면 유언자의 채권자들 때문에 상속인의 재산이 매각되었다면, 신탁수익자 역시 공통의 운명을 따르기 때문이다.
§30.1.114.15Cum pater filio herede instituto, ex quo tres habuerat nepotes, fideicommisit, ne fundum alienaret et ut in familia relinqueret, et filius decedens duos heredes instituit, tertium exheredauit, eum fundum extraneo legauit, diui Seuerus et Antoninus rescripserunt uerum esse non paruisse uoluntati defuncti filium.
아버지가 아들(그로부터 세 명의 손자를 얻었다)을 상속인으로 지정하면서, 토지를 처분하지 말고 가족 안에 남겨두도록 신탁유증하였고, 그 아들이 사망하면서 둘을 상속인으로 지정하고 셋째를 배제한 채 그 토지를 외인에게 유증한 경우, 신군 세베루스와 안토니누스는 아들이 사망한 자의 뜻을 따르지 않은 것이 사실이라고 칙답하였다.
§30.1.114.16Sed et si, cum duos exheredauit, unum heredem instituit, fundum extraneo legauit, ut putat Marcellus posse exheredatos petere fideicommissum.
그러나 그가 둘을 배제하고 한 명을 상속인으로 지정하면서 토지를 외인에게 유증한 경우에도 마찬가지이며, 마르켈루스가 생각하듯 배제된 자들은 신탁유증을 청구할 수 있다.
quod euenit et si uiuus filios emancipasset et postea fundum alienasset.
이 일은 그가 살아생전에 아들들을 해방하였고 그 후에 토지를 처분한 경우에도 발생한다.
§30.1.114.17Sed si omnes filii heredes instituti sint ex disparibus partibus, non possunt petere fideicommissum ex minore parte scripti, ut uiriles, non hereditarias partes in eo habeant: uerum est enim in familia reliquisse, licet uni reliquisset.
그러나 모든 아들들이 상이한 지분으로 상속인으로 지정되었다면, 더 적은 지분으로 기재된 자들은 그 토지에 대해 상속 지분이 아니라 균등한 지분을 갖기 위해 신탁유증을 청구할 수 없다. 왜냐하면 비록 한 사람에게 남겼을지라도 가족 안에 남겨둔 것은 사실이기 때문이다.
§30.1.114.18Item si unum heredem instituisset nec quicquam legasset, exheredati nihil interim, quamdiu in familia res est, petere possunt.
마찬가지로, 만약 그가 한 명만을 상속인으로 지정하고 아무것도 유증하지 않았다면, 배제된 자들은 그 물건이 가족 안에 있는 한 당분간 아무것도 청구할 수 없다.
§30.1.114.19Interdum etiam cum lucro heredis moritur seruus legatus uel per fideicommissum relictus, ueluti si alienus uel licet proprius, pluribus tamen separatim ita relictus, ut unusquisque in solidum capit, scilicet si sine culpa heredis mortuus sit.
때로는 유증되거나 신탁유증을 통해 남겨진 노예가 상속인의 이익이 되며 사망하기도 하니, 예를 들어 타인의 노예이거나, 비록 자신의 노예일지라도 여러 사람에게 각각 개별적으로 남겨져 각자가 전부를 취득하게 되어 있는 경우로, 물론 상속인의 과실 없이 사망한 때이다.