[IDEM libro decimo ad edictum. ] §3.5.5.prItem si, cum putaui a te mihi mandatum, negotia gessi, et hic nascitur negotiorum gestorum actio cessante mandati actione.
[같은 저자, 고시 주해 제10권] 마찬가지로, 내가 당신으로부터 위임을 받았다고 생각하고 사무를 관리한 경우에도, 위임 소송은 발생하지 않으므로 여기서 사무관리 소송이 발생한다.
idem est etiam, si pro te fideiussero, dum puto mihi a te mandatum esse.
내가 당신으로부터 위임을 받았다고 생각하고 당신을 위해 보증을 선 경우에도 마찬가지이다.
§3.5.5.1Sed et si, cum putaui Titii negotia esse cum essent Sempronii, ea gessi, solus Sempronius mihi actione negotiorum gestorum tenetur.
그러나 또한, 센프로니우스의 사무였던 것을 티티우스의 것으로 생각하고 내가 관리한 경우에도, 센프로니우스만이 나에 대해 사무관리 소송으로 의무를 진다.
§3.5.5.2Iulianus libro tertio digestorum scribit, si pupilli tui negotia gessero non mandatu tuo, sed ne tutelae iudicio tenearis, negotiorum gestorum te habebo obligatum: sed et pupillum, modo si locupletior fuerit factus.
율리아누스는 『학설휘찬』 제3권에서 다음과 같이 쓰고 있다. 만약 내가 당신의 피후견인의 사무를, 당신의 위임에 의해서가 아니라 당신이 후견 소송에 의해 책임을 지지 않도록 하기 위해 관리했다면, 나는 당신에 대해 사무관리 소송으로 의무를 지우게 될 것이다. 그러나 피후견인에 대해서도, 그가 이로 인해 더 부유해진 한도 내에서는 마찬가지이다.
§3.5.5.3Item si procuratori tuo mutuam pecuniam dedero tui contemplatione, ut creditorem tuum uel pignus tuum liberet, aduersus te negotiorum gestorum habebo actionem, aduersus eum cum quo contraxi nullam.
마찬가지로, 만약 내가 당신의 대리인에게 당신을 배려하여 당신의 채권자를 변제하게 하거나 당신의 질물을 해방하게 하기 위해 소비대차로 금전을 주었다면, 나는 당신에 대해 사무관리 소송을 제기할 수 있지만, 나와 계약을 맺은 자에 대해서는 아무런 소송도 가질 수 없다.
quid tamen si a procuratore tuo stipulatus sum? potest dici superesse mihi aduersus te negotiorum gestorum actionem, quia ex abundanti hanc stipulationem interposui.
그러나 만약 내가 당신의 대리인으로부터 문답계약을 맺었다면 어떻게 되는가? 나에게는 당신에 대한 사무관리 소송이 여전히 남아있다고 말할 수 있다. 왜냐하면 나는 이 문답계약을 예방책으로 개입시켰기 때문이다.
§3.5.5.4Si quis pecuniam uel aliam quandam rem ad me perferendam acceperit: quia meum negotium gessit, negotiorum gestorum mihi actio aduersus eum competit.
만약 누군가가 나에게 전달하기 위해 금전 또는 다른 물건을 받았다면, 그는 나의 사무를 관리한 것이므로 나에게는 그에 대한 사무관리 소송이 인정된다.
§3.5.5.5Sed et si quis negotia mea gessit non mei contemplatione, sed sui lucri causa, Labeo scripsit suum eum potius quam meum negotium gessisse (qui enim depraedandi causa accedit, suo lucro, non meo commodo studet): sed nihilo minus, immo magis et is tenebitur negotiorum gestorum actione.
그러나 또한 누군가가 나를 배려해서가 아니라 자기의 이익을 위해 나의 사무를 관리한 경우에 대해, 라베오는 그가 나의 사무라기보다는 오히려 자기의 사무를 관리한 것이라고 썼다(약탈할 목적으로 접근하는 자는 나의 편익이 아니라 자기의 이익을 추구하기 때문이다). 그러나 그럼에도 불구하고, 아니 오히려 그렇기 때문에 그 역시 사무관리 소송으로 의무를 진다.
ipse tamen si circa res meas aliquid impenderit, non in id quod ei abest, quia improbe ad negotia mea accessit, sed in quod ego locupletior factus sum habet contra me actionem.
그러나 그 자신이 나의 재산에 관하여 무언가 비용을 지출했다면, 그는 나의 사무에 부당하게 착수했기 때문에 자신이 잃은 금액에 대해서가 아니라, 내가 더 부유해진 금액의 한도 내에서 나에 대한 소송을 가진다.
§3.5.5.6Si quis ita simpliciter uersatus est, ut suum negotium in suis bonis quasi meum gesserit, nulla ex utroque latere nascitur actio, quia nec fides bona hoc patitur.
만약 누군가가 단순히 오인하여, 자기 재산 안의 자기 사무를 마치 나의 사무인 것처럼 처리했다면, 양방으로부터 어떠한 소송도 발생하지 않는다. 신의성실이 이를 허용하지 않기 때문이다.
quod si et suum et meum quasi meum gesserit, in meum tenebitur: nam et si cui mandauero, ut meum negotium gerat, quod mihi tecum erat commune, dicendum esse Labeo ait, si et tuum gessit sciens, negotiorum gestorum eum tibi teneri.
그러나 만약 그가 자기 사무와 나의 사무를 모두 마치 나의 사무인 것처럼 처리했다면, 그는 나의 사무에 관해 의무를 진다. 왜냐하면 내가 누군가에게 나와 당신 사이에 공통된 나의 사무를 처리하도록 위임한 경우에 대해, 만약 그가 이를 알면서 당신의 사무도 처리했다면, 그는 당신에 대해 사무관리 소송으로 의무를 진다고 말해야 한다고 라베오가 밝히고 있기 때문이다.
§3.5.5.7Si quis quasi seruus meus negotium meum gesserit, cum esset uel libertus uel ingenuus, dabitur negotiorum gestorum actio.
만약 누군가가 해방자유인 또는 자유출생인임에도 불구하고, 마치 나의 노예인 것처럼 나의 사무를 관리했다면, 사무관리 소송이 허용될 것이다.
§3.5.5.8Sed si ego tui filii negotia gessero uel serui, uideamus, an tecum negotiorum gestorum habeam actionem.
그러나 만약 내가 당신의 아들의 사무를 관리한 경우 또는 노예의 사무를 관리한 경우, 내가 당신에 대해 사무관리 소송을 가질 수 있는지 살펴보자.
et mihi uidetur uerum, quod Labeo distinguit et Pomponius libro uicensimo sexto probat, ut si quidem contemplatione tui negotia gessi peculiaria, tu mihi tenearis: quod si amicitia filii tui uel serui, uel eorum contemplatione, aduersus patrem uel dominum de peculio dumtaxat dandam actionem.
그리고 라베오가 구별하고 폼포니우스가 제26권에서 승인한 다음의 견해가 타당하다고 나에게는 생각된다. 즉, 만약 내가 당신을 배려하여 특유재산에 관한 사무를 관리했다면 당신이 나에게 의무를 지지만, 만약 당신의 아들이나 노예와의 우정 때문에 또는 그들을 배려하여 관리했다면, 아버지나 주인에 대해서는 특유재산의 한도 내에서만 소송이 허용되어야 한다는 것이다.
idemque est et si sui iuris esse eos putaui.
그들이 자권자라고 내가 생각한 경우에도 마찬가지이다.
nam et si seruum r n necessarium emero filio tuo et tu ratum habueris, nihil agitur ratihabitione eodem loco Pomponius scribit hoc adiecto, quod putat, etsi nihil sit in peculio, quoniam plus patri dominoue debetur, et in patrem dandam actionem, in quantum locupletior ex mea administratione factus sit.
왜냐하면 내가 당신의 아들을 위해 필요한 노예(또는 물건)를 사고 당신이 이를 추인했다 하더라도, 추인에 의해서는 아무런 효력도 생기지 않는다고 폼포니우스는 같은 곳에서 쓰고 있으며, 이에 더하여 그가 생각하기를, 비록 특유재산에 아무것도 없더라도(아버지나 주인에게 더 많은 채무가 있기 때문에), 나의 관리에 의해 그가 얼마나 부유해졌는지의 한도 내에서는 아버지에 대해서도 소송이 허용되어야 한다고 덧붙이고 있기 때문이다.