[PAPINIANUS libro secundo responsorum. ] §3.5.30.prLiberto uel amico mandauit pecuniam accipere mutuam: cuius litteras creditor secutus contraxit et fideiussor interuenit: etiamsi pecunia non sit in rem eius uersa, tamen dabitur in eum negotiorum gestorum actio creditori uel fideiussori, scilicet ad exemplum institoriae actionis.
[파피니아누스, 답변록 제2권] 어떤 사람이 자신의 해방노예나 친구에게 차용금을 수령하도록 위임하였다. 채권자는 그의 서한을 신뢰하여 계약을 체결하였고, 보증인이 개입하였다. 비록 그 돈이 그의 이익을 위해 사용되지 않았더라도, 그럼에도 불구하고 채권자나 보증인에게 그에 대한 사무관리의 소가 부여될 것이니, 즉 점포관리인 소송의 예에 따르는 것이다.
§3.5.30.1Inter negotia Sempronii, quae gerebat, ignorans Titii negotium gessit: ob eam quoque speciem Sempronio tenebitur, sed ei cautionem indemnitatis officio iudicis praeberi necesse est aduersus Titium, cui datur actio.
자신이 처리하던 셈프로니우스의 사무 중에, 모르고 티티우스의 사무를 처리하였다. 이 사례에 의해서도 그는 셈프로니우스에게 책임을 지게 되지만, 법관의 직무에 의해, 소송이 부여되는 상대방인 티티우스에 대하여 그에게 손실보전의 담보가 제공될 필요가 있다.
idem in tutore iuris est.
후견인의 경우에도 동일한 법리가 존재한다.
§3.5.30.2Litem in iudicium deductam et a reo desertam frustratoris amicus ultro egit, causas absentiae eius allegans iudici: culpam contraxisse non uidebitur, quod sententia contra absentem dicta ipse non prouocauit.
소송이 제기되었으나 피고에 의해 방치된 소송을, 지연을 꾀하는 피고의 친구가 자발적으로 수행하여 법관에게 그의 불출석 사유를 주장하였다. 불출석한 자에 대해 내려진 판결에 대해 그 자신이 상소하지 않았다는 사실로 인해 그가 과실을 범한 것으로 여겨지지는 않을 것이다.
ULPIANUS notat: hoc uerum est, quia frustrator condemnatus est: ceterum si amicus, cum absentem defenderet condemnatus, negotiorum gestorum aget, poterit ei imputari, si cum posset non appellasset.
울피아누스는 주석한다. 이것은 지연을 꾀하는 자 자신이 패소 판결을 받았기 때문에 참되다. 그러나 만일 친구가 불출석자를 방어하던 중에 패소하여 사무관리의 소를 제기하는 경우, 상소할 수 있었음에도 하지 않았다면 그것이 그의 책임으로 돌려질 수 있다.
§3.5.30.3Qui aliena negotia gerit, usuras praestare cogitur eius scilicet pecuniae, quae purgatis necessariis sumptibus superest.
타인의 사무를 처리하는 자는 필요한 비용을 정산하고 남은 돈에 대하여 당연히 이자는 지급할 의무를 진다.
§3.5.30.4Libertos certam pecuniam accipere testator ad sumptum monumenti uoluit: si quid amplius fuerit erogatum, iudicio negotiorum gestorum ab herede non recte petetur nec iure fideicommissi, cum uoluntas finem erogationis fecerit.
유언자는 해방노예들이 묘비 건립 비용으로 일정한 돈을 받기를 원했다. 만일 그 이상의 금액이 지출되었다면, 사무관리의 소로써도 신탁유증의 권리로써도 상속인에게 정당하게 청구할 수 없으니, 유언이 지출의 한도를 정했기 때문이다.
§3.5.30.5Tutoris heres impubes filius ob ea, quae tutor eius in rebus pupillae paternae gessit, non tenetur, sed tutor proprio nomine iudicio negotiorum gestorum conuenietur.
후견인의 상속인인 미성년 아들은 그의 후견인이 아버지의 피후견녀의 재산에서 처리한 일들에 대해 책임을 지지 않으나, 그 후견인 자신이 고유한 이름으로 사무관리의 소에 의해 피고로 소환될 것이다.
§3.5.30.6Quamquam mater filii negotia secundum patris uoluntatem pietatis fiducia gerat, tamen ius actoris periculo suo litium causa constituendi non habebit, quia nec ipsa filii nomine recte agit aut res bonorum eius alienat uel debitorem impuberis accipiendo pecuniam liberat.
비록 어머니가 아버지의 뜻에 따라 모성적 애정의 신뢰에 기초하여 아들의 사무를 처리하더라도, 그녀는 자기 위험 부담으로 소송을 위해 소송대리인을 선임할 권리를 갖지 못할 것이니, 그녀 자신도 아들의 이름으로 정당하게 소송을 제기하거나 그의 재산을 처분하거나 미성년자의 채무자로부터 돈을 수령하여 면제해 줄 수 없기 때문이다.
§3.5.30.7Uno defendente causam communis aquae sententia praedio datur: sed qui sumptus necessarios ac probabiles in communi lite fecit, negotiorum gestorum actionem habet.
공유 수리에 관한 소송을 한 사람이 방어함으로써 판결이 토지에 주어지지만, 공유 소송에서 필요하고 타당한 비용을 지출한 자는 사무관리의 소를 가진다.