[ULPIANUS libro sexto ad edictum. ] §3.2.11.prLiberorum autem et parentium luctus impedimento nuptiis non est.
[울피아누스, 『고시주해』 제6권] 그러나 자녀나 부모의 상은 결혼의 장애가 되지 않는다.
§3.2.11.1Etsi talis sit maritus, quem more maiorum lugeri non oportet, non posse eam nuptum intra legitimum tempus collocari: praetor enim ad id tempus se rettulit, quo uir elugeretur: qui solet elugeri propter turbationem sanguinis.
설령 남편이 조상의 관습에 따라 상을 치러야 할 필요가 없는 그러한 사람일지라도, 그녀는 법정 기간 내에 시집갈 수 없다. 왜냐하면 법무관(프라이토르)은 남편의 상을 치러야 하는 그 기간을 기준으로 삼았기 때문인데, 남편이란 혈통의 혼란 때문에 보통 상을 치르는 대상이기 때문이다.
§3.2.11.2Pomponius eam, quae intra legitimum tempus partum ediderit, putat statim posse nuptiis se collocare: quod uerum puto.
폼포니우스는 법정 기간 내에 출산한 여성은 즉시 결혼할 수 있다고 생각하며, 나도 이것이 옳다고 생각한다.
§3.2.11.3Non solent autem lugeri, ut Neratius ait, hostes uel perduellionis damnati nec suspendiosi nec qui manus sibi intulerunt non taedio uitae, sed mala conscientia: si quis ergo post huiusmodi exitum mariti nuptum se collocauerit, infamia notabitur.
그러나 네라티우스가 말하듯이, 공적이나 대역죄로 유죄 판결을 받은 자들, 목을 맨 자들, 그리고 삶에 대한 염증이 아니라 악한 양심(죄책감) 때문에 스스로 목숨을 끊은 자들에 대해서는 보통 상을 치르지 않는다. 그러므로 만일 어떤 여성이 남편의 이러한 죽음 이후에 시집을 간다면, 그녀는 불명예의 낙인이 찍힐 것이다.
§3.2.11.4Notatur etiam 'qui eam duxit', sed si sciens: ignorantia enim excusatur non iuris, sed facti.
그녀를 아내로 맞이한 자 역시, 알고서 그랬다면 불명예의 낙인이 찍힌다. 왜냐하면 법의 부지가 아니라 사실의 부지가 면책되기 때문이다.
excusatur qui iussu eius, in cuius potestate erat, duxerit, et ipse, qui passus est ducere, notatur, utrumque recte: nam et qui obtemperauit, uenia dignus est et qui passus est ducere, notari ignominia.
자신이 그 권력 하에 있던 자의 명령에 따라 아내로 맞이한 자는 면책되며, 아내로 맞이하는 것을 허락한 자 자신이 낙인이 찍히는데, 이는 둘 다 옳다. 왜냐하면 복종한 자는 용서받아 마땅하고, 아내로 맞이하는 것을 허락한 자는 불명예의 낙인이 찍히는 것이 당연하기 때문이다.