[PAPINIANUS libro tertio decimo quaestionum. ] §28.7.28.prSi filius sub condicione heres erit et nepotes ex eo substituantur, cum non sufficit sub qualibet condicione filium heredem institui, sed ita demum testamentum ratum est, si condicio fuit in filii potestate, consideremus, numquid intersit, quae condicio fuerit adscripta, utrum quae moriente filio impleri non potuit, ueluti 'si Alexandriam ierit, filius heres esto' isque Romae decessit, an uero quae potuit etiam extremo uitae momento impleri, ueluti 'si Titio decem dederit, filius heres esto', quae condicio nomine filii per alium impleri potest.
[파피니아누스, 질문집 제13권.] 만약 아들이 조건부로 상속인이 되고 그로부터 태어난 손자들이 예비상속인으로 지정되어 있는 경우, 아들이 어떠한 조건 하에서든 상속인으로 지정되는 것만으로는 충분하지 않고 조건이 아들의 권능 내에 있었을 때에야 비로소 유언이 유효하게 되므로, 부가된 조건이 무엇인지에 따라 차이가 있는지 살펴보자. 즉, 아들이 사망함으로써 이행될 수 없게 된 조건(예컨대 “만약 알렉산드리아로 간다면 아들을 상속인으로 하라”고 되어 있으나 그가 로마에서 사망한 경우)인지, 아니면 생애의 마지막 순간에라도 이행될 수 있었던 조건(예컨대 “만약 티티우스에게 10을 준다면 아들을 상속인으로 하라”는 조건으로, 이는 아들의 이름으로 타인에 의해서도 이행될 수 있는 것임)인지이다.
nam superior quidem species condicionis admittit uiuo filio nepotes ad hereditatem, qui si neminem substitutum haberet, dum moritur, legitimus patri heres exstiterit, argumentoque est, quod apud Seruium quoque relatum est: quendam enim refert ita heredem institutum, si in Capitolium ascenderit, quod si non ascendisset, legatum ei datum, eumque antequam ascenderet mortem obisse: de quo respondit Seruius condicionem morte defecisse ideoque moriente eo legati diem cessisse.
왜냐하면 전자의 종류의 조건은 아들이 생존해 있는 동안에 손자들을 상속으로 받아들이기 때문이다. 이 아들은 만약 예비상속인을 아무도 두지 않았더라면 그가 사망할 때에 그의 아버지를 위한 법정상속인으로 나타났을 것이다. 그리고 세르비우스에게서 전해지는 내용도 그 증거가 된다. 그는 어떤 사람이 “만약 카피톨리움에 오른다면”이라는 조건으로 상속인 지정되었고, 만약 오르지 않는다면 그에게 유증이 주어지기로 되어 있었는데, 그가 오르기 전에 사망한 사례를 전하고 있다. 이에 대해 세르비우스는 조건이 사망으로 인해 불성취로 끝났으며, 따라서 그의 사망으로 유증의 효력이 발생하였다고 답변하였다.
altera uero species condicionis uiuo filio non admittit nepotes ad hereditatem, qui substituti si non essent, intestato auo heredes existerent: neque enim filius uideretur obstitisse, post cuius mortem patris testamentum destituitur, quemadmodum si exheredato eodem filio nepotes, cum filius moreretur, heredes fuissent instituti.
반면에 후자의 종류의 조건은 아들이 생존해 있는 동안에 손자들을 상속으로 받아들이지 않는다. 이 손자들은 만약 예비상속인으로 지정되지 않았더라면, 할아버지가 유언 없이 사망했을 때 상속인으로 나타났을 것이다. 왜냐하면 그 사망 후에 아버지의 유언이 실효되는 아들이 상속을 방해한 것으로 여겨지지는 않을 것이기 때문이며, 이는 아들이 상속에서 배제되고 그 아들이 사망할 때 손자들이 상속인으로 지정된 경우와 마찬가지이다.