[ULPIANUS libro quinto ad Sabinum. ] §28.5.9.prQuotiens uolens alium heredem scribere alium scripserit in corpore hominis errans, ueluti 'frater meus' 'patronus meus', placet neque eum heredem esse qui scriptus est, quoniam uoluntate deficitur, neque eum quem uoluit, quoniam scriptus non est.
[ULPIANUS libro quinto ad Sabinum.] 누군가가 어떤 사람을 상속인으로 기재하기를 원하면서도, 인격의 동일성에 관해 착오를 일으켜 예를 들어 '나의 형제', '나의 보호자'와 같이 다른 사람을 기재했을 때는 언제나, 기재된 자는 의사가 결여되었기 때문에 상속인이 되지 못하고, 그가 원했던 자도 기재되지 않았기 때문에 상속인이 되지 못한다고 판단된다.
§28.5.9.1Et si in re quis errauerit, ut puta dum uult lancem relinquere, uestem leget, neutrum debebit hoc, siue ipse scripsit siue scribendum dictauerit.
또한 만약 누군가가 목적물에 관해 착오를 일으켜, 예를 들어 큰 대접을 유증하기를 원하면서도 의복을 유증한 경우, 그가 스스로 썼든 구술했든 간에 어느 쪽도 의무로 지워지지 않는다.
§28.5.9.2Sed si non in corpore errauit, sed in parte, puta si, cum dictasset ex semisse aliquem scribi, ex quadrante sit scriptus, Celsus libro duodecimo quaestionum, digestorum undecimo posse defendi ait ex semisse heredem fore, quasi plus nuncupatum sit, minus scriptum: quae sententia rescriptis adiuuatur generalibus.
그러나 인격의 동일성에서가 아니라 분량(지분)에서 착오를 일으킨 경우, 예를 들어 누군가를 2분의 1 지분으로 기재하도록 구술했는데 4분의 1 지분으로 기재된 경우, 켈수스는 『의문집』 제12권 및 『학설집』 제11권에서, 더 많이 구두로 선언되고 더 적게 기재된 것으로 보아 2분의 1 지분으로 상속인이 될 것이라고 주장될 수 있다고 말한다. 이 견해는 일반 칙답들에 의해 지지를 받는다.
idemque est et si ipse testator minus scribat, cum plus uellet adscribere.
유언자 자신이 더 많이 가산하여 쓰기를 원했으나 더 적게 쓴 경우에도 마찬가지이다.
§28.5.9.3Sed si maiorem adscripserit testamentarius uel (quod difficilius est probatione) ipse testator, ut pro quadrante semissem, Proculus putat ex quadrante fore heredem, quoniam inest quadrans in semisse: quam sententiam et Celsus probat.
그러나 만약 유언 서기 또는 (입증하기는 더 어렵지만) 유언자 자신이, 예를 들어 4분의 1 대신에 2분의 1과 같이 더 큰 지분을 가산하여 기재했다면, 프로쿨루스는 2분의 1 속에 4분의 1이 포함되어 있으므로 4분의 1 지분으로 상속인이 될 것이라고 생각한다. 켈수스 역시 이 견해를 승인한다.
§28.5.9.4Sed et si quis pro centum ducenta per notam scripsisset, idem iuris est: nam et ibi utrumque scriptum est et quod uoluit et quod adiectum est: quae sententia non est sine ratione.
그러나 또한 누군가가 기호를 통해 100 대신 200이라고 적었다 하더라도 동일한 법이 적용된다. 왜냐하면 거기서도 그가 원했던 것과 덧붙여진 것 둘 다 적혀 있기 때문이다. 이 견해는 이유가 없는 것이 아니다.
§28.5.9.5Tantundem Marcellus tractat et in eo, qui condicionem destinans inserere non addidit: nam et hunc pro non instituto putat: sed si condicionem addidit dum nollet, detracta ea heredem futurum nec nuncupatum uideri quod contra uoluntatem scriptum est: quam sententiam et ipse et nos probamus.
마르켈루스는 조건을 삽입하려고 예정하고서도 추가하지 않은 자에 관해서도 똑같이 취급한다. 왜냐하면 그 역시 지정되지 않은 자로 생각하기 때문이다. 그러나 만약 원하지 않는데도 조건을 추가했다면, 그 조건이 제거된 채 상속인이 될 것이며, 의사에 반하여 기재된 것은 구두로 선언된 것으로 보지 않는다. 이 견해를 그 자신도 우리도 승인한다.
§28.5.9.6Idem tractat et si testamentarius contra uoluntatem testatoris condicionem detraxit uel mutauit, heredem non futurum, sed pro non instituto habendum.
그는 또한 만약 유언 서기가 유언자의 의사에 반하여 조건을 제거하거나 변경했다면, 상속인이 되지 못하고 지정되지 않은 자로 취급되어야 한다고 다룬다.
§28.5.9.7Sed si, cum Primum heredem ex parte dimidia scribere destinasset, Primum et Secundum scripsit, solus Primus scriptus heres uidebitur et solus heres existet quasi ex parte dimidia institutus.
그러나 만약 프리무스를 2분의 1 지분으로 상속인으로 기재할 예정이었는데 프리무스와 세쿤두스를 기재했다면, 프리무스만이 기재된 상속인으로 간주될 것이며, 그만이 마치 2분의 1 지분으로 지정된 것처럼 상속인으로 존재하게 될 것이다.
§28.5.9.8Si quis nomen heredis quidem non dixerit, sed indubitabili signo eum demonstrauerit, quod paene nihil a nomine distat, non tamen eo, quod contumeliae causa solet addi, ualet institutio.
만약 누군가가 상속인의 이름을 말하지는 않았지만, 이름과 거의 다를 바 없는 확실한 징표로 그를 지시했다면, 모욕할 목적으로 덧붙여진 것이 아닌 한, 그 지정은 유효하다.
H §28.5.9.9eres institui, nisi ut certe demonstretur, nemo potest.
상 속인으로 지정되는 것은, 확실히 지시되지 않는 한 아무도 될 수 없다.
§28.5.9.10Si quis ita dixerit: 'uter ex fratribus meis Titio et Maeuiio Seiam uxorem 'duxerit, ex dodrante, uter non duxerit, ex quadrante heres esto', hic recte factam institutionem esse certum est: sed quis ex qua parte, incertum.
만약 누군가가 다음과 같이 말했다면: '나의 형제 티티우스와 마에비우스 중 세이아를 아내로 맞이하는 자는 12분의 9 지분으로, 맞이하지 않는 자는 4분의 1 지분으로 상속인이 될지어다.' 이 경우 지정이 적법하게 행해졌음은 확실하지만, 누가 어느 지분으로 상속인이 될지는 불확실하다.
§28.5.9.11Plane erit similis, si ita institutio facta fuerit: 'uter ex supra scriptis fratribus meis Seiam uxorem duxerit, heres esto': sed et hanc puto ualere institutionem quasi sub condicione factam.
지정이 다음과 같이 행해졌다면 분명 유사할 것이다: '위에 기재된 나의 형제 중 세이아를 아내로 맞이하는 자는 상속인이 될지어다.' 그러나 나는 이 지정 역시 마치 조건부로 행해진 것처럼 유효하다고 생각한다.
H §28.5.9.12eredes iuris successores sunt et, si plures instituantur, diuidi inter eos a testatore ius oportet: quod si non fiat, omnes aequaliter heredes sunt.
상 속인은 권리의 승계인이며, 여러 명이 지정된다면 유언자에 의해 그들 사이에 권리가 분할되어야 한다. 만약 그렇게 행해지지 않는다면 모두가 동등하게 상속인이 된다.
§28.5.9.13Si duo sint heredes instituti, unus ex parte tertia fundi Corneliani, alter ex besse eiusdem fundi, Celsus expeditissimam Sabini sententiam sequitur, ut detracta fundi mentione quasi sine partibus heredes scripti hereditate potirentur, si modo uoluntas patris familias manifestissime non refragatur.
만약 두 명의 상속인이 지정되어 한 명은 코르넬리아누스 토지의 3분의 1 지분으로, 다른 한 명은 동일한 토지의 3분의 2 지분으로 되었다면, 켈수스는 토지에 관한 언급이 제거된 채 마치 지분 없이 기재된 상속인들로서 상속재산을 취득하게 된다는 사비누스의 아주 명쾌한 견해를 따른다. 단, 가장의 의사가 아주 명백하게 이에 반대하지 않는 한 그러하다.
§28.5.9.14Si quis ita scripserit: 'Stichus liber esto et, posteaquam liber erit, heres esto', Labeo, Neratius et Aristo opinantur detracto uerbo medio 'postea' simul ei et libertatem et hereditatem competere: quae sententia mihi quoque uera uidetur.
만약 누군가가 다음과 같이 적었다면: '스티쿠스는 자유로울지어다. 그리고 그가 자유롭게 된 후에 상속인이 될지어다.' 라베오, 네라티우스, 아리스토는 중간의 단어 '후에'가 제거되어 그에게 자유와 상속권이 동시에 부여된다고 생각한다. 이 견해는 나에게도 타당해 보인다.
§28.5.9.15Si quis Primum ex triente, Secundum ex triente heredem instituerit et, si Secundus heres non erit, Tertium ex besse heredem scribat, hic Secundo repudiante bessem habebit non solum iure substitutionis, sed et institutionis, id est trientem iure substitutionis, trientem iure institutionis.
만약 누군가가 프리무스를 3분의 1 지분으로, 세쿤두스를 3분의 1 지분으로 상속인으로 지정하고, 만약 세쿤두스가 상속인이 되지 않는다면 테르티우스를 3분의 2 지분으로 상속인으로 기재했다면, 여기에서 세쿤두스가 포기하는 경우 테르티우스는 대습의 권리뿐만 아니라 본래의 지정 권리에 의해서도 3분의 2를 가지게 될 것이다. 즉, 3분의 1은 대습의 권리에 의해, 3분의 1은 본래 지정의 권리에 의해서이다.
Seruus cum libertate heres §28.5.9.16institutus si sit alienatus, iuberi adire ab eo potest, cui alienatus est: sed si redemptus sit a testatore, institutio ualet et necessarius heres erit.
노예가 자유와 함께 상속인 으로 지정된 후 양도되었다면, 양도받은 자로부터 상속 승인을 명령받을 수 있다. 그러나 만약 유언자에 의해 다시 매수되었다면 지정은 유효하며 그는 필요 상속인이 될 것이다.
§28.5.9.17Si seruus ex die libertatem acceperit et hereditatem pure, mox sit alienatus uel manumissus, uideamus, an institutio ualeat.
만약 노예가 시기부로 자유를 부여받고 무조건부로 상속재산을 부여받았는데, 그 후 양도되거나 해방되었다면 지정이 유효한지 살펴보자.
et quidem si alienatus non esset, potest defendi institutionem ualere, ut die ueniente libertatis, quae hereditatem moratur, competente libertate et heres necessarius existat.
실로 만약 양도되지 않았다면 지정은 유효하다고 주장될 수 있다. 즉, 상속을 유예하고 있는 자유의 시기가 도래했을 때 자유가 부여됨으로써 그가 필요 상속인으로 존재하게 되는 것이다.
§28.5.9.18Sed si in diem libertas, hereditas autem sub condicione data sit, si condicio post diem aduenientem exstiterit, liber et heres erit.
그러나 만약 자유는 시기부로, 상속은 조건부로 부여된 경우, 그 조건이 시기 도래 후에 성취된다면 그는 자유로운 자이자 상속인이 될 것이다.
§28.5.9.19Sed et si pure fuerit heres institutus libertate in diem data, si sit alienatus uel manumissus, dici debet heredem eum posse existere.
그러나 또한 자유는 시기부로 부여되고 무조건부로 상속인으로 지정된 경우, 그가 양도되거나 해방되었을지라도 그는 상속인으로 존재할 수 있다고 말해야 한다.
§28.5.9.20Sed et si non ipse seruus sit alienatus, sed usus fructus in eo, aeque institutio ualet, sed differtur in id tempus, quo extinguitur usus fructus.
그러나 또한 노예 자체가 양도된 것이 아니라 그에 대한 용익권이 양도된 경우라 하더라도 마찬가지로 지정은 유효하지만, 용익권이 소멸하는 때까지 연기된다.