[PAULUS libro uicesimo tertio quaestionum. ] §28.5.85.prSi seruo fideicommissa data sit libertas, heres hunc eundem seruum cum libertate heredem reliquisset, quaesitum est, an necessarius fiat heres.
[파울루스, 질문집 제23권.] 만약 노예에게 신탁유증에 의한 자유가 주어졌고, 상속인이 이 동일한 노예를 자유와 함께 상속인으로 남겨두었다면, 그가 필요상속인이 되는지가 의문시되었다.
et humanius est et magis aequitatis ratione subnixum non fieri necessarium: qui enim etiam inuito defuncto poterat libertatem extorquere, is liber esse iussus non magnum uidetur beneficium a defuncto consequi, immo nihil commodi sensisse, sed magis debitam sibi accepisse libertatem.
그리고 필요상속인이 되지 않는다고 보는 것이 더 인도적이며 형평의 이치에 더 부합한다. 왜냐하면 피상속인이 원치 않더라도 자유를 강제로 얻어낼 수 있었던 자는, 자유로워지라는 명령을 받았다 하더라도 피상속인으로부터 큰 은혜를 입은 것으로 보이지 않으며, 오히려 아무런 이익도 얻지 못하고 자신에게 당연히 주어져야 할 자유를 받았을 뿐인 것으로 보이기 때문이다.
§28.5.85.1Idem probandum erit et in illo seruo, quem testator ea lege emerat, ut manumitteret, si heres fuerit institutus: nam et hic seposito beneficio testatoris proprio iure poterit ad libertatem peruenire ex constitutione diui Marci.
이와 동일한 점은, 상속인으로 지정된 경우, 유언자가 해방할 것을 조건으로 누군가로부터 매수했던 저 노예에게도 인정되어야 한다. 왜냐하면 그 역시 유언자의 은혜를 제외하더라도, 신격 마르쿠스의 칙령에 따라 자신의 고유한 권리에 의하여 자유에 이를 수 있기 때문이다.
§28.5.85.2Idem et in eo, qui propria sua data pecunia emptus est ab aliquo: nam et hic poterit ab ipso testatore libertatem extorquere.
자신이 제공한 돈으로 누군가로부터 매수된 자에게도 동일한 점이 인정된다. 왜냐하면 그 역시 유언자 자신으로부터 자유를 강제로 얻어낼 수 있기 때문이다.