[IULIANUS libro trigesimo digestorum. ] §28.5.41.prSi pater familias Titium, quem ingenuum esse credebat, heredem scripserit eique, si heres non esset, Sempronium substituerit, deinde Titius, quia seruus fuerat, iussu domini adierit hereditatem: potest dici Sempronium in partem hereditatis admitti.
[율리아누스, 학설휘찬 제30권] 어떤 가부(家父)가 자유인이라고 믿었던 티티우스를 상속인으로 지정하고, 그가 상속인이 되지 않을 경우에 대비하여 셈프로니우스를 대위 상속인으로 예비 지정했다고 하자. 그 후 티티우스가 실제로는 노예였기 때문에 주인의 명령에 따라 상속을 승인했다. 이 경우, 셈프로니우스도 상속재산의 지분에 받아들여진다고 말할 수 있다.
nam qui scit aliquem seruum esse et eum heredem scribit et ita substituit: 'si Stichus heres non erit, Sempronius heres esto', intellegitur tale quod dicere: 'si Stichus neque ipse heres erit neque alium fecerit'.
왜냐하면 어떤 사람이 노예라는 사실을 알면서 그를 상속인으로 지정하고 다음과 같이 대위 지정하는 경우, 즉 "만약 스티쿠스가 상속인이 되지 않는다면, 셈프로니우스를 상속인으로 지정하라"고 하는 경우, 이는 "만약 스티쿠스 자신이 상속인이 되지도 않고 다른 사람을 상속인으로 만들지도 않는다면"이라는 취지로 말하는 것으로 이해되기 때문이다.
at qui eum, quem liberum putat esse, heredem scripserit, hoc sermone 'si heres non erit' nihil aliud intellegitur significare, quam si hereditatem uel sibi non adquisierit uel mutata condicione alium heredem non fecerit, quae adiectio ad eos pertinet, qui patres familias heredes scripti postea in seruitutem deducti fuerint.
반면에 자유인이라고 믿는 사람을 상속인으로 지정한 자가 "만약 상속인이 되지 않는다면"이라는 어구를 사용할 때는, 그가 스스로 상속재산을 취득하지 않거나 신분이 변경되어 다른 사람을 상속인으로 만들지 않는 경우 외에는 아무런 다른 의미도 나타내지 않는 것으로 이해된다. 그리고 이 추가적인 의미는 가부로서 상속인으로 지정된 후 노예 신분으로 전락한 자들에게 적용된다.
igitur in hoc casu semisses fient ita, ut alter semis inter eum, qui dominus instituti heredis fuerit, et substitutum aequis portionibus diuidatur:
따라서 이 사건에서는 상속재산이 반씩 나누어져서, 그중 하나의 반이 지정된 상속인의 주인이었던 자와 대위 지정된 자 사이에 균등한 비율로 분할된다.